ಪಾಲಿಟಿ ಮಾಸ್ಟರ್ - ತ್ವರಿತ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ
ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಸ್ಟರ್ - ತ್ವರಿತ ಪುನರಾವಲೋಕನ
ಒಂದು-ವಾಕ್ಯಗಳು
- 42ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ 1976: “ಸಾಮಾಜಿಕವಾದಿ”, “ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷ” ಮತ್ತು “ಏಕತೆ” ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಕೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.
- ಕಲಮು 32: ಸಂವಿಧಾನದ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮ – ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಪರಿಹಾರಗಳ ಹಕ್ಕು.
- ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಳ್ವಿಕೆ: ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಯಂತ್ರಾಂಗ ವಿಫಲವಾದಾಗ ಕಲಮು 356ರಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೇರಲಾಗುತ್ತದೆ.
- ಹಣಕಾಸು ಮಸೂದೆ: ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮಂಡಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯ ಅನುಮೋದನೆ ಕಡ್ಡಾಯ.
- ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ: 2019ರ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು (ಸಂಖ್ಯೆ) ಕಾಯ್ದೆಯಂತೆ 34 ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು (ಸಿಜೆಐ ಸೇರಿ).
- 92ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ 2003: ಬೋಡೋ, ಡೋಗ್ರಿ, ಮೈಥಿಲಿ ಮತ್ತು ಸಂತಾಲಿ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು 8ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು (ಒಟ್ಟು 22).
- ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ: 3 ಸದಸ್ಯರ ಸಂಸ್ಥೆ (1 ಸಿಇಸಿ + 2 ಇಸಿಗಳು) – ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಿಂದ ನೇಮಕ.
- ಅವಿಶ್ವಾಸ ನಿರ್ಣಯ: ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮಂಡಿಸಬಹುದು; 50 ಸಂಸದರ ಬೆಂಬಲ ಅಗತ್ಯ.
- DPSP – ಕಲಮು 44: ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಏಕರೂಪ ನಾಗರಿಕ ಸಂಹಿತೆ.
- ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗ: ಕಲಮು 280ರಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 5 ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ರಚನೆ.
- ಜಿಎಸ್ಟಿ ಮಂಡಳಿ: 101ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಿಂದ ಕಲಮು 279A ರಚನೆ; ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ.
- ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪದಚ್ಯುತಿ: ಎರಡೂ ಸದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಬಹುಮತ (2/3) ಅಗತ್ಯ.
- ರಾಜ್ಯಸಭೆ: ಗರಿಷ್ಠ ಸದಸ್ಯಬಲ 250; 12 ಮಂದಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಿಂದ ನೇಮಕ (ಕಲಮು 80).
- ಗ್ರಾಮ ಸಭೆ: ಕಲಮು 243ರಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಯತಿ ರಾಜ್ನ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಆಧಾರ.
- CAG: 6 ವರ್ಷ ಅಥವಾ 65 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು (ಯಾವುದು ಮೊದಲು ಬರುತ್ತದೋ) – ಕಲಮು 148.
- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿ: ಕಲಮು 352 – ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲದ ಬರಹದ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಘೋಷಿಸಬಹುದು.
- ಪಕ್ಷಾಂತರ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ: 52ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ 1985ರಿಂದ 10ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.
- ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು: 65 ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿ; ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು 62 ವರ್ಷದಲ್ಲಿ.
- ಅಧ್ಯಾದೇಶ: ಸಂಸತ್ ಪುನಃಚೇತನದಿಂದ 6 ವಾರಗಳವರೆಗೆ ಮಾನ್ಯ (ಕಲಮು 123).
- ಪಂಚಾಯತಿ ರಾಜ್: 73ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ 1992; 11ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದ ಮತ್ತು ಭಾಗ IX ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.
ಸೂತ್ರಗಳು/ನಿಯಮಗಳು
| ಸೂತ್ರ / ನಿಯಮ |
ಬಳಕೆ |
| 1. ವಿಶೇಷ ಬಹುಮತ (ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ) |
ಉಪಸ್ಥಿತರ 2/3 + ಮತದಾನದಲ್ಲಿ >50 % + ಮೊತ್ತದ ಶಕ್ತಿಯ >50 % |
| 2. ಸರಳ ಬಹುಮತಕ್ಕೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಶಕ್ತಿ |
ಒಟ್ಟು ಸದಸ್ಯರ ≥½ (ಕೋರಂ) & ಮತ ಹಾಕಿದವರ >50 % |
| 3. ಹಣ ವಿಧೇಯಕ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ |
ಸ್ಪೀಕರ್ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ = ಅಂತಿಮ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡದ್ದು |
| 4. ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಚುನಾವಣೆ ಮೌಲ್ಯ |
ಶಾಸಕರ ಮತ = (ರಾಜ್ಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ÷ 1000) ÷ (ಒಟ್ಟು ಶಾಸಕರು); ಸಂಸದರ ಮತ = 708 |
| 5. ಯಾವುದೇ ಸಭೆಯ ಕೋರಂ |
ಒಟ್ಟು ಸದಸ್ಯರ 1/10 |
| 6. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ರಿಟ್ಗಳು |
5 ರೀತಿ – ಹೇಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್, ಮಂಡಮಸ್, ಪ್ರೊಹಿಬಿಷನ್, ಸರ್ಟಿಯೋರಾರಿ, ಕ್ವೋ-ವಾರಂಟೋ |
| 7. ಪಂಚಾಯತ್ ಅವಧಿ |
ಮೊದಲ ಸಭೆಯ ದಿನಾಂಕದಿಂದ 5 ವರ್ಷಗಳು (ಕಲೆ. 243ಇ) |
| 8. CJI ನೇಮಕ |
SCನ ಹಿರಿಯತಮ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ (ಕಾಲೇಜಿಯಂ ಮೇಲ್ಭಾಗವಿಲ್ಲ) |
| 9. ರಾಜ್ಯಪದವಿಗೆ ಕಟ್-ಆಫ್ |
ಕಲೆ. 3 – ಸರಳ ಬಹುಮತ + ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಧೇಯಕವನ್ನು ಶಾಸನಸಭೆಗೆ ಕಳಿಸುತ್ತಾರೆ |
| 10. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಭೆ ಕಲಮ್ |
ಕಲೆ. 108 – ಸ್ಪೀಕರ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ಡೆಡ್ಲಾಕ್ ಹಂತದ ನಂತರ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಇಲ್ಲ |
ನೆನಪಿಡುವ ಟ್ರಿಕ್ಗಳು
- ರಿಟ್ಗಳಿಗೆ “FIVE H”: ಹೇಬಿಯಸ್, ಮಂಡಮಸ್, ಪ್ರೊಹಿಬಿಷನ್, ಸರ್ಟಿಯೋರಾರಿ, ಕ್ವೋ-ವಾರಂಟೋ.
- “SC SITS at 65, HC HITS 62” – ನಿವೃತ್ತಿ ವಯಸ್ಸುಗಳು.
- “356 = ರಾಜ್ಯ, 352 = ರಾಷ್ಟ್ರ, 360 = ಹಣ” – ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಲೇಖನಗಳು.
- “DPSC” – ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳು: DPSP → D (irective) P (rinciples) S (tate) C (hapter 4).
- “12 in RS, 12 in 12th” – 12 ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ RS ಸದಸ್ಯರು & ಮೂಲತಃ 12 ಪರಿಚ್ಛೇದಗಳು.
ಸಾಮಾನ್ಯ ತಪ್ಪುಗಳು
| ತಪ್ಪು |
ಸರಿ |
| ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಹಣ ವಿಧೇಯಕವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಬಹುದು |
ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲೇಬೇಕು – ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ |
| ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತಾರೆ |
ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತಾರೆ; ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ಯಾವ ಪಾತ್ರವೂ ಇಲ್ಲ |
| ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಎಂಪಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ದೋಷಾರೋಪಣೆ |
ಸಂಸತ್ (ಎರಡೂ ಸದನಗಳು) ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ದೋಷಾರೋಪಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ |
| ಲೋಕಸಭೆ ವಿಸರ್ಜಿತವಾಗಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಬಹುದು |
ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ ಹೊರಡಿಸಬಹುದು – ಎರಡೂ ಸದನಗಳು ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ |
| ಪಂಚಾಯತ್ಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ 33 % ಮೀಸಲಾತಿ |
33 % (ಒಂದು ಮೂರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರಬಾರದು) – ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಇರಬಹುದು |
5 ತ್ವರಿತ ಎಂಸಿಕ್ಯೂಗಳು
1. ಯಾವ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು “ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷ” ಮತ್ತು “ಸಾಮಾಜಿಕ” ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಕೆಗೆ ಸೇರಿಸಿತು?
ಎ) 24ನೇ ಬಿ) 42ನೇ ಸಿ) 44ನೇ ಡಿ) 73ನೇ → **ಉತ್ತರ: ಬಿ2. ಸಂಸತ್ತಿನ ಎರಡು ಅಧಿವೇಶನಗಳ ನಡುವಿನ ಗರಿಷ್ಠ ಅಂತರ ಎಷ್ಟು ಮೀರುವಂತಿಲ್ಲ?
ಎ) 3 ತಿಂಗಳು ಬಿ) 4 ತಿಂಗಳು ಸಿ) 6 ತಿಂಗಳು ಡಿ) 9 ತಿಂಗಳು → **ಉತ್ತರ: ಸಿ3. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಣ ವಿಧೇಯಕವೆಂದು ಯಾರು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ?
ಎ) ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಬಿ) ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವ ಸಿ) ಸ್ಪೀಕರ್ ಡಿ) ಕ್ಯಾಗ್ → **ಉತ್ತರ: ಸಿ4. ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಜಾರಿಗಾಗಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಯಾವ ಅನುಚ್ಛೇದದಡಿ ರಿಟ್ಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಬಹುದು?
ಎ) 226 ಬಿ) 32 ಸಿ) 139 ಡಿ) 131 → **ಉತ್ತರ: ಬಿ5. 73ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ?
ಎ) ಪುರಸಭೆಗಳು ಬಿ) ಪಂಚಾಯತಿ ರಾಜ್ ಸಿ) ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ಡಿ) ಜಿಎಸ್ಟಿ → **ಉತ್ತರ: ಬಿ
BETA
