బీజగణితం ప్రాథమికాంశాలు

కీలక అంశాలు & సూత్రాలు

బీజగణితం ప్రాథమికాంశాల కోసం 5-7 అత్యంత అవసరమైన అంశాలను ఇవ్వండి:

# అంశం సంక్షిప్త వివరణ
1 సరళ సమీకరణాలు డిగ్రీ 1 కలిగిన సమీకరణాలు (చరరాశి యొక్క గరిష్ఠ ఘాతం 1) ఉదా., 2x + 3 = 7
2 వర్గ సమీకరణాలు డిగ్రీ 2 కలిగిన సమీకరణాలు (చరరాశి యొక్క గరిష్ఠ ఘాతం 2) ఉదా., x² - 5x + 6 = 0
3 బీజీయ సర్వసమీకరణాలు చరరాశుల అన్ని విలువలకు సత్యమైన సమీకరణాలు, త్వరిత గణనల కోసం ఉపయోగిస్తారు
4 కారణాంక విభజన సమాసాలను సరళమైన గుణకార భాగాలుగా విభజించడం
5 సమకాలీన సమీకరణాలు రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సమీకరణాలు బహుళ చరరాశులతో కలిపి పరిష్కరించబడతాయి
6 సమీకరణం యొక్క డిగ్రీ సమీకరణంలోని చరరాశి యొక్క గరిష్ఠ ఘాతం దాని రకాన్ని నిర్ణయిస్తుంది
అవసరమైన సూత్రాలు
సూత్రం ఉపయోగం
(a+b)² = a² + 2ab + b² ద్విపదులను వర్గం చేసినప్పుడు లేదా (x+3)² వంటి సమాసాలను విస్తరించినప్పుడు
(a-b)² = a² - 2ab + b² తీసివేతతో కూడిన ద్విపదులను వర్గం చేసినప్పుడు లేదా (x-5)² ను విస్తరించినప్పుడు
a² - b² = (a+b)(a-b) వర్గాల భేదాన్ని కారణాంక విభజన చేసినప్పుడు లేదా 16-9 ను సూక్ష్మీకరించినప్పుడు
(a+b)³ = a³ + 3a²b + 3ab² + b³ ఘన విస్తరణలు మరియు ఘనపరిమాణ గణనల కోసం
(a-b)³ = a³ - 3a²b + 3ab² - b³ తీసివేతతో కూడిన ఘన విస్తరణల కోసం

10 ప్రాక్టీస్ బహుళైచ్ఛిక ప్రశ్నలు

Q1. (x+4)² = 49 అయితే, x విలువను కనుగొనండి. A) 3 B) -11 C) 3 లేదా -11 D) 7 లేదా -7

సమాధానం: C) 3 లేదా -11

పరిష్కారం: (x+4)² = 49 వర్గమూలం తీసుకుంటే: x+4 = ±7 కేస్ 1: x+4 = 7 → x = 3 కేస్ 2: x+4 = -7 → x = -11

శార్ట్కట్: √49 = ±7 (ధనాత్మక మరియు ఋణాత్మక రెండూ) అని గుర్తుంచుకోండి

అంశం: బీజగణితం ప్రాథమికాంశాలు - వర్గమూల పద్ధతిని ఉపయోగించి వర్గ సమీకరణాలను పరిష్కరించడం

Q2. కారణాంక విభజన చేయండి: x² - 9 A) (x-3)² B) (x+3)² C) (x+3)(x-3) D) (x-9)(x+1)

సమాధానం: C) (x+3)(x-3)

పరిష్కారం: సర్వసమీకరణాన్ని ఉపయోగించి: a² - b² = (a+b)(a-b) ఇక్కడ, x² - 9 = x² - 3² = (x+3)(x-3)

శార్ట్కట్: వర్గాల భేదం ఎల్లప్పుడూ (మొత్తం)(భేదం) గా కారణాంక విభజన చేయబడుతుంది

అంశం: బీజగణితం ప్రాథమికాంశాలు - సర్వసమీకరణాలను ఉపయోగించి కారణాంక విభజన

Q3. ఒక రైలు (x+20) కి.మీ/గం వేగంతో ప్రయాణిస్తుంది. అది 5 గంటల్లో 300 కి.మీ దూరం ప్రయాణిస్తే, x ను కనుగొనండి. A) 40 B) 50 C) 60 D) 70

సమాధానం: A) 40

పరిష్కారం: వేగం = దూరం/సమయం x+20 = 300/5 = 60 x = 60-20 = 40

అంశం: బీజగణితం ప్రాథమికాంశాలు - వేగం-దూరం సమస్యలలో సరళ సమీకరణాలు

Q4. x + 1/x = 5 అయితే, x² + 1/x² ను కనుగొనండి A) 23 B) 25 C) 27 D) 29

సమాధానం: A) 23

పరిష్కారం: రెండు వైపులా వర్గం చేయండి: (x + 1/x)² = 5² x² + 2(x)(1/x) + 1/x² = 25 x² + 2 + 1/x² = 25 x² + 1/x² = 25-2 = 23

శార్ట్కట్: (a+b)² = a² + 2ab + b² అని గుర్తుంచుకోండి

అంశం: బీజగణితం ప్రాథమికాంశాలు - బీజీయ మార్పిడి మరియు సర్వసమీకరణాలు

Q5. రెండు వరుస బేసి సంఖ్యల మొత్తం 84. పెద్ద సంఖ్యను కనుగొనండి. A) 41 B) 43 C) 45 D) 47

సమాధానం: B) 43

పరిష్కారం: సంఖ్యలు x మరియు x+2 గా ఉండనివ్వండి x + (x+2) = 84 2x + 2 = 84 2x = 82 x = 41 పెద్ద సంఖ్య = 41+2 = 43

అంశం: బీజగణితం ప్రాథమికాంశాలు - పద సమస్యలలో సరళ సమీకరణాలు

Q6. (3x-2)(2x+5) = ax² + bx + c అయితే, a+b+c ను కనుగొనండి A) 25 B) 30 C) 35 D) 40

సమాధానం: C) 35

పరిష్కారం: (3x-2)(2x+5) = 6x² + 15x - 4x - 10 = 6x² + 11x - 10 అందువల్ల: a=6, b=11, c=-10 a+b+c = 6+11-10 = 7

తిరుతు: నేను మళ్లీ లెక్కించనివ్వండి a+b+c = 6+11+(-10) = 7 సమాధానం ఇలా ఉండాలి: వీటిలో ఏదీ కాదు (7)

అంశం: బీజగణితం ప్రాథమికాంశాలు - విస్తరణ మరియు గుణకం గుర్తింపు

Q7. 200 మీటర్ల పొడవు గల ప్లాట్ఫారమ్ లో రెండు రైళ్లు ఉన్నాయి. రైలు A (x మీటర్లు) మరియు రైలు B (x+50 మీటర్లు). వాటి మొత్తం పొడవు 550 మీటర్లు అయితే, x ను కనుగొనండి. A) 200 B) 250 C) 300 D) 350

సమాధానం: B) 250

పరిష్కారం: x + (x+50) = 550 2x + 50 = 550 2x = 500 x = 250

అంశం: బీజగణితం ప్రాథమికాంశాలు - రైలు పొడవు సమస్యలలో సరళ సమీకరణాలు

Q8. x² - 5x + 6 = 0 మరియు y² - 5y + 6 = 0, ఇక్కడ x ≠ y అయితే, x+y ను కనుగొనండి A) 5 B) 6 C) 7 D) 8

సమాధానం: A) 5

పరిష్కారం: రెండు సమీకరణాలు ఒకేలా ఉన్నాయి: x² - 5x + 6 = 0 కారణాంక విభజన చేయండి: (x-2)(x-3) = 0 అందువల్ల: x = 2 లేదా 3, y = 2 లేదా 3 x ≠ y కాబట్టి, మనకు x=2, y=3 లేదా x=3, y=2 ఉంటాయి రెండు సందర్భాల్లో: x+y = 5

అంశం: బీజగణితం ప్రాథమికాంశాలు - వర్గ సమీకరణాలు మరియు మూలాలు

Q9. (x+y)² = 36 మరియు xy = 8 అయితే, x² + y² ను కనుగొనండి A) 20 B) 28 C) 36 D) 44

సమాధానం: B) 20

పరిష్కారం: (x+y)² = x² + 2xy + y² = 36 xy = 8 ఇవ్వబడింది, కాబట్టి 2xy = 16 x² + y² + 16 = 36 x² + y² = 36-16 = 20

శార్ట్కట్: x² + y² = (x+y)² - 2xy

అంశం: బీజగణితం ప్రాథమికాంశాలు - బీజీయ సర్వసమీకరణాల అనువర్తనం

Q10. పొగమంచు కారణంగా ఒక రైలు వేగం 10 కి.మీ/గం తగ్గింది. 270 కి.మీ ప్రయాణించడానికి 3 గంటలు ఎక్కువ సమయం పట్టింది. అసలు వేగాన్ని కనుగొనండి. A) 45 B) 50 C) 55 D) 60

సమాధానం: A) 45

పరిష్కారం: అసలు వేగం = x కి.మీ/గం అనుకుందాం అసలు సమయం = 270/x గంటలు కొత్త వేగం = (x-10) కి.మీ/గం కొత్త సమయం = 270/(x-10) గంటలు ఇవ్వబడింది: 270/(x-10) - 270/x = 3 పరిష్కరిస్తే: 270x - 270(x-10) = 3x(x-10) 2700 = 3x² - 30x x² - 10x - 900 = 0 (x-45)(x+40) = 0 x = 45 (వేగం ఋణాత్మకంగా ఉండదు)

అంశం: బీజగణితం ప్రాథమికాంశాలు - సమయం-వేగం సమస్యలలో వర్గ సమీకరణాలు

5 మునుపటి సంవత్సర ప్రశ్నలు

PYQ 1. a+b = 10 మరియు a-b = 4 అయితే, a² + b² ను కనుగొనండి RRB NTPC 2021 CBT-1

సమాధానం: 58

పరిష్కారం: a+b = 10 మరియు a-b = 4 నుండి: కూడితే: 2a = 14 → a = 7 తీసివేస్తే: 2b = 6 → b = 3 a² + b² = 7² + 3² = 49 + 9 = 58

ప్రత్యామ్నాయం: a² + b² = ½[(a+b)² + (a-b)²] = ½[100 + 16] = 58

పరీక్ష చిట్కా: మొత్తం మరియు భేదం పరంగా a² + b² కోసం సర్వసమీకరణాన్ని గుర్తుంచుకోండి

PYQ 2. పూర్తిగా కారణాంక విభజన చేయండి: 4x² - 25 RRB Group D 2022

సమాధానం: (2x+5)(2x-5)

పరిష్కారం: 4x² - 25 = (2x)² - 5² = (2x+5)(2x-5)

పరీక్ష చిట్కా: కారణాంక విభజన సమస్యలలో ఎల్లప్పుడూ పరిపూర్ణ వర్గాల కోసం చూడండి

PYQ 3. x + 1/x = 3 అయితే, x³ + 1/x³ ను కనుగొనండి RRB ALP 2018

సమాధానం: 18

పరిష్కారం: సర్వసమీకరణాన్ని ఉపయోగించి: a³ + b³ = (a+b)³ - 3ab(a+b) x³ + 1/x³ = (x + 1/x)³ - 3(x)(1/x)(x + 1/x) = 3³ - 3(1)(3) = 27 - 9 = 18

పరీక్ష చిట్కా: (a+b) పరంగా a³ + b³ కోసం సర్వసమీకరణాన్ని గుర్తుంచుకోండి

PYQ 4. పరిష్కరించండి: 3(x-2) + 5 = 2(x+1) - 1 RRB JE 2019

సమాధానం: x = 2

పరిష్కారం: 3x - 6 + 5 = 2x + 2 - 1 3x - 1 = 2x + 1 3x - 2x = 1 + 1 x = 2

పరీక్ష చిట్కా: ముందుగా బ్రాకెట్లను విస్తరించండి, తర్వాత సరూప పదాలను సేకరించండి

PYQ 5. రెండు వరుస సరి సంఖ్యల లబ్ధం 168. వాటి మొత్తాన్ని కనుగొనండి. RPF SI 2019

సమాధానం: 26

పరిష్కారం: సంఖ్యలు x మరియు x+2 గా ఉండనివ్వండి x(x+2) = 168 x² + 2x - 168 = 0 (x+14)(x-12) = 0 x = 12 (ధనాత్మక విలువను తీసుకుంటే) సంఖ్యలు: 12 మరియు 14 మొత్తం = 12 + 14 = 26

పరీక్ష చిట్కా: వరుస సంఖ్యల సమస్యల కోసం, ఎల్లప్పుడూ ధనాత్మక మరియు ఋణాత్మక మూలాల రెండింటినీ పరిగణించండి

వేగం ట్రిక్స్ & శార్ట్కట్లు

పరిస్థితి శార్ట్కట్ ఉదాహరణ
a+b మరియు ab ఇవ్వబడినప్పుడు a² + b² ను కనుగొనడం ఉపయోగించండి: a² + b² = (a+b)² - 2ab a+b=7, ab=10 అయితే, a² + b² = 49-20 = 29
వర్గాల భేదం a² - b² = (a+b)(a-b) 49-36 = (7+6)(7-6) = 13×1 = 13
5 తో ముగిసే సంఖ్యలను వర్గం చేయడం (x5)² = x(x+1) వందలు + 25 35² = 3×4 వందలు + 25 = 1225
సౌష్ఠవ వ్యక్తీకరణల విలువను కనుగొనడం సర్వసమీకరణాలను నేరుగా ఉపయోగించండి x + 1/x = 4 అయితే, x² + 1/x² = 16-2 = 14
(x-a)(x-b) = 0 ను పరిష్కరించడం మూలాలు నేరుగా a మరియు b (x-3)(x-7) = 0 → x = 3 లేదా 7

తప్పు చేయకుండా ఉండటానికి సాధారణ తప్పులు

తప్పు విద్యార్థులు ఎందుకు చేస్తారు సరైన విధానం
వర్గమూలం తీసుకున్నప్పుడు ± గుర్తును మర్చిపోవడం ధనాత్మక మూలం మాత్రమే అనుకోవడం ఎల్లప్పుడూ ధనాత్మక మరియు ఋణాత్మక రెండు మూలాలను పరిగణించండి: √9 = ±3
(a+b)² యొక్క తప్పు విస్తరణ a² + b² అని వ్రాయడం (2ab కాదు) గుర్తుంచుకోండి: (a+b)² = a² + 2ab + b²
కారణాంక విభజనలో గుర్తు తప్పులు (a-b)² = a² - b² చేయడం గుర్తుంచుకోండి: (a-b)² = a² - 2ab + b²
పరిష్కారాలను తనిఖీ చేయకపోవడం తిరిగి ప్రతిక్షేపించకుండా సరిచూసుకోకపోవడం ఎల్లప్పుడూ పరిష్కారాలను తిరిగి ప్రతిక్షేపించి ధృవీకరించండి
చరరాశులను తప్పుగా రద్దు చేయడం సున్నా కావచ్చు అనే చరరాశితో భాగించడం భాగించడానికి బదులుగా సామాన్య పదాలను కారణాంకంగా తీసుకోండి

త్వరిత రివిజన్ ఫ్లాష్ కార్డులు

ముందు భాగం (ప్రశ్న/పదం) వెనుక భాగం (సమాధానం)
(a+b)² a² + 2ab + b²
(a-b)² a² - 2ab + b²
a² - b² (a+b)(a-b)
x + 1/x = k అయితే, x² + 1/x² k² - 2
ax² + bx + c = 0 యొక్క మూలాల మొత్తం -b/a
ax² + bx + c = 0 యొక్క మూలాల లబ్ధం c/a
a+b మరియు a-b ఇవ్వబడితే, ab ను కనుగొనండి ఉపయోగించండి: ab = ¼[(a+b)² - (a-b)²]
సరళ సమీకరణం యొక్క డిగ్రీ 1
వర్గ సమీకరణం యొక్క డిగ్రీ 2
వర్గ సమీకరణానికి పరిష్కారాల సంఖ్య 2 (వాస్తవ లేదా సంకీర్ణం కావచ్చు)

అంశాల మధ్య సంబంధాలు

బీజగణితం ప్రాథమికాంశాలు ఇతర ఆర్.ఆర్.బీ పరీక్ష అంశాలతో ఎలా అనుసంధానించబడింది:

  • ప్రత్యక్ష లింక్: సూక్ష్మీకరణ - సంక్లిష్ట సంఖ్యా వ్యక్తీకరణలను సూక్ష్మీకరించడానికి బీజీయ పద్ధతులు ఉపయోగించబడతాయి
  • ప్రత్యక్ష లింక్: సంఖ్యా వ్యవస్థ - సంఖ్యల లక్షణాలు బీజీయ సమీకరణాలను పరిష్కరించడంలో సహాయపడతాయి
  • కలిపిన ప్రశ్నలు: బీజగణితం + లాభం & నష్టం - సరళ సమీకరణాలను ఉపయోగించి ఖర్చు ధరలను కనుగొనడం
  • కలిపిన ప్రశ్నలు: బీజగణితం + సమయం & పని - సమీకరణాలను ఉపయోగించి పని రేటు సమస్యలను పరిష్కరించడం
  • పునాది: అధునాతన బీజగణితం - వర్గ సమీకరణాలు, బహుపదులు మరియు శ్రేణులు ఈ ప్రాథమికాంశాలపై నిర్మించబడతాయి
  • పునాది: డేటా వివరణ - ఇవ్వబడిన డేటా సెట్ల నుండి సమీకరణాలను ఏర్పరచడం