ਆਮ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਭੂਗੋਲ ਤੱਥ
ਤੁਰੰਤ ਰਿਵਿਜ਼ਨ ਸ਼ੀਟ: ਰੇਲਵੇ 2024 ਲਈ ਭੂਗੋਲ
(ਆਖ਼ਰੀ ਦਿਨ, ਇੱਕ ਪੰਨੇ ਦਾ ਸਾਰ)
1. ਭਾਰਤ – ਭੌਤਿਕ ਤੱਥ (ਜ਼ਰੂਰੀ ਯਾਦ ਕਰਨਾ)
| ਤੱਥ | ਅੰਕੜਾ | ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦਾ ਤਰੀਕਾ |
|---|---|---|
| ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ੀ ਫੈਲਾਅ | 8°4’ N – 37°6’ N | “8 ਤੋਂ 37, ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਵਰਗ” |
| ਦੇਸ਼ਾਂਤਰ ਫੈਲਾਅ | 68°7’ E – 97°25’ E | “68 ਤੋਂ 97, ਫੋਨ ਕੋਡ ਅਸੀਂ ਯਾਦ ਰੱਖਦੇ” |
| ਕੁੱਲ ਥਲ ਸਰਹੱਦਾਂ | 15,200 ਕਿਮੀ | “15-20 ਪਾਰਟੀ” |
| ਤਟਰੇਖਾ (ਮੁੱਖ ਭੂ-ਭਾਗ) | 6,100 ਕਿਮੀ | “61-ਡਾਇਲ ਕੋਸਟ” |
| ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ | ਕਾਂਚਨਜੰਘਾ (8,586 ਮੀ) | “8-5-86, ਸਿੱਕਮ ਦਾ ਫਿਕਸ” |
| ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਨਦੀ | ਗੰਗਾ (2,525 ਕਿਮੀ) | “G-25, ਸਿਲਵਰ ਟ੍ਰੇਨ” |
| ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਝੀਲ (ਮਿੱਠਾ ਪਾਣੀ) | ਵੂਲਰ ਝੀਲ (ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ) | “ਵੂਲਰ → ਵਾਟਰ” |
| ਸਭ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ ਬਿੰਦੂ | ਇੰਦਰਾ ਪੁਆਇੰਟ (ਗ੍ਰੇਟ ਨਿਕੋਬਾਰ) | “ਇੰਦਰਾ ਨਿਕੋਬਾਰ ਵਿੱਚ” |
2. ਰਾਜ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ (ਟ੍ਰਿਕ = “ਬੰਗਾਲ-7, ਐਮਪੀ-5”)
| ਰਾਜ | ਸਰਹੱਦ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ | ਸਰਹੱਦ ਵਾਲੇ ਰਾਜ (ਪਹਿਲਾ ਅੱਖਰ) |
|---|---|---|
| ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ | 7 | “BOSS NSA” – ਬਿਹਾਰ, ਓਡੀਸ਼ਾ, ਸਿੱਕਮ, ਨਾਗਾਲੈਂਡ, ਆਸਾਮ |
| ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ | 8 | “UK, HP, HR, RJ, MP, CG, BR, JH” (ਵਰਣਮਾਲਾ ਕ੍ਰਮ) |
| ਆਸਾਮ | 7 | “AN-BN-MN-NA-AR-TR-MI” (ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਰਾਜ) |
| ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ | 5 | “UP-RJ-GJ-MH-CG” (ਘੜੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ) |
ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ:
UP-8, ਬੰਗਾਲ-7, ਆਸਾਮ-7, MP-5 → 8-7-7-5 (ਸਾਲ ‘75 ਐਮਰਜੈਂਸੀ – ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਯਾਦ ਰੱਖੋ)।
3. ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਮਿੱਟੀਆਂ – 60 ਸਕਿੰਟਾਂ ਦਾ ਟੇਬਲ
| ਮਿੱਟੀ | ਰੰਗ | ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਧਨਵਾਨ | ਫਸਲ | ਰਾਜ |
|---|---|---|---|---|
| ਦਰਿਆਈ | ਹਲਕਾ | ਪੋਟਾਸ਼ ਅਤੇ ਚੂਨਾ | ਚਾਵਲ, ਕਣਕ, ਗੰਨਾ | ਪੰਜਾਬ, ਯੂਪੀ, ਬਿਹਾਰ |
| ਕਾਲੀ (ਰੇਗੁਰ) | ਕਾਲੀ | ਲੋਹਾ, ਚੂਨਾ, Mg | ਕਪਾਹ, ਗੰਨਾ | ਐਮਪੀ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ |
| ਲਾਲ | ਲਾਲ | ਪੋਟਾਸ਼ ਘਾਟ | ਬਾਜਰਾ, ਤਮਾਕੂ | ਟੀਐਨ, ਏਪੀ, ਕਰਨਾਟਕ |
| ਲੈਟਰਾਈਟ | ਲਾਲਸਾ | ਲੋਹਾ ਅਤੇ ਐਲੂਮਿਨਾ | ਚਾਹ, ਕਾਫੀ | ਕੇਰਲਾ, ਕਰਨਾਟਕ |
| ਰੇਗਿਸਥਾਨੀ | ਸੁੱਕੀ | ਲੂਣਯੁਕਤ | ਬਾਜਰਾ, ਜੌ | ਰਾਜਸਥਾਨ |
ਉਪਜਾਊ ਮਿੱਟੀਆਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਲਈ ਮੈਮੋਨਿਕ:
“A-Ba-Re-La-De” → ਦਰਿਆਈ > ਕਾਲੀ > ਲਾਲ > ਲੈਟਰਾਈਟ > ਰੇਗਿਸਥਾਨੀ।
4. ਜਲਵਾਯੂ ਅਤੇ ਮਾਨਸੂਨ – 4 ਜਾਦੂਈ ਅੰਕ
| ਘਟਨਾ | ਆਮ ਤਾਰੀਖ | ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਾ ਪਸੰਦੀਦਾ |
|---|---|---|
| ਕੇਰਲ ਵਿੱਚ ਆਗਮਨ | 1 ਜੂਨ | “1-6, ਸਕੂਲ ਖੁਲੇ” |
| ਦਿੱਲੀ ਆਗਮਨ | 29 ਜੂਨ | “29-6, ਦਿੱਲੀ ਫਿਕਸ” |
| ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਵਾਪਸੀ | 15 ਸਤੰਬਰ | “15-9, ਮੀਂਹ ਉਡੇ” |
| ਤਮਿਲਨਾਡੂ ਨੂੰ ਮੀਂਹ | ਅਕਤੂਬਰ–ਦਸੰਬਰ (ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬੀ ਮਾਨਸੂਨ) | “TN-10-12” |
ਵਰਖਾ ਫਾਰਮੂਲਾ (ਲਗਭਗ):
ਪੱਛਮੀ ਘਾਟ > 200 ਸੇਂ.ਮੀ.;
ਗੰਗਾ ਮੈਦਾਨ 100-200 ਸੇਂ.ਮੀ.;
ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ < 60 ਸੇਂ.ਮੀ. (ਰੇਗਿਸਥਾਨ)।
5. ਰੇਲਵੇ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਲਿੰਕ (RRB ਸਪੈਸ਼ਲ)
- ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਰੇਲਵੇ ਜ਼ੋਨ: ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ (10,995 ਕਿਮੀ)
- ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ: ਘੂਮ (W.B) 2,258 ਮੀ (ਦਾਰਜੀਲਿੰਗ ਹਿਮਾਲਿਆਨ)
- ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮ: ਹੁਬਲੀ (ਕਰਨਾਟਕ) – 1,507 ਮੀ
- ਰੇਲਵੇ-ਟਾਈਮ ਮੇਰੀਡੀਅਨ: 82°30’ E (ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ, U.P) → IST +5:30 ਘੰਟੇ
- ਕਰਕ ਰੇਖਾ ਲੰਘਦੀ ਹੈ: 8 ਰਾਜਾਂ ਰਾਹੀਂ → “G-MAP-Raj-Mi-WB-Jh-OD”
(ਗੁਜਰਾਤ, MP, ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ, ਝਾਰਖੰਡ, WB, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ, ਮਿਜ਼ੋਰਮ)
6. ਰੈਪਿਡ-ਫਾਇਰ ਕਿਊ ਐਂਡ ਏ (ਪਿਛਲੇ ਪੇਪਰ)
ਪ੍ਰਸ਼ਨ 1. ਕਿਹੜੇ ਰਾਜ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਮੇਨਲੈਂਡ ਤਟਰੇਖਾ ਹੈ?
ਗੁਜਰਾਤਪ੍ਰਸ਼ਨ 2. ਭਾਰਤ ਦਾ ਮਿਆਰੀ ਮੇਰੀਡੀਅਨ ਕਿਸ ਸ਼ਹਿਰ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ?
ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ (ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼)ਪ੍ਰਸ਼ਨ 3. ਲੈਟਰਾਈਟ ਮਿੱਟੀ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਿਸ ਪਠਾਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀ ਹੈ?
ਦੱਖਣੀ ਪਠਾਰ (ਕਰਨਾਟਕ-ਕੇਰਲ)ਪ੍ਰਸ਼ਨ 4. ਕਿਹੜੀ ਨਦੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਡੈਲਟਾ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ?
ਗੰਗਾ-ਬ੍ਰਹਮਪੁਤਰ ਡੈਲਟਾਪ੍ਰਸ਼ਨ 5. ਭਾਰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਸਰਹੱਦ ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸਾਂਝੀ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ (106 ਕਿਮੀ, ਪੀਓਕੇ ਸਰਹੱਦ)7. ਇੱਕ ਮਿੰਟ ਦੇ ਨਕਸ਼ਾ ਟ੍ਰਿਕਸ
- ਹਿਮਾਲਿਆ ਪੱਛਮ→ਪੂਰਬ: “K-K-S-K-K” (ਕਾਰਾਕੋਰਮ, ਲਦਾਖ, ਜ਼ਾਸਕਾਰ, ਗ੍ਰੇਟ, ਖਾਸੀ)
- ਘਾਟਾਂ ਪੱਛਮ→ਪੂਰਬ ਅੰਤ: “N-T-P-K-K” (ਨੀਲਗਿਰੀ, ਤਮਿਲ, ਪਲਨੀ, ਕਾਰਡਮਮ, ਅਨਾਮਲਾਈ)
- ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਰਹੀਆਂ ਨਦੀਆਂ (ਡੇ→ਸੱਜੇ): “N-T-M” (ਨਰਮਦਾ, ਤਾਪਤੀ, ਮਾਹੀ) – ਸਿਰਫ਼ 3 ਮੁੱਖ।
8. ਆਖ਼ਰੀ 10-ਪੁਆਇੰਟ ਚੈਕਲਿਸਟ
- 82°30’ E = IST = ਮਿਰਜ਼ਾਪੁਰ
- 23½° N = ਕੈਂਸਰ ਰੇਖਾ (8 ਰਾਜ)
- 37° N = ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ; 8° N = ਸਭ ਤੋਂ ਦੱਖਣੀ
- 1,319 ਕਿਮੀ = ਭਾਰਤ-ਪਾਕ ਸਰਹੱਦ ਲੰਬਾਈ
- 1,640 ਕਿਮੀ = ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਸਰਹੱਦ ਲੰਬਾਈ
- 1,576 ਕਿਮੀ = ਭਾਰਤ-ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਰਹੱਦ (ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ)
- 331 ਕਿਮੀ = ਭਾਰਤ-ਮਿਆਂਮਾਰ ਸਰਹੱਦ
- 1752 ਕਿਮੀ = ਭਾਰਤ-ਨੇਪਾਲ ਸਰਹੱਦ
- 699 ਕਿਮੀ = ਭਾਰਤ-ਭੂਟਾਨ ਸਰਹੱਦ
- 106 ਕਿਮੀ = ਭਾਰਤ-ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਸਰਹੱਦ
ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਲਈ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ (ਘਟਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ):
“Bang-Bhutan-China-Nepal-Pak-Myanmar-Afghan” → 1576-699-1340-1752-1319-1643-106 (ਲਗਭਗ)
ਇਸ ਸ਼ੀਟ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰੀ ਰੀਵਾਈਜ਼ ਕਰੋ, ਚੈਨ ਨਾਲ ਸੋਵੋ—RRB ਵਿੱਚ ਉਹ 10-12 ਪੱਕੇ ਭੂਗੋਲ ਅੰਕ ਲਿਆਓ!
BETA
