ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನ

🚀 ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನ – 2 ನಿಮಿಷ ಪುನರಾವಲೋಕನ ಪತ್ರ

ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗತಿಗಳು (ತ್ವರಿತ ಬುಲೆಟ್‌ಗಳು)
  • ಸೂರ್ಯ → ಸೌರಮಂಡಲದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ 99.86%; ವಯಸ್ಸು ≈ 4.6 ಶತಕೋಟಿ ವರ್ಷ; ಕೇಂದ್ರ ತಾಪಮಾನ ≈ 15 ಮಿಲಿಯನ್ °C
  • ಕಾಂತಿವರ್ಷ = 9.46 × 10¹² ಕಿ.ಮೀ.; AU = 149.6 ಮಿಲಿಯನ್ ಕಿ.ಮೀ.
  • ಸೂರ್ಯನ ನಂತರ ಹತ್ತಿರದ ನಕ್ಷತ್ರ: ಪ್ರಾಕ್ಸಿಮಾ ಸೆಂಟಾರಿ (4.24 ly)
  • ಪಲಾಯನ ವೇಗ ಭೂಮಿ = 11.2 ಕಿ.ಮೀ./ಸೆ.; ಚಂದ್ರ = 2.4 ಕಿ.ಮೀ./ಸೆ.
  • ಭೂಸ್ಥಿರ ಕಕ್ಷೆ ಎತ್ತರ = 35,786 ಕಿ.ಮೀ. (ಅವಧಿ = 24 ಗಂ)
  • ಧ್ರುವೀಯ ಕಕ್ಷೆ ≈ 500–800 ಕಿ.ಮೀ.; ದೂರಸಂವೇದನೆಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ
  • ಲಾಗ್ರಾಂಜ್ ಬಿಂದು-1 (L1) → ಸೂರ್ಯ-ಭೂ ಗುರುತ್ವ ಸಮತೋಲನ; ಸೌರ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯಗಳಿಗೆ ಆದರ್ಶ (ಉದಾ., ಆದಿತ್ಯ-L1)
  • ಕೆಪ್ಲರ್‌ನ 3ನೇ ನಿಯಮ: T² ∝ R³ (T ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, R AUಗಳಲ್ಲಿ)
  • ಗಗನ್‌ಯಾನ ಕ್ರೂ ಕ್ಯಾಪ್ಸೂಲ್ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ≈ 7,800 ಕಿ.ಗ್ರಾ.; 3 ಅಂತರಿಕ್ಷಯಾತ್ರಿಗಳು, 2026 ಗುರಿ
  • ಇಸ್ರೋ = 1969; ಕಚೇರಿ = ಬೆಂಗಳೂರು; ಅಧ್ಯಕ್ಷರು = ಎಸ್. ಸೋಮನಾಥ್ (2024ರಂತೆ)
  • ಮಂಗಳಯಾನ (MOM) = 2013 → ಭಾರತ ಮೊದಲ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲೇ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಮೊದಲ ದೇಶ
  • ಚಂದ್ರಯಾನ-3 ಇಳಿಯುವ ಸ್ಥಳ = “ಶಿವ ಶಕ್ತಿ ಪಾಯಿಂಟ್” (69.37°S, 32.35°E)
  • ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಎಂಜಿನ್ ಇಂಧನ: ದ್ರವ H₂ + ದ್ರವ O₂
  • SSLV (ಸಣ್ಣ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ವಾಹನ) ಮೊದಲ ಹಾರಾಟ: 2022
  • ಬ್ಲೂ ಆರಿಜಿನ್ ರಾಕೆಟ್: ನ್ಯೂ ಶೆಪರ್ಡ್; ಸ್ಪೇಸ್‌ಎಕ್ಸ್ ಕ್ರೂ: ಡ್ರಾಗನ್ 2
ಸ್ಮರಣಾಂಕಗಳು
  • ಗ್ರಹಗಳ ಕ್ರಮ:
    My Very Educated Mother Just Served Us Noodles (ಬುಧ- ಶುಕ್ರ-ಭೂಮಿ-ಮಂಗಳ-ಗುರು-ಶನಿ-ಯುರೇನಸ್-ನೆಪ್ಚೂನ್)
  • ಇಸ್ರೋ ಕೇಂದ್ರಗಳು:
    Vikas Saraswat In Liquid Uranium Rocket Satellite Centre → VSSC (ತಿರುವನಂತಪುರಂ); ಉಳಿದವು: Satish Dhawan → SHAR (ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾ)
ತ್ವರಿತ-ಹೋಲಿಕೆ ಪಟ್ಟಿಕೆಗಳು
ಲಾಂಚರ್ LEO ಗೆ ಭಾರ (ಕೆಜಿ) ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶಗಳು
PSLV 3,800 “ಕಾರ್ಯಾಂಗ”; 50+ ನಿರಂತರ ಯಶಸ್ಸುಗಳು
GSLV Mk III 10,000 LVM-3 ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ; ಗಗನಯಾನಕ್ಕೆ ಮಾನವ-ಮಾನ್ಯತೆ
SSLV 500 72-ಗಂಟೆಗಳ ಟರ್ನ್‌ಅರೌಂಡ್, 3 ಘನ ಹಂತಗಳು
ಮಿಷನ್ ವರ್ಷ ವಿಶೇಷತೆ
ಚಂದ್ರಯಾನ-1 2008 ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಚಂದ್ರ; ನೀರಿನ ಅಣುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಿತು
ಚಂದ್ರಯಾನ-2 2019 ಆರ್ಬಿಟರ್ 100% ಜೀವಂತ; ವಿಕ್ರಮ್ ಲ್ಯಾಂಡರ್ ಹಾರ್ಡ್-ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಯಿತು
ಚಂದ್ರಯಾನ-3 2023 ಚಂದ್ರ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದ ಬಳಿ ಮೊದಲ ಸಾಫ್ಟ್-ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್
ಆದಿತ್ಯ-L1 2023 L1 ಬಳಿ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಸೌರ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯ
10 ರ್ಯಾಪಿಡ್-ಫೈರ್ MCQs
1. ಯಾವ ಭಾರತೀಯ ಮಿಷನ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು? A) ಚಂದ್ರಯಾನ-1 **ಉತ್ತರ: A**
2. ಚಂದ್ರನ ಪಲಾಯನ ವೇಗ ಸುಮಾರು? A) 7.9 ಕಿಮೀ/ಸೆ B) 11.2 ಕಿಮೀ/ಸೆ C) 2.4 ಕಿಮೀ/ಸೆ **ಉತ್ತರ: C**
3. LVM-3 ಅನ್ನು ಮೊದಲು ಏನೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು? A) PSLV-XL B) GSLV Mk III C) SSLV **ಉತ್ತರ: B**
4. ಅಡ್ಡಿವಿಲ್ಲದ ಸೌರ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಲಗ್ರಾಂಜ್ ಬಿಂದು ಯಾವುದು? A) L2 B) L1 C) L4 **ಉತ್ತರ: B**
5. “ಶಿವ ಶಕ್ತಿ ಪಾಯಿಂಟ್” ಯಾವ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ? A) ವಿಕ್ರಮ್ (ಚಂದ್ರಯಾನ-2) B) ಪ್ರಜ್ಞಾನ್ (ಚಂದ್ರಯಾನ-3) C) ವಿಕ್ರಮ್ (ಚಂದ್ರಯಾನ-3) **ಉತ್ತರ: C**
6. 1 ಬೆಳಕು ವರ್ಷ ಸುಮಾರು ಎಷ್ಟಿಗೆ ಸಮಾನ? A) 9.5 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಕಿ.ಮೀ B) 1 ಮಿಲಿಯನ್ ಕಿ.ಮೀ C) 150 ಮಿಲಿಯನ್ ಕಿ.ಮೀ **ಉತ್ತರ: A**
7. ISRO ಯ ಮಾನವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಮಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಹೆಸರು? A) ಗಗನ್‍ಯಾನ್ B) ಅಂತರಿಕ್ಷ ಯಾತ್ರಿ C) ಭಾರತೀಯ ಅಂತರಿಕ್ಷಯಾನಿ **ಉತ್ತರ: A**
8. ಕ್ರಯೋಜೆನಿಕ್ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳು ಯಾವ ಇಂಧನ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ? A) UDMH + N₂O₄ B) ದ್ರವ H₂ + ದ್ರವ O₂ C) ಕೆರೋಸಿನ್ + ದ್ರವ O₂ **ಉತ್ತರ: B**
9. PSLV ತನ್ನ 50ನೇ ಮಿಷನ್‌ನ್ನು ಯಾವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಬಂದರಿನಿಂದ ಉಡಾಯಿಸಿತು? A) ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟ B) ತುಂಬಾ C) ಬೆಂಗಳೂರು **ಉತ್ತರ: A**
10. ಯಾವ ಗ್ರಹವನ್ನು “ಕೆಂಪು ಗ್ರಹ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ? A) ಶುಕ್ರ B) ಮಂಗಳ C) ಗುರು **ಉತ್ತರ: B**