ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନ
🚀 ଅନ୍ତରିକ୍ଷ ବିଜ୍ଞାନ – 2-ମିନିଟ୍ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁନର୍ବଲୋକନ ପତ୍ର
ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟ (ଦ୍ରୁତ ବୁଲେଟ୍)
- ସୂର୍ଯ୍ୟ → ସୌରମଣ୍ଡଳର 99.86% ଭର; ବୟସ ≈ 4.6 ବିଲିୟନ ବର୍ଷ; କୋର ତାପମାତ୍ରା ≈ 15 ମିଲିୟନ °C
- ଆଲୋକ ବର୍ଷ = 9.46 × 10¹² କି.ମି.; AU = 149.6 ମିଲିୟନ କି.ମି.
- ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରେ ନିକଟତମ ତାରା: ପ୍ରୋକ୍ସିମା ସେଣ୍ଟୋରି (4.24 ly)
- ପୃଥିବୀର ପଳାନ ବେଗ = 11.2 କି.ମି./ସେ.; ଚନ୍ଦ୍ର = 2.4 କି.ମି./ସେ.
- ଭୂସ୍ଥିର କକ୍ଷା ଉଚ୍ଚତା = 35,786 କି.ମି. (ଅବଧି = 24 ଘଣ୍ଟା)
- ଧ୍ରୁବ କକ୍ଷା ≈ 500–800 କି.ମି.; ଦୂରସଂବେଦ ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ
- ଲାଗ୍ରାଞ୍ଜ ବିନ୍ଦୁ-1 (L1) → ସୂର୍ଯ୍ୟ-ପୃଥିବୀ ଗୁରୁତ୍ୱ ସମତୋଳନ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଆଦର୍ଶ (ଉଦାହରଣ: ଆଦିତ୍ୟ-L1)
- କେପ୍ଲରର ତୃତୀୟ ନିୟମ: T² ∝ R³ (T ବର୍ଷରେ, R AU ରେ)
- ଗଗନ୍ୟାନ କ୍ରୁ କ୍ୟାପସୁଲ ଭର ≈ 7,800 କି.ଗ୍ରା.; 3 ଅନ୍ତରିକ୍ଷଚାରୀ, 2026 ଲକ୍ଷ୍ୟ
- ISRO = 1969; ମୁଖ୍ୟାଳୟ = ବେଙ୍ଗାଳୁରୁ; ଅଧ୍ୟକ୍ଷ = S. Somanath (2024 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ)
- ମଙ୍ଗଳୟାନ (MOM) = 2013 → ଭାରତ ପ୍ରଥମ ଚେଷ୍ଟାରେ ସଫଳ ହେବାରେ ପ୍ରଥମ ଦେଶ
- ଚନ୍ଦ୍ରୟାନ-3 ଅବତରଣ ସ୍ଥଳ = “ଶିବ ଶକ୍ତି ପଏଣ୍ଟ” (69.37°S, 32.35°E)
- କ୍ରାଇୋଜେନିକ୍ ଇଞ୍ଜିନ୍ ଇନ୍ଧନ: ତରଳ H₂ + ତରଳ O₂
- SSLV (ଛୋଟ ଉପଗ୍ରହ ଉତ୍କ୍ରେଷଣ ଯାନ) ପ୍ରଥମ ଉଡ଼ାଣ: 2022
- Blue Origin ରକେଟ୍: New Shepard; SpaceX କ୍ରୁ: Dragon 2
ସ୍ମାରକ ଉପାୟ
- ଗ୍ରହ କ୍ରମ:
My Very Educated Mother Just Served Us Noodles (Mercury-Venus-Earth-Mars-Jupiter-Saturn-Uranus-Neptune) - ISRO କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ:
Vikas Saraswat In Liquid Uranium Rocket Satellite Centre → VSSC (ତିରୁବନନ୍ତପୁରମ); ଅନ୍ୟଗୁଡ଼ିକ: Satish Dhawan → SHAR (ଶ୍ରୀହରିକୋଟା)
ଦ୍ରୁତ-ତୁଳନା ସାରଣୀ
| ଲଞ୍ଚର୍ | LEO କୁ ପେଲୋଡ୍ (କି.ଗ୍ରା.) | ବିଶେଷ ବିବରଣୀ |
|---|---|---|
| PSLV | 3,800 | “କାର୍ଯ୍ୟଘୋଡା”; 50+ କ୍ରମାଗତ ସଫଳତା |
| GSLV Mk III | 10,000 | LVM-3 ନାମରେ ପୁନଃନାମିତ; ଗଗନ୍ୟାନ୍ ପାଇଁ ମଣିଷ-ଯୋଗ୍ୟ |
| SSLV | 500 | 72-ଘଣ୍ଟା ଟର୍ନଅରାଉଣ୍ଡ, 3 ଠୋସ ଷ୍ଟେଜ୍ |
| ମିଶନ୍ | ବର୍ଷ | ବିଶେଷତା |
|---|---|---|
| Chandrayaan-1 | 2008 | ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ଚନ୍ଦ୍ର; ଜଳ ଅଣୁ ଆବିଷ୍କାର |
| Chandrayaan-2 | 2019 | ଅର୍ବିଟର 100% ସଜୀବ; ବିକ୍ରମ୍ ଲ୍ୟାଣ୍ଡର୍ ହାର୍ଡ-ଲ୍ୟାଣ୍ଡିଂ |
| Chandrayaan-3 | 2023 | ଚନ୍ଦ୍ର ଦକ୍ଷିଣ ଧ୍ରୁବ ନିକଟରେ ପ୍ରଥମ ସଫ୍ଟ-ଲ୍ୟାଣ୍ଡିଂ |
| Aditya-L1 | 2023 | L1 ରେ ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ କେନ୍ଦ୍ର |
BETA
