ସାଧାରଣ ସଚେତନତା ଭୂଗୋଳ ତଥ୍ୟ
ଶୀଘ୍ର ସଂଶୋଧନ ପତ୍ର: ଭୂଗୋଳ ପାଇଁ RRB 2024
(ଶେଷ ଦିନ, ଏକ ପୃଷ୍ଠା ସାରାଂଶ)
1. ଭାରତ – ଭୌତିକ ତଥ୍ୟ (ଅବଶ୍ୟ ମୁଖସ୍ତ କରିବା)
| ତଥ୍ୟ | ସଂଖ୍ୟା | ମେମୋରି ହୁକ୍ |
|---|---|---|
| ଅକ୍ଷାଂଶ ବିସ୍ତାର | 8°4’ N – 37°6’ N | “8-ରୁ-37, ଭାରତର ସ୍ୱର୍ଗ” |
| ଦ୍ରାଘିମା ବିସ୍ତାର | 68°7’ E – 97°25’ E | “68-ରୁ-97, ଫୋନ୍ କୋଡ୍ ଆମେ ମନେ ରଖୁ” |
| ସମୁଦାୟ ସ୍ଥଳ ସୀମା | 15,200 km | “15-20 ପାର୍ଟି” |
| ଉପକୂଳ ରେଖା (ମୁଖ୍ୟଭୂମି) | 6,100 km | “61-ଡାଏଲ୍ ଉପକୂଳ” |
| ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶିଖର | କାଞ୍ଚେଞ୍ଜଙ୍ଗା (8,586 m) | “8-5-86, ସିକିମ୍ ଠିକ୍” |
| ସର୍ବାଧିକ ଲମ୍ବା ନଦୀ | ଗଙ୍ଗା (2,525 km) | “G-25, ସିଲ୍ଭର୍ ଟ୍ରେନ୍” |
| ସର୍ବାଧିକ ବଡ଼ ହ୍ରଦ (ମିଠା ପାଣି) | ଉଲର୍ ହ୍ରଦ (J & K) | “Wular → Water” |
| ଦକ୍ଷିଣ ତମାମ ବିନ୍ଦୁ | ଇନ୍ଦିରା ପଏଣ୍ଟ (ଗ୍ରେଟ୍ ନିକୋବାର୍) | “ଇନ୍ଦିରା ନିକୋବାର୍ରେ” |
2. ରାଜ୍ୟ ଓ ସେମାନଙ୍କର ସୀମା (ଶର୍ଟକଟ୍ = “ବଙ୍ଗ-7, MP-5”)
| ରାଜ୍ୟ | ସୀମା ଭାଗ କରୁଥିବା ରାଜ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା | ସୀମା ରାଜ୍ୟ (ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷର) |
|---|---|---|
| ପଶ୍ଚିମ ବଙ୍ଗ | 7 | “BOSS NSA” – Bihar, Odisha, Sikkim, Nagaland, Assam |
| ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ | 8 | “UK, HP, HR, RJ, MP, CG, BR, JH” (ବର୍ଣ୍ଣମାଳା କ୍ରମ) |
| ଆସାମ | 7 | “AN-BN-MN-NA-AR-TR-MI” (ପୂର୍ବ ଭାରତ ରାଜ୍ୟ) |
| ମଧ୍ୟ ପ୍ରଦେଶ | 5 | “UP-RJ-GJ-MH-CG” (ଘଣ୍ଟା କାଟିଆ) |
ଶର୍ଟକଟ୍:
UP-8, Bengal-7, Assam-7, MP-5 → 8-7-7-5 (ବର୍ଷ ‘75 ଇମର୍ଜେନ୍ସି – ସହଜେ ମନେ ରଖିବା)।
3. ଭାରତର ମାଟି – ୬୦-ସେକେଣ୍ଡ ଟେବୁଲ୍
| ମାଟି | ରଙ୍ଗ | ସମୃଦ୍ଧ | ଫସଲ | ରାଜ୍ୟ |
|---|---|---|---|---|
| ଅଲୁଭିଆଲ୍ | ହାଲୁକା | ପୋଟାଶ୍ ଓ ଚୂନ | ଧାନ, ଗହମ, ଆଖୁ | ପଞ୍ଜାବ, ଉପ, ବିହାର |
| କଳା (ରେଗୁର୍) | କଳା | ଆଇରନ୍, ଚୂନ, ମ୍ୟାଗ୍ନେସିଆମ୍ | କପା, ଆଖୁ | ଏମ୍.ପି, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର |
| ଲାଲ୍ | ଲାଲ୍ | ପୋଟାଶ୍ କମ୍ | ମିଲେଟ୍, ତମ୍ବାକୁ | ଟିଏନ୍, ଏପି, କର୍ଣ୍ଣାଟକ |
| ଲାଟେରାଇଟ୍ | ଲାଲ୍-ଛାୟା | ଆଇରନ୍ ଓ ଆଲୁମିନା | ଚା, କଫି | କେରଳ, କର୍ଣ୍ଣାଟକ |
| ମରୁଭୂମି | ଶୁଷ୍କ | ଲବଣ | ବାଜରା, ଯବ | ରାଜସ୍ଥାନ |
ମାଟି ଉର୍ବରତା କ୍ରମ ପାଇଁ ମ୍ନେମୋନିକ୍:
“A-Ba-Re-La-De” → ଅଲୁଭିଆଲ୍ > କଳା > ଲାଲ୍ > ଲାଟେରାଇଟ୍ > ମରୁଭୂମି।
4. ଜଳବାୟୁ ଓ ମୌସୁନ୍ – ୪ ମ୍ୟାଜିକ୍ ନମ୍ବର
| ଘଟଣା | ସାଧାରଣ ତାରିଖ | ପରୀକ୍ଷାର ପ୍ରିୟ |
|---|---|---|
| କେରଳରେ ଆରମ୍ଭ | ୧ ଜୁନ୍ | “୧-୬, ସ୍କୁଲ୍ ଖୋଲିଲା” |
| ଦିଲ୍ଲୀ ଆରମ୍ଭ | ୨୯ ଜୁନ୍ | “୨୯-୬, ଦିଲ୍ଲୀ ଫିକ୍ସ” |
| ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଭାରତରୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର | ୧୫ ସେପ୍ଟେମ୍ବର | “୧୫-୯, ବର୍ଷା ଉଡିଗଲା” |
| ତାମିଲନାଡୁରେ ବର୍ଷା | ଅକ୍ଟୋବର–ଡିସେମ୍ବର (ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ମୌସୁନ୍) | “TN-10-12” |
ବର୍ଷା ସୂତ୍ର (ଆନୁମାନିକ):
ପଶ୍ଚିମ ଘାଟ୍ > ୨୦୦ ସେ.ମି.;
ଗଙ୍ଗା ଭେଳା ୧୦୦-୨୦୦ ସେ.ମି.;
ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ ଭାରତ < ୬୦ ସେ.ମି. (ମରୁଭୂମି)।
5. ରେଳ ଓ ଭୌଗୋଳିକ ସମ୍ପର୍କ (RRB ସ୍ପେସିଆଲ୍)
- ଦୀର୍ଘତମ ରେଳ ଜୋନ୍: ଉତ୍ତର ରେଳ (୧୦,୯୯୫ କି.ମି.)
- ଉଚ୍ଚତମ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ୍: ଘୁମ୍ (ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ) ୨,୨୫୮ ମି. (ଦାର୍ଜିଲିଂ ହିମାଳୟ)
- ଦୀର୍ଘତମ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ: ହୁବଲି (କର୍ଣ୍ଣାଟକ) – ୧,୫୦୭ ମି.
- ରେଳ-ସମୟ ମେରିଡିଆନ୍: ୮୨°୩୦’ ପୂର୍ବ (ମିର୍ଜାପୁର, ଉପ) → IST +୫:୩୦ ଘଣ୍ଟା
- କର୍କ ରେଖା ପସାରିଛି: ୮ ରାଜ୍ୟ → “G-MAP-Raj-Mi-WB-Jh-OD”
(ଗୁଜରାଟ, ଏମ୍.ପି., ଛତିଶଗଡ, ଝାରଖଣ୍ଡ, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ତ୍ରିପୁରା, ମିଜୋରାମ)
6. ର୍ୟାପିଡ୍-ଫାୟାର୍ ପ୍ରଶ୍ନ ଓ ଉତ୍ତର (ପୂର୍ବ ପ୍ରଶ୍ନପତ୍ର)
ପ୍ରଶ୍ନ 1. କେଉଁ ରାଜ୍ୟର ମୁଖ୍ୟଭୂଖଣ୍ଡ ଉପକୂଳରେଖା ସବୁଠାରୁ ଲମ୍ବା?
ଗୁଜରାଟପ୍ରଶ୍ନ 2. ଭାରତର ମାନକ ମେରିଡିଆନ୍ କେଉଁ ସହର ଦେଇ ଯାଏ?
ମିର୍ଜାପୁର (ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ)ପ୍ରଶ୍ନ 3. ଲାଟେରାଇଟ୍ ମାଟି ମୁଖ୍ୟତଃ କେଉଁ ପ୍ଲାଟୋ ଅଞ୍ଚଳରେ ପାଓଯାଏ?
ଦକ୍ଷିଣ ପ୍ଲାଟୋ (କର୍ଣ୍ଣାଟକ-କେରଳ)ପ୍ରଶ୍ନ 4. କେଉଁ ନଦୀ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ ଡେଲ୍ଟା ଗଠନ କରେ?
ଗଙ୍ଗା-ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର ଡେଲ୍ଟାପ୍ରଶ୍ନ 5. ଭାରତ କେଉଁ ଦେଶ ସହିତ ସବୁଠାରୁ କମ ଭୂଖଣ୍ଡ ସୀମା ଭାଗ କରେ?
ଆଫଗାନିସ୍ତାନ (୧୦୬ କି.ମି., PoK ସୀମା)7. ଏକ ମିନିଟ୍ ମ୍ୟାପ୍ ଟ୍ରିକ୍ସ
- ହିମାଳୟ ପଶ୍ଚିମ→ପୂର୍ବ: “K-K-S-K-K” (କାରାକୋରାମ୍, ଲଦାଖ୍, ଜାସ୍କର୍, ଗ୍ରେଟ୍, ଖାସି)
- ଘାଟ୍ ପଶ୍ଚିମ→ପୂର୍ବ ଶେଷ: “N-T-P-K-K” (ନିଲଗିରି, ତାମିଲ୍, ପାଲାନି, କାର୍ଡାମମ୍, ଅନାମଲାଇ)
- **ଅରବ ସାଗରକୁ ପଡୁଥିବା ନଦୀ (ବାମ→ଡାକ):” “N-T-M” (ନର୍ମଦା, ତାପ୍ତି, ମହି) – କେବଳ ୩ଟି ମୁଖ୍ୟ।
8. ଶେଷ ୧୦-ବିନ୍ଦୁ ଚେକ୍ଲିଷ୍ଟ
- 82°30’ E = IST = ମିର୍ଜାପୁର
- 23½° N = କର୍କ ରେଖା (୮ଟି ରାଜ୍ୟ)
- 37° N = ଉତ୍ତରତମ; 8° N = ଦକ୍ଷିଣତମ
- ୧,୩୧୯ କି.ମି. = ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ସୀମା ଦୈର୍ଘ୍ୟ
- ୧,୬୪୦ କି.ମି. = ଭାରତ-ଚୀନ୍ ସୀମା ଦୈର୍ଘ୍ୟ
- ୧,୫୭୬ କି.ମି. = ଭାରତ-ବାଂଲାଦେଶ ସୀମା (ସବୁଠାରୁ ଲମ୍ବା)
- ୩୩୧ କି.ମି. = ଭାରତ-ମିୟାନମାର ସୀମା
- ୧୭୫୨ କି.ମି. = ଭାରତ-ନେପାଳ ସୀମା
- ୬୯୯ କି.ମି. = ଭାରତ-ଭୂଟାନ ସୀମା
- ୧୦୬ କି.ମି. = ଭାରତ-ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ସୀମା
ସୀମା ଦୈର୍ଘ୍ୟ ପାଇଁ ମ୍ନେମୋନିକ୍ (କ୍ରମହ୍ରାସରେ):
“Bang-Bhutan-China-Nepal-Pak-Myanmar-Afghan” → 1576-699-1340-1752-1319-1643-106 (ଆନୁମାନିକ)
ଏହି ସିଟ୍ ଦୁଇଥର ସଂଶୋଧନ କର, ଭଲ ନିଦ ହେବ—RRB ରେ ସେଇ ୧୦-୧୨ ନିଶ୍ଚିତ ଭୂଗୋଳ ନମ୍ବର ଆଣ!
BETA
