FDI vs FII – భారతదేశంలో విదేశీ పెట్టుబడి
1. FDI & FII అంటే ఏమిటి?
| పరామితి | FDI (విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడి) | FII (విదేశీ సంస్థాగత పెట్టుబడి) |
|---|---|---|
| వాటా & నియంత్రణ | ≥ 10 % ఓటింగ్ హక్కు; నిర్వహణ నియంత్రణ | < 10 % ఓటింగ్ హక్కు; పోర్ట్ఫోలియో మాత్రమే |
| ప్రవేశ మార్గం | స్వయంచాలక / ప్రభుత్వం (ఆమోదం) | 1992 నుండి 100 % స్వయంచాలకం |
| సాధనాలు | ఈక్విటీ, CCPS, CCD, JV, WOS, LLPs | ఈక్విటీ, డిబెంచర్లు, మ్యూచువల్ ఫండ్లు, ETF |
| కాలపరిమితి | దీర్ఘకాలిక (సగటు 5-7 సంవత్సరాలు) | చిన్న నుండి మధ్యస్థ (1-12 నెలలు) |
| నియంత్రక సంస్థ | DPIIT + RBI + SEBI (లిస్టెడ్ కోసం) | SEBI + RBI |
| లక్ష్యం | వాస్తవ-రంగ ఆస్తులు | మూలధన-బజార్ సెక్యూరిటీలు |
| తిరిగి పంపడం | లాక్-ఇన్ తర్వాత ఉచితం (ఉంటే) | STT/క్యాపిటల్ గెయిన్ పన్ను చెల్లించిన తర్వాత ఉచితం |
2. మైలురాళ్లు & తేదీలు (తప్పక గుర్తుంచుకోవాలి)
| తేదీ | సంఘటన | వాస్తవం |
|---|---|---|
| 1991 జులై | కొత్త పారిశ్రామిక విధానం | FDI ఉదారీకరణ ప్రారంభం |
| 1992 జనవరి | భారతదేశం స్టాక్ మార్కెట్ తెరవడం | SEBI నమోదుతో FIIలను అనుమతించడం |
| 1997 | FEMA, FERA స్థానంలో | కరెంట్-ఖాతా మార్పిడి సామర్థ్యం |
| 2000 | మొదటి FDI విధానం జారీ | DPIIT (అప్పటి DIPP) మాస్టర్ సర్క్యులర్ |
| 2014 నవంబర్ | “మేక్ ఇన్ ఇండియా” ప్రారంభం | 25 రంగాలు 100 % FDI కోసం తెరవడం |
| 2016 నవంబర్ | FIPB రద్దు | 90 % + ఇప్పుడు స్వయంచాలక మార్గం ద్వారా |
| 2017 ఏప్రిల్ | GST అమలు | భారతదేశాన్ని ఒకే సాధారణ మార్కెట్గా చేస్తుంది |
| 2020 ఏప్రిల్ | కొత్త FDI నియమం | సరిహద్దు-దేశ పెట్టుబడికి ప్రభుత్వ ఆమోదం అవసరం |
| 2021 అక్టోబర్ | రూ. 4 లక్ష కోట్లు | వార్షిక FDI ప్రవాహం మొదటిసారి దాటడం |
| 2022 మే | PLI స్కీమ్ 2.0 | తయారీ FDIని ప్రోత్సహిస్తుంది |
3. FDI ఈక్విటీ ప్రవాహాలు – అగ్ర సహకారులు (RBI-DPIIT)
| ర్యాంక్ 2022-23 | దేశం | % వాటా | రంగం | % వాటా |
|---|---|---|---|---|
| 1 | సింగపూర్ | 30 % | కంప్యూటర్ సాఫ్ట్వేర్ & హార్డ్వేర్ | 20 % |
| 2 | మారిషస్ | 22 % | సేవలు (ఫైనాన్షియల్, R&D) | 15 % |
| 3 | USA | 10 % | ట్రేడింగ్ (ఇ-కామర్స్) | 13 % |
| 4 | నెదర్లాండ్స్ | 7 % | ఆటోమొబైల్ | 8 % |
| 5 | జపాన్ | 6 % | కన్స్ట్రక్షన్ | 7 % |
మొత్తం FDI ఈక్విటీ FY 22-23: US $ 46.0 bn
సంచితం (ఏప్రిల్ 2000-మార్చి 23): US $ 919 bn
4. లిస్టెడ్ కంపెనీలలో FPI/FII పరిమితులు
| సాధనం | సాధారణ పరిమితి | రంగ పరిమితి (ఉదాహరణ) |
|---|---|---|
| ఈక్విటీ షేర్లు | చెల్లించిన మూలధనంలో 24 % | 30 % PSU బ్యాంకులు, 49 % ఇన్సూరెన్స్ |
| కార్పొరేట్ బాండ్లు | పరిమితి లేదు (ECB నిబంధనల్లో) | – |
| G-Sec | అవుట్స్టాండింగ్ స్టాక్లో 6 % | – |
5. శీఘ్ర-సూచన పట్టిక – మార్గాలు & పరిమితులు
| రంగం | స్వయంచాలక మార్గం పరిమితి | దానికి మించి ఆమోదం అవసరం |
|---|---|---|
| డిఫెన్స్ | 74 % | 100 % |
| టెలికాం | 100 % | – |
| రైల్వేలు | 100 % | – |
| సివిల్ ఏవియేషన్ | 100 % (బ్రౌన్ఫీల్డ్ >49 %కి ప్రభుత్వం అవసరం) | |
| ప్రైవేట్ బ్యాంకింగ్ | 74 % (49 % స్వయంచాలకం) | |
| ఇన్సూరెన్స్ | 74 % | 100 % |
| ఇ-కామర్స్ మార్కెట్ప్లేస్ | 100 % | ఇన్వెంటరీ మోడల్లో FDI లేదు |
| ప్రింట్ మీడియా | 26 % | – |
| మల్టీ-బ్రాండ్ రిటైల్ | 51 % | ప్రభుత్వం + స్థానిక సోర్సింగ్ |
6. చివరి నిమిషం రివిజన్ కోసం ఒక-లైనర్లు
- FDI కనీసం 10 % ఓటింగ్ హక్కు; FII ఎల్లప్పుడూ < 10 %.
- FIPB (విదేశీ పెట్టుబడి ప్రోత్సాహక బోర్డు) 2017లో రద్దు చేయబడింది.
- DPIID త్రైమాసిక FDI బులెటిన్ను విడుదల చేస్తుంది.
- భారత్-మారిషస్ DTAA (1983) కారణంగా మారిషస్ మార్గం ప్రాధాన్యత పొందింది.
- FIIని ఇప్పుడు 2014 SEBI నియమాల ప్రకారం FPI (విదేశీ పోర్ట్ఫోలియో పెట్టుబడిదారు) అంటారు.
- NSDL & CDSL FPI ఖాతాల కస్టోడియన్లు.
- FDI మూలధన ఆస్తులను సృష్టిస్తుంది; FII ఆర్థిక మూలధనం మాత్రమే ఇస్తుంది.
- 2021 నుండి RRBs (ప్రాంతీయ గ్రామీణ బ్యాంకులు)లో 100 % FDI అనుమతించబడింది.
- “ప్రెస్ నోట్ 3 (2020)” ప్రక్కనే ఉన్న-దేశ FDIని ప్రభుత్వ మార్గానికి లోబడి చేసింది.
- అత్యధిక నెలవారీ FDI: US $ 8.4 bn (అక్టోబర్ 2020).
- FY 22-23లో రాష్ట్రాలలో గుజరాత్ అగ్ర FDI గమ్యస్థానం.
- FEMA ఉల్లంఘనను ఎన్ఫోర్స్మెంట్ డైరెక్టోరేట్ (ED) నిర్వహిస్తుంది.
- నిధి కంపెనీలో FDI పరిమితి 0 % – పూర్తిగా నిషేధించబడింది.
- G-Secలో FPI పెట్టుబడి 2020 నుండి పూర్తిగా ప్రాప్యమైన మార్గంలో (FAR) చేర్చబడింది.
- డివిడెండ్ డిస్ట్రిబ్యూషన్ ట్యాక్స్ 2020లో రద్దు; ఇప్పుడు క్లాసికల్ సిస్టమ్.
7. MCQ కార్నర్ (రైల్వే పరీక్ష నమూనా)
Q1. FDIగా అర్హత పొందడానికి కనీస ఓటింగ్ హక్కు:
సమాధానం: 10 %
Q2. భారతదేశంలో FPI/FIIని ఏ సంస్థ నియంత్రిస్తుంది?
సమాధానం: SEBI
Q3. FIPB ఏ సంవత్సరంలో రద్దు చేయబడింది?
సమాధానం: 2017
Q4. భారతదేశంలో FDI ఈక్విటీకి అత్యధిక మూలం-దేశం (FY 22-23):
సమాధానం: సింగపూర్
Q5. మల్టీ-బ్రాండ్ రిటైల్లో 51 %కు మించిన FDI ఏ మార్గంలో ఉంటుంది?
సమాధానం: ప్రభుత్వ మార్గం
Q6. FEMA, FERA స్థానంలో వచ్చింది:
సమాధానం: 1997 (1-6-2000 నుండి అమల్లోకి వచ్చింది)
Q7. లిస్టెడ్ భారతీయ కంపెనీలో FPI పెట్టుబడి పరిమితి:
సమాధానం: 24 % (బోర్డ్ ద్వారా రంగ పరిమితికి పెంచవచ్చు)
Q8. ఏ రంగం FDIకి పూర్తిగా నిషేధించబడింది?
సమాధానం: లాటరీ & జూదం, నిధి కంపెనీ, చిట్ ఫండ్లు
Q9. భారతదేశం US $ 100 bn వార్షిక FDI ప్రవాహాన్ని మొదటిసారి ఏ FYలో దాటింది?
సమాధానం: 2021-22
Q10. “ప్రెస్ నోట్ 3 (2020)” దీనికి సంబంధించినది:
సమాధానం: సరిహద్దు దేశాల నుండి FDIకి ముందస్తు-ప్రభుత్వ ఆమోదం
Q11. FY 22-23లో ఏ రాష్ట్రం అత్యధిక FDI ఈక్విటీ ప్రవాహాన్ని పొందింది?
సమాధానం: గుజరాత్
Q12. ఇన్సూరెన్స్ రంగంలో 74 %కు మించి 100 % వరకు FDIకి అవసరం:
సమాధానం: ప్రభుత్వ ఆమోదం + పార్లమెంట్ సవరణ (ఇన్సూరెన్స్ చట్టం)
Q13. FPI ట్రేడ్ల కస్టోడియన్:
సమాధానం: NSDL/CDSL (నియమిత డిపాజిటరీ పార్టిసిపెంట్లు)
Q14. ఈ క్రింది వాటిలో స్వయంచాలక మార్గం రంగం కానిది ఏది?
సమాధానం: ప్రింట్ మీడియా (26 % మాత్రమే, కానీ ఆమోద మార్గంలో)
Q15. FIIకి చెల్లించిన డివిడెండ్ ఇప్పుడు ఈ కింది వాటి కింద పన్ను విధించబడుతుంది:
సమాధానం: క్లాసికల్ సిస్టమ్ – పెట్టుబడిదారు చేతుల్లో (గరిష్ఠ 20 % + సర్చార్జ్)
మెమోనిక్:
“FII త్వరగా ఎగిరిపోతుంది, FDI లోతుగా వేళ్లు పాతుకుంటుంది!”
BETA
