ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ
🔖 ଏକ ଲାଇନର ତଥ୍ୟ
- ସର୍ବାଧିକ ଲିଖିତ ସମ୍ବିଧାନ – ୪୪୮ ଅନୁଚ୍ଛେଦ, ୨୫ ଅଂଶ, ୧୨ ଅନୁସୂଚୀ (ମୂଳ ୩୯୫-୨୨-୮)
- ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିଲା ୨୬ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୯, କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ବିତ ହେଲା ୨୬ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୫୦ (ଗଣତନ୍ତ୍ର ଦିବସ)
- ସମ୍ବିଧାନର ପିତା – ଡ଼ା. ବି. ଆର୍. ଆମ୍ବେଦକର
- ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟପତ୍ର “ସାର୍ବଭୌମ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ଗଣରାଜ୍ୟ”; ୪୨ତମ ସଂଶୋଧନ ଦ୍ୱାରା “ସମାଜବାଦୀ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ” ଯୋଡ଼ାଗଲା
- ମୌଳିକ ଅଧିକାର – ୬ ଶ୍ରେଣୀ (ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୧୨-୩୫); ନୀତିନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ମୂଳତତ୍ତ୍ୱ – ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୩୬-୫୧; ମୌଳିକ ଅଧିକାର କେବଳ ଜାତୀୟ ଆପାତକାଳ (ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୩୫୨) ସମୟରେ ସ୍ଥଗିତ ହୁଏ, ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୨୦ ଓ ୨୧ ବ୍ୟତୀତ
- ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶାସନ – ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୩୫୬; ଆର୍ଥିକ ଆପାତକାଳ – ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୩୬୦ (କେବେ ବ୍ୟବହୃତ ହୋଇନାହିଁ)
- ସଂଶୋଧନ ପ୍ରକାର – ସାଧାରଣ, ବିଶେଷ ଓ ଅଧିକାଂଶ ରାଜ୍ୟ (>ଅଧାରୂଢ଼) ଦ୍ୱାରା ଅନୁମୋଦନ; ମୂଳଭୂତ ସଂରଚନା – କେଶବାନନ୍ଦ ଭାରତୀ ୧୯୭୩
- ସଂସଦ – ଲୋକ ସଭା ସର୍ବାଧିକ ସଂଖ୍ୟା ୫୫୨; ରାଜ୍ୟ ସଭା ୨୩୮ ନିର୍ବାଚିତ + ୧୨ ମନୋନୀତ
- ସିଏଜି – ସର୍ବଜନୀନ କୋଷାଗାରର ରକ୍ଷକ; ଏଜିଆଇ – ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଇନ ଅଧିକାରୀ; ଇସିଆଇ – ୩ ସଦସ୍ୟ (୧ ସିଇସି + ୨ ଇସି)
- ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ – ୩୪ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ (ସିଜେଆଇ ସମେତ); ଅବସର ୬୫ ବର୍ଷ; ଲେଖିତ ଅଧିକାର ଅଧିକାର ଅଧିକାର ଅଧିକାର ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୩୨
🧠 ମନେରଖିବା ଉପାୟ
| ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ନାମ | ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପ | ବ୍ୟବହାର |
|---|---|---|
| DAD | DPSP, FR, କର୍ତ୍ତବ୍ୟ | ପ୍ରାସ୍ତାବନା ପରେ ସମ୍ବିଧାନର ଅଂଶଗୁଡ଼ିକ |
| FEDERAL | Finance, Executive, Diplomatic, Emergency, Railway, Army, Legislature | ରାଷ୍ଟ୍ରପତି କେବଳ ସାଧାରଣ ବିଲ୍ ପାଇଁ ସଂଯୁକ୍ତ ବୈଠକ ଡାକିପାରିବେ (ଅନୁଚ୍ଛେଦ 108) |
| TEN PM | T**enure, Eligibility, Nomination, Powers, Ministry | ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ସର୍ତ୍ତମାନେ ମନେ ରଖିବା |
| BAPU | Basic-structure, Amendment, Preamble, Union | ରାଜନୈତିକ ବିଷୟର ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ |
| 36-51 | 36 ରୁ 51 = DPSP | ଗଣନା 3-6-5-1 = 36-51 |
⚖️ ଦ୍ରୁତ ତୁଳନା ଟେବୁଲ୍
ଆପତ୍କାଳ ପ୍ରକାର
| ପ୍ରକାର | ଅନୁଚ୍ଛେଦ | କାରଣ | ଅନୁମୋଦନ | ସର୍ବାଧିକ ଅବଧି |
|---|---|---|---|---|
| ଜାତୀୟ | 352 | ଯୁଦ୍ଧ/ବାହ୍ୟ/ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅଶାନ୍ତି | ଲୋକ+ରାଜ୍ୟ ସଭା 1 ମାସ ମଧ୍ୟରେ | ଅସୀମିତ (ପୁଣିଥରେ) |
| ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ | 356 | ରାଜ୍ୟରେ ସମ୍ବିଧାନିକ ବିଫଳତା | ଲୋକ ସଭା 2 ମାସ ମଧ୍ୟରେ | 6 ମାସ × 3 (ସର୍ବାଧିକ 3 ବର୍ଷ) |
| ଆର୍ଥିକ | 360 | ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିରତା ପ୍ରତି ବିପଦ | କେବଳ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି | ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତ୍ୟାହୃତ |
ସୂଚୀଗୁଡ଼ିକ ଏକ ନଜରରେ
| କ୍ରମିକ | କେଉଁ ବିଷୟ ସହ ସମ୍ପୃକ୍ତ |
|---|---|
| 1 | ରାଜ୍ୟ ଓ କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ |
| 2 | ରାଷ୍ଟ୍ରପତି, ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି, ନ୍ୟାୟାଧିଶମାନେଙ୍କ ଦରମା… |
| 3 | ଶପଥ/ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପ୍ରକାର |
| 4 | ରାଜ୍ୟସଭା ଆସନ ବଣ୍ଟନ |
| 5 | ଅନୁସୂଚିତ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରଶାସନ |
| 6 | ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳ (ଆସାମ, ମେଘାଳୟ, ମିଜୋରାମ, ତ୍ରିପୁରା) |
| 7 | କେନ୍ଦ୍ର, ରାଜ୍ୟ ଓ ସମନ୍ୱିତ ତାଲିକା |
| 8 | ୨୨ ଟି ସରକାରୀ ଭାଷା |
| 9 | ନ୍ୟାୟିକ ସମୀକ୍ଷା ବାହାରେ କାର୍ଯ୍ୟ (ପ୍ରଥମ ସଂଶୋଧନ ଦ୍ୱାରା ଯୋଗ) |
| 10 | ଦଳବଦଳ ରୋକ (୫୨ତମ ସଂଶୋଧନ) |
| 11 | ପଞ୍ଚାୟତ (୭୩ତମ ସଂଶୋଧନ) |
| 12 | ପୌର ନିଗମ (୭୪ତମ ସଂଶୋଧନ) |