తూర్పు విభాగాలు – రైల్వే సాధారణ జ్ఞాన క్యాప్సూల్

తూర్పు రైల్వే (ER) భారతీయ రైల్వేల 19 జోన్లలో ఒకటి. ఫెయిర్లీ ప్లేస్, కోల్కతాలో ప్రధాన కార్యాలయంతో, ఇది 1952 ఏప్రిల్ 14న ఈస్ట్ ఇండియన్ రైల్వే (EIR) మరియు బెంగాల్–అస్సాం రైల్వేల విలీనం ద్వారా ఏర్పడింది.
ER నిర్వహణాత్మకంగా నాలుగు విభాగాలుగా విభజించబడింది, వీటి సాంకేతిక, చారిత్రక మరియు ప్రస్తుత వివరాలు పరీక్షల్లో తరచుగా వచ్చే అంశాలు.

1. విభాగపటం & అధికార పరిధి

మొత్తం ER నెట్వర్క్ ≈ 3,660 మార్గం కి.మీ. (2024) — అన్ని జోన్లలో అత్యధిక సాంద్రత.

2. సాంకేతిక వివరాలు

3. చారిత్రక మైలురాళ్లు

4. ప్రస్తుత స్థితి & ఇటీవలి నవీకరణలు (2023-24)

1. అమృత్ భారత్ స్టేషన్ స్కీమ్ – ER యొక్క 32 స్టేషన్లు ఆమోదించబడ్డాయి; హౌరా, సీల్దా, ఆసన్సోల్, బందేల్ టాప్ 5లో ఉన్నాయి.
2. కోల్కతా–హౌరా 3వ వంతెన (రాకేష్ సిన్హా సేతు) – 650 m ఎక్స్ట్రాడోస్డ్, 2025 లక్ష్యం; హౌరా వంతెనను డీ-కాంజెస్ట్ చేస్తుంది.
3. హౌరా–న్యూఢిల్లీ మార్గం గతి-శక్తి మల్టీ-ట్రాక్ (4వ & 5వ) కింద ఉంది – 1,400 కోట్లు ఆమోదించబడ్డాయి.
4. దంకుణి–సీతారాంపూర్ 5వ లైన్ – 75 % ఎర్త్వర్క్ పూర్తి; ఫ్రైట్ను వేరు చేస్తుంది.
5. సీల్దా–బర్రాక్పూర్ 3వ లైన్ కమిషన్ అయింది (ఫిబ్రవరి 2024).
6. కాంచ్రాపారా వర్క్షాప్ మొదటి వందే భారత్ స్లీపర్ రేక్ షెల్ రోల్ అవుట్ చేసింది (మార్చి 2024).
7. హౌరా EMU కార్షెడ్ 12-కోచ్ మేధా 3-ఫేజ్ EMUs ను 160 km/h డిజైన్తో పొందింది.
8. ఆసన్సోల్ విభాగం **“గ్రీన్ యూనిట్”**గా ప్రకటించబడింది – 100 % LED, సోలార్ రూఫ్ 14 MW.
9. మాల్దా విభాగం అత్యధిక ఫ్రైట్ లోడింగ్ 69 MT ను FY 23-24లో రికార్డ్ చేసింది (గత 10 సంవత్సరాల రికార్డ్ను అధిగమించింది).
10. రైల్టెల్ Wi-Fi ER యొక్క 215/231 స్టేషన్లలో లైవ్.
11. రైల్వే ప్రొటెక్షన్ ఫోర్స్ – ER సీల్దా సబర్బన్లో అన్ని-మహిళల “దుర్గా” స్క్వాడ్ కలిగి ఉంది.
12. వారసత్వం – 155-సంవత్సరాల పురాతన హౌరా భవనం ఫాసాడ్ను నిలుపుకుంటూ “శృజన్” ప్లాన్ కింద తిరిగి అభివృద్ధి చేయబడుతుంది.

5. మెగా టెర్మినల్స్ & సాటిలైట్ ఫ్రైట్ కాంప్లెక్స్లు

6. ఫ్రైట్ & ఆర్థిక ప్రభావం

• బొగ్గు – 60 % ఝరియా & రాణిగంజ్ బొగ్గు ఖనుల నుండి ఉద్భవిస్తుంది → ఆసన్సోల్ విభాగం ద్వారా రవాణా చేయబడుతుంది → దంకుణి → హల్దియా / పారదీప్.
• ఉక్కు – SAIL IISCO (బర్న్పూర్), టాటా కళింగనగర్, JSPL పట్రాటు.
• ఆహార ధాన్యాలు – ప్రధాన లోడింగ్ పాయింట్లు: మాల్దా టౌన్, రాంపూర్హాట్, న్యూ ఫరక్కా ఈశాన్యం & బీహార్ కు కదలిక కోసం.
• కంటైనర్ ట్రాఫిక్ – దంకుణి ICD 0.5 TEU/yr; NCR లో తుగ్లకాబాద్ తర్వాత 2వ స్థానంలో ఉంది.
• రెవెన్యూ – ER FY 23-24లో ₹17,836 కోట్లు సంపాదించింది (IR మొత్తంలో 8.4 %).

7. CBT కోసం త్వరిత-ఫైర్ పాయింట్లు

1. పురాతన రైలు ఇప్పటికీ నడుస్తోంది – పంజాబ్ మెయిల్ (1909) ఆసన్సోల్ గుండా వెళుతుంది.
2. ER లో అతి పొడవైన ప్లాట్ఫారమ్ – హౌరా 8-9 (704 m) రిన్యూవల్ తర్వాత.
3. అత్యధిక రైలు-కూడా-రోడ్ వంతెన – విద్యాసాగర్ సేతు (120 m క్లియరెన్స్).
4. మొదటి 25 kV AC లోకో హౌరా (WAM-4) లో హోమ్ చేయబడింది.
5. ER యొక్క UNESCO సైట్ – ఇండియా యొక్క మౌంటెన్ రైల్వేలు (దార్జిలింగ్) NFR కింద ఉంది, కానీ ER హౌరాలో వారసత్వ EIR మ్యూజియంను నిర్వహిస్తుంది.
6. ER యొక్క ఏకైక RORO రాంప్ – దంకుణి.
7. ER యొక్క ఏకైక ఇన్లాండ్ కంటైనర్ రైలు-లింక్డ్ పోర్ట్ – హల్దియా డాక్ కాంప్లెక్స్ (ఫ్రైట్ కారిడార్).
8. ER యొక్క CO2 లక్ష్యం – 2030 నాటికి నెట్-జీరో (సోలార్ 150 MW, విండ్ 20 MW).

MCQs – తూర్పు విభాగాలు

1. తూర్పు రైల్వే ఏ తేదీని ఏర్పడింది?

A) 15 ఆగస్టు 1947

B) 26 జనవరి 1950

C) 14 ఏప్రిల్ 1952

D) 01 అక్టోబర్ 1955

2. ER యొక్క నాలుగు విభాగాలలో కొత్తది ఏది?

A) హౌరా

B) సీల్దా

C) ఆసన్సోల్

D) మాల్దా

3. ఆసన్సోల్ విభాగం ప్రధాన కార్యాలయం ఏ రాష్ట్రంలో ఉంది?

A) జార్ఖండ్

B) బీహార్

C) పశ్చిమ బెంగాల్

D) ఒడిశా

4. తూర్పు రైల్వే మొత్తం మార్గం కిలోమీటర్లు (2026 నాటికి) సుమారుగా ఎంత?

A) 2,500 km

B) 3,100 km

C) 3,660 km

D) 4,200 km

5. ER లో ఏ విభాగం అత్యధిక ఫ్రైట్ లోడింగ్ను నిర్వహిస్తుంది?

A) హౌరా

B) సీల్దా

C) ఆసన్సోల్

D) మాల్దా

6. తూర్పు భారతదేశంలో మొదటి ప్రయాణీక రైలు ఎక్కడ మధ్య నడిచింది?

A) హౌరా నుండి హూగ్లీ

B) సీల్దా నుండి రాణాఘాట్

C) హౌరా నుండి బర్ధమాన్

D) ఆసన్సోల్ నుండి ధన్బాద్

7. ER లో 25 kV AC ట్రాక్షన్ వ్యవస్థ ఏ సంవత్సరంలో స్వీకరించబడింది?

A) 1947

B) 1958

C) 1966

D) 1972

8. ER లోని ఏ వర్క్షాప్ వందే భారత్ రేక్ షెల్ నిర్వహణ మరియు తయారీలో పాల్గొంటుంది?

A) లిలువా

B) కాంచ్రాపారా

C) జమాల్పూర్

D) ఖరగ్పూర్

9. తూర్పు రైల్వే 100 % విద్యుదీకరణ చేయబడింది?

A) డిసెంబర్ 2018

B) జనవరి 2021

C) ఆగస్టు 2023

D) జనవరి 2025

10. ER లో అతి పొడవైన ప్లాట్ఫారమ్ ఎక్కడ ఉంది?

A) సీల్దా

B) మాల్దా టౌన్

C) హౌరా

D) ఆసన్సోల్

11. ఈ క్రింది వాటిలో సీల్దా విభాగం యొక్క టెర్మినల్ స్టేషన్ కానిది ఏది?

A) కోల్కతా (చిత్పూర్)

B) సీల్దా

C) బర్ధమాన్

D) బడ్జ్ బడ్జ్

12. దంకుణి మార్షలింగ్ యార్డ్ ఏ విభాగం కింద వస్తుంది?

A) ఆసన్సోల్

B) సీల్దా

C) మాల్దా

D) హౌరా

13. హౌరా స్టేషన్ను బర్ధమాన్ వైపు ప్రధాన మార్గానికి కలిపే వంతెన ఏది?

A) జూబ్లీ బ్రిడ్జ్

B) విద్యాసాగర్ సేతు

C) వివేకానంద సేతు

D) హౌరా బ్రిడ్జ్ (రవీంద్ర సేతు)

14. భారతీయ రైల్వేల మొదటి 5-అంకెల సంఖ్య గల రైలు ఏది?

A) హౌరా రాజధాని ఎక్స్ప్రెస్

B) పూర్వా ఎక్స్ప్రెస్

C) బ్లాక్ డైమండ్ ఎక్స్ప్రెస్

D) కోల్ఫీల్డ్ ఎక్స్ప్రెస్

15. ఏ విభాగం FY 24-25లో అత్యధిక ఫ్రైట్ లోడింగ్ను రికార్డ్ చేసింది?

A) హౌరా

B) సీల్దా

C) ఆసన్సోల్

D) మాల్దా

16. లిలువా క్యారేజ్ & వ్యాగన్ వర్క్షాప్ ఏ విభాగంలో ఉంది?

A) హౌరా

B) సీల్దా

C) ఆసన్సోల్

D) మాల్దా