Polity Master - দ্ৰুত পুনৰীক্ষণ
পলিটি মাষ্টাৰ - দ্ৰুত পুনৰীক্ষণ
এক-শাৰীৰ বাক্য
- ৪২তম সংশোধন ১৯৭৬: “সমাজবাদী”, “ধৰ্মনিৰপেক্ষ” আৰু “অখণ্ডতা” প্ৰস্তাবনাত যোগ কৰিলে।
- অনুচ্ছেদ ৩২: সংবিধানৰ হৃদয় আৰু আত্মা – সংবিধানিক প্রতিকাৰৰ অধিকাৰ।
- ৰাষ্ট্ৰপতিৰ শাসন: কোনো ৰাজ্যত সংবিধানিক ব্যৱস্থা ব্যৰ্থ হ’লে অনুচ্ছেদ ৩৫৬ৰ অধীনত আৰোপ কৰা হয়।
- অর্থ বিল: কেৱল লোকসভাতেই আগবঢ়োৱা যায় আৰু ৰাষ্ট্ৰপতিৰ সম্মতি বাধ্যতামূলক।
- সৰ্বোচ্চ ন্যায়ালয়: ২০১৯ৰ বিচাৰপতি (শক্তি) আইন অনুসৰি ৩৪ জন বিচাৰপতি (CJI সহ)।
- ৯২তম সংশোধন ২০০৩: বড়ো, ডোগৰী, মৈথিলী আৰু সাঁথালী ৮ম তালিকাত যোগ কৰিলে (মুঠ ২২)।
- নিৰ্বাচন আয়োগ: ৩ সদস্যৰ সংস্থা (১ CEC + ২ EC) ৰাষ্ট্ৰপতিৰ দ্বাৰা নিযুক্ত।
- অবিশ্বাস প্রস্তাব: কেৱল লোকসভাতেই আগবঢ়োৱা যায় আৰু ৫০ জন সংসদ সদস্যৰ সমৰ্থন লাগে।
- DPSP – অনুচ্ছেদ ৪৪: নাগৰিকৰ বাবে একৰূপ নাগৰিক সংহিতা।
- অর্থ আয়োগ: অনুচ্ছেদ ২৮০ৰ অধীনত প্ৰতি ৫ বছৰে গঠন কৰা হয়।
- GST কাউন্সিল: ১০১তম সংবিধান সংশোধনে অনুচ্ছেদ ২৭৯A সৃষ্টি কৰিলে; কেন্দ্ৰীয় অর্ণ মন্ত্ৰীৰ অধ্যক্ষতা।
- ৰাষ্ট্ৰপতিৰ অভিশংসন: পৃথকভাৱে উভয় সভাত বিশেষ সংখ্যাগৰিষ্ঠতা (২/৩)ৰ প্ৰয়োজন।
- ৰাজ্যসভা: সৰ্বাধিক সদস্য ২৫০; ১২ জন ৰাষ্ট্ৰপতিৰ দ্বাৰা মনোনীত (অনুচ্ছেদ ৮০)।
- গ্ৰাম সভা: সংবিধানিকভাৱে বাধ্যতামূলক পঞ্চায়তী ৰাজৰ ভিত্তি অনুচ্ছেদ ২৪৩ৰ অধীনত।
- CAG: ৬ বছৰ বা ৬৫ বছৰ বয়স (যিটো আগতে হয়) – অনুচ্ছেদ ১৪৮।
- জাতীয় জৰুরী অৱস্থা: অনুচ্ছেদ ৩৫২ – মন্ত্ৰিসভাৰ লিখিত পৰামৰ্শৰ ওপৰতহে ঘোষণা কৰিব পাৰি।
- পক্ষান্তৰ বিৰোধী আইন: ৫২তম সংশোধন ১৯৮৫ৰ দ্বাৰা ১০ম তালিকা যোগ কৰিলে।
- সৰ্বোচ্চ ন্যায়ালয়ৰ বিচাৰপতি: ৬৫ বছৰত অৱসৰ; উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ বিচাৰপতি ৬২ বছৰত।
- অধ্যাদেশ: সংসদ পুনঃমিলনৰ পৰা ৬ সপ্তাহৰ বাবে বৈধ (অনুচ্ছেদ ১২৩)।
- পঞ্চায়তী ৰাজ: ৭৩তম সংশোধন ১৯৯২; ১১ম তালিকা আৰু অংশ IX যোগ কৰিলে।
সূত্ৰ/নিয়ম
| সূত্ৰ/নিয়ম |
ব্যৱহাৰ |
| ১. বিশেষ সংখ্যাগৰিষ্ঠতা (সংবিধান সংশোধন) |
উপস্থিত আৰু ভোটদানকাৰীৰ ২/৩ + মুঠ শক্তিৰ ৫০%তকৈ বেছি |
| ২. সাধাৰণ সংখ্যাগৰিষ্ঠতাৰ বাবে কাৰ্যকৰী শক্তি |
মুঠ সদস্যসংখ্যাৰ অৰ্ধেক বা অধিক (কোৰাম) আৰু প্ৰদত্ত ভোটৰ ৫০%তকৈ বেছি |
| ৩. ধন বিধেয়কৰ প্ৰমাণীকৰণ |
স্পীকাৰৰ প্ৰমাণপত্ৰ = চূড়ান্ত আৰু ন্যায়িক পৰ্যালোচনাৰ অযোগ্য |
| ৪. ৰাষ্ট্ৰপতি নিৰ্বাচনৰ মূল্য |
বিধায়কৰ ভোট = (ৰাজ্যৰ জনসংখ্যা ÷ ১০০০) ÷ (মুঠ বিধায়ক); সাংসদৰ ভোট = ৭০৮ |
| ৫. যিকোনো সদনৰ কোৰাম |
মুঠ সদস্যৰ ১/১০ |
| ৬. সৰ্বোচ্চ ন্যায়ালয়ৰ ৰিট |
৫ প্ৰকাৰ – হেবিয়াছ কৰ্পাছ, মেন্ডেমাছ, প্ৰহিবিচন, চাৰ্টিঅৰাৰি, কো-ৱাৰেন্টো |
| ৭. পঞ্চায়তৰ ম্যাদ |
প্ৰথম বৈঠকৰ তাৰিখৰ পৰা ৫ বছৰ (আৰ্ট. ২৪৩ই) |
| ৮. প্রধান বিচাৰপতি নিযুক্তি |
সৰ্বোচ্চ ন্যায়ালয়ৰ প্ৰবীণতম বিচাৰপতি (কোলেজিয়ামৰ ওভাৰৰাইড নাই) |
| ৯. ৰাজ্যৰ মৰ্যাদাৰ কাট-অফ |
আৰ্ট. ৩ – সাধাৰণ সংখ্যাগৰিষ্ঠতা + ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে সংশ্লেষিত বিধেয়ক সংশ্লিষ্ট বিধানসভালৈ প্ৰেৰণ |
| ১০. যুটীয়া বৈঠক ধাৰা |
আৰ্ট. ১০৮ – স্পীকাৰৰ অধ্যক্ষতা, ডেডলকৰ পৰ্যায়ৰ পিছত কোনো সংশোধন নহয় |
মনত ৰাখিবলৈ কৌশল
- “FIVE H” ৰিটৰ বাবে: হেবিয়াছ, মেন্ডেমাছ, প্ৰহিবিচন, চাৰ্টিঅৰাৰি, কো-ৱাৰেন্টো।
- “SC SITS at 65, HC HITS 62” – অৱসৰৰ বয়স।
- “356 = ৰাজ্য, 352 = ৰাষ্ট্ৰ, 360 = ধন” – জৰুৰীকালीन অনুচ্ছেদ।
- “DPSC” – নিৰ্দেশক নীতিসমূহ: DPSP → D (irective) P (rinciples) S (tate) C (hapter 4)।
- “12 in RS, 12 in 12th” – ১২ জন মনোনীত ৰাজ্যসভা সদস্য আৰু আদিতে ১২টা তালিকা।
সাধাৰণ ভুলসমূহ
| ভুল |
শুদ্ধ |
| ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে মানি নোহোৱা ধন বিধেয়ক এবাৰ উভতাই দিব পাৰে |
ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে অবশ্যই অনুমোদন দিব লাগিব – উভতাই দিব নোৱাৰে |
| ৰাজ্যপালই CJI নিযুক্ত কৰে |
ৰাষ্ট্ৰপতিয়ে CJI নিযুক্ত কৰে; ৰাজ্যপালৰ কোনো ভূমিকা নাই |
| MP বিচাৰকৰ অভিশংসন ৰাজ্য বিধানসভাত |
সংসদে (উভয় সদনে) উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ বিচাৰকসকলক অভিশংসন কৰে |
| লোকসভা বিলুপ্ত হোৱাৰ সময়তহে অধ্যাদেশ জাৰি কৰিব পাৰি |
যিকোনো সময়ত জাৰি কৰিব পাৰে – উভয় সদন অধিবেশনত নাথাকিলে বাদে |
| পঞ্চায়তত মহিলাৰ বাবে সংৰক্ষণ ৩৩ % |
৩৩ % (১/৩) তকৈ কম নহয় – অধিকো হ’ব পাৰে |
৫টা দ্ৰুত MCQ
1. কোন সংশোধনে “ধৰ্মনিৰপেক্ষ” আৰু “সমাজবাদী” শব্দ দুটা উদ্দেশ্যিকাৰ্য প্ৰস্তাৱত যোগ কৰিছিল?
A) ২৪তম B) ৪২তম C) ৪৪তম D) ৭৩তম → **উত্তৰ: B**2. সংসদৰ দুটা অধিবেশনৰ মাজৰ সৰ্বাধিক ব্যৱধান কেতিয়াও ৰাখিব নোৱাৰে:
A) ৩ মাহ B) ৪ মাহ C) ৬ মাহ D) ৯ মাহ → **উত্তৰ: C**3. ভাৰতত এখন বিধেয়কক ধন বিধেয়ক হিচাপে কোনে প্ৰমাণিত কৰে?
A) ৰাষ্ট্ৰপতি B) অৰ্থমন্ত্ৰী C) স্পীকাৰ D) CAG → **উত্তৰ: C**4. কোন অনুচ্ছেদৰ অধীনত সৰ্বোচ্চ ন্যায়ালয়ে মৌলিক অধিকাৰ বাস্তবায়নৰ বাবে ৰিট জাৰি কৰিব পাৰে?
A) ২২৬ B) ৩২ C) ১৩৯ D) ১৩১ → **উত্তৰ: B**5. ৭৩তম সাংবিধানিক সংশোধন কাৰ সৈতে জড়িত?
A) পৌৰসভাসমূহ B) পঞ্চায়তী ৰাজ C) সহযোগী সমিতিসমূহ D) GST → **উত্তৰ: B**
BETA
