ପଲିଟି ମାଷ୍ଟର - ଶୀଘ୍ର ସଂଶୋଧନ
ରାଜନୀତି ମାଷ୍ଟର - ଦ୍ରୁତ ପୁନର୍ବଳନ
ଏକ ବାକ୍ୟରେ
- ୪୨ତମ ସଂଶୋଧନ ୧୯୭୬: ପ୍ରସ୍ତାବନାରେ “ସାମ୍ୱାଦିକ”, “ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ” ଓ “ଏକତା” ଯୋଡ଼ାଗଲା।
- ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୩୨: ସମ୍ବିଧାନର ହୃଦୟ ଓ ଆତ୍ମା – ସମ୍ବିଧାନିକ ଉପଚାରର ଅଧିକାର।
- ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶାସନ: କୌଣସି ରାଜ୍ୟରେ ସମ୍ବିଧାନିକ ଯନ୍ତ୍ରଣା ବିଫଳ ହେଲେ ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୩୫୬ ଅଧୀନରେ ଲାଗୁ କରାଯାଏ।
- ଅର୍ଥ ବିଲ୍: କେବଳ ଲୋକସଭାରେ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇପାରେ ଓ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ସମ୍ମତି ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ।
- ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ: ୩୪ ଜଣ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ (ସିଜେଆଇ ସମେତ) – ନ୍ୟାୟାଧୀଶ (ଶକ୍ତି) ଆଇନ, ୨୦୧୯ ଅନୁଯାୟୀ।
- ୯୨ତମ ସଂଶୋଧନ ୨୦୦୩: ବୋଡ଼ୋ, ଡୋଗ୍ରି, ମୈଥିଳି ଓ ସାନ୍ଥାଲି ୮ମ ଅନୁସୂଚୀରେ ଯୋଡ଼ାଗଲା (ମୋଟ ୨୨)।
- ନିର୍ବାଚନ କମିଶନ: ୩ ସଦସ୍ୟ ସଂସ୍ଥା (୧ ସିଇସି + ୨ ଇସି) – ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ।
- ଅବିଶ୍ୱାସ ପ୍ରସ୍ତାବ: କେବଳ ଲୋକସଭାରେ ଆଣିପାରିବ, ୫୦ ଜଣ ସାଂସଦଙ୍କ ସମର୍ଥନ ସହ।
- ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ – ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୪୪: ନାଗରିକମାନେ ପାଇଁ ଏକତାନ୍ୱିତ ସିଭିଲ କୋଡ୍।
- ଅର୍ଥ କମିଶନ: ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୨୮୦ ଅଧୀନରେ ପ୍ରତି ୫ ବର୍ଷରେ ଗଠିତ ହୁଏ।
- ଜିଏସ୍ଟି ପରିଷଦ: ୧୦୧ତମ ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୨୭୯ଏ ସୃଷ୍ଟି କଲା; ଅଧ୍ୟକ୍ଷ କେନ୍ଦ୍ର ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ।
- ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଅପସାରଣ: ଦୁଇ ଗୃହରେ ପୃଥକ ଭାବେ ବିଶେଷ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ (୨/୩) ଆବଶ୍ୟକ।
- ରାଜ୍ୟସଭା: ସର୍ବାଧିକ ସଂଖ୍ୟା ୨୫୦; ୧୨ ଜଣ ରାଷ୍ଟ୍ରପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମନୋନୀତ (ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୮୦)।
- ଗ୍ରାମ ସଭା: ସମ୍ବିଧାନ ଦ୍ୱାରା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ପଞ୍ଚାୟତି ରାଜର ଆଧାର – ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୨୪୩।
- ସିଏଜି: ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୧୪୮ ଅନୁଯାୟୀ ୬ ବର୍ଷ କିମ୍ବା ୬୫ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ (ଯେଉଁଟି ପୂର୍ବରୁ ହେଉ) କାର୍ଯ୍ୟରତ।
- ଜାତୀୟ ଜରୁରୀକାଳ: ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୩୫୨ – କେବଳ କ୍ୟାବିନେଟ୍ର ଲିଖିତ ପରାମର୍ଶରେ ଘୋଷଣା ହୁଏ।
- ବିକର୍ଷ ରୋକଥାଉ ଆଇନ: ୧୦ମ ଅନୁସୂଚୀ ୫୨ତମ ସଂଶୋଧନ ୧୯୮୫ ଦ୍ୱାରା ଯୋଡ଼ାଗଲା।
- ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ: ୬୫ ବର୍ଷରେ ଅବସର; ହାଇକୋର୍ଟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ ୬୨ ବର୍ଷରେ।
- ଅଧ୍ୟାଦେଶ: ସଂସଦ ପୁନଃଗଠିତ ହେବାରୁ ୬ ସପ୍ତାହ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୈଧ (ଅନୁଚ୍ଛେଦ ୧୨୩)।
- ପଞ୍ଚାୟତି ରାଜ: ୭୩ତମ ସଂଶୋଧନ ୧୯୯୨; ୧୧ତମ ଅନୁସୂଚୀ ଓ ଖଣ୍ଡ ଇକ୍ସ ଯୋଡ଼ାଗଲା।
ସୂତ୍ର/ନିୟମ
| ସୂତ୍ର / ନିୟମ |
ବ୍ୟବହାର |
| 1. ବିଶେଷ ବହୁମତ (ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ) |
ଉପସ୍ଥିତ ଓ ଭୋଟିଙ୍କର 2/3 + ସମୁଦାୟ ଶକ୍ତିର >50 % |
| 2. ସାଧାରଣ ବହୁମତ ପାଇଁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ଶକ୍ତି |
ସମୁଦାୟ ସଦସ୍ୟସଂଖ୍ୟାର ≥½ (କୋରମ୍) ଓ ଦିଆଯାଇଥିବା ଭୋଟର >50 % |
| 3. ମନି ବିଲ୍ ସାର୍ଟିଫିକେସନ୍ |
ସ୍ପିକରଙ୍କ ସାର୍ଟିଫିକେଟ୍ = ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଓ ଅନ୍-ଜଷ୍ଟିସିଏବଲ୍ |
| 4. ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନ ମୂଲ୍ୟ |
ବିଧାୟକ ଭୋଟ୍ = (ରାଜ୍ୟ ଜନସଂଖ୍ୟା ÷ 1000) ÷ (ସମୁଦାୟ ବିଧାୟକ); ସାଂସଦ ଭୋଟ୍ = 708 |
| 5. ଉଭୟ ସଦନର କୋରମ୍ |
ସମୁଦାୟ ସଦସ୍ୟଙ୍କ 1/10 |
| 6. ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ରାଇଟ୍ |
5 ପ୍ରକାର – ହେବିଆସ୍ କର୍ପସ୍, ମାଣ୍ଡାମସ୍, ପ୍ରୋହିବିସନ୍, ସର୍ଟିଓରାରି, କୋ-ୱାରେଣ୍ଟୋ |
| 7. ପଞ୍ଚାୟତ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ |
ପ୍ରଥମ ବୈଠକ ତାରିଖରୁ 5 ବର୍ଷ (ଅନୁଚ୍ଛେଦ 243E) |
| 8. ସିଜେଆଇ ନିଯୁକ୍ତି |
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟର ସିନିୟର ବିଚାରପତି (କୋଲିଜିୟମ୍ ଓଭରରାଇଡ୍ ନାହିଁ) |
| 9. ରାଜ୍ୟ ହେବା ପାଇଁ କଟ୍-ଅଫ୍ |
ଅନୁଚ୍ଛେଦ 3 – ସାଧାରଣ ବହୁମତ + ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସମ୍ପୃକ୍ତ ବିଧାନସଭାକୁ ବିଲ୍ ପଠାନ୍ତି |
| 10. ସଂଯୁକ୍ତ ବୈଠକ ଦଫା |
ଅନୁଚ୍ଛେଦ 108 – ସ୍ପିକର ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରନ୍ତି, ଡେଡ୍ଲକ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସଂଶୋଧନ ନାହିଁ |
ମେମୋରି ଟ୍ରିକ୍
- “FIVE H” ରାଇଟ୍ ପାଇଁ: ହେବିଆସ୍, ମାଣ୍ଡାମସ୍, ପ୍ରୋହିବିସନ୍, ସର୍ଟିଓରାରି, କୋ-ୱାରେଣ୍ଟୋ।
- “SC SITS at 65, HC HITS 62” – ଅବସର ବୟସ।
- “356 = State, 352 = Nation, 360 = Money” – ଆପତ୍ତି ଅନୁଚ୍ଛେଦ।
- “DPSC” – ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ: DPSP → D (irective) P (rinciples) S (tate) C (hapter 4)।
- “12 in RS, 12 in 12th” – 12 ନାମିତ RS ସଦସ୍ୟ ଓ ପ୍ରାରମ୍ଭରେ 12 ଅନୁସୂଚୀ।
ସାଧାରଣ ଭୁଲ
| ଭୁଲ |
ଠିକ୍ |
| ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମନି ବିଲ୍ ଥରେ ଫେରାଇ ପାରନ୍ତି |
ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଅନିବାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ସମ୍ମତି ଦିଅନ୍ତି – ଫେରାଇବା ନାହିଁ |
| ରାଜ୍ୟପାଳ ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତି |
ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଅନ୍ତି; ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କର କୌଣସି ଭୂମିକା ନାହିଁ |
| ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭାରେ ମୁଖ୍ୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅଭିଶଂସା |
ସଂସଦ (ଉଭୟ ସଦନ) ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ନ୍ୟାୟାଧୀଶଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଅଭିଶଂସା କରେ |
| ଲୋକସଭା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଲେ କେବଳ ଅର୍ଡିନାନ୍ସ ଜାରି କରାଯାଇପାରେ |
ଯେକେବେଳେ ବି ଜାରି କରାଯାଇପାରେ – ଉଭୟ ସଦନ ଅଧିବେଶନରେ ଥିବା ସମୟ ବ୍ୟତୀତ |
| ପଞ୍ଚାୟତରେ ମହିଳାଙ୍କ ପାଇଁ ସଂରକ୍ଷଣ ୩୩ % |
କମରେ କମ ୧/୩ (୩୩ %) – ଅଧିକ ହେଇପାରେ |
୫ଟି ଦ୍ରୁତ ବହୁବିକଳ୍ପ ପ୍ରଶ୍ନ
1. କେଉଁ ସଂଶୋଧନ ପ୍ରସ୍ତାବନାରେ “Secular” ଓ “Socialist” ଶବ୍ଦଯୋଗ କଲା?
A) 24ତମ B) 42ତମ C) 44ତମ D) 73ତମ → **ଉତ୍ତର: B**2. ସଂସଦର ଦୁଇଟି ଅଧିବେଶନ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ଅନ୍ତରାଳ ହେବ ନାହିଁ:
A) 3 ମାସ B) 4 ମାସ C) 6 ମାସ D) 9 ମାସ → **ଉତ୍ତର: C**3. ଭାରତରେ କିଏ ଏକ ବିଲ୍କୁ ମନି ବିଲ୍ ଭାବେ ପ୍ରମାଣିତ କରନ୍ତି?
A) ରାଷ୍ଟ୍ରପତି B) ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ C) ସ୍ପୀକର୍ D) କାଗ୍ → **ଉତ୍ତର: C**4. କେଉଁ ଅନୁଚ୍ଛେଦ ଅଧୀନରେ ସୁପ୍ରିମ୍ କୋର୍ଟ ମୌଳିକ ଅଧିକାର ପାଇଁ ରାଟ୍ ଜାରି କରିପାରେ?
A) 226 B) 32 C) 139 D) 131 → **ଉତ୍ତର: B**5. 73ତମ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଂଶୋଧନ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଅଛି:
A) ପୌର ନିଗମ B) ପଞ୍ଚାୟତି ରାଜ୍ C) ସହକାରୀ ସମିତି D) ଜିଏସ୍ଟି → **ଉତ୍ତର: B**
BETA
