നദികളും അണക്കെട്ടുകളും
🔖 ക്വിക്ക് റിവിഷൻ: നദികളും അണക്കെട്ടുകളും
🌊 ജീവനാഡിയായ നദികളും അവയുടെ പ്രധാന അണക്കെട്ടുകൾ
| നദി | അണക്കെട്ട് | സംസ്ഥാനം | ഉദ്ദേശ്യം/കുറിപ്പ് |
|---|---|---|---|
| ഗംഗ | തേഹ്രി | ഉത്തരാഖണ്ഡ് | ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്നത് (260.5 മീ) |
| സത്ലജ് | ഭക്ര നാംഗൽ | ഹിമാചൽ-പഞ്ചാബ് | “ആധുനിക ഇന്ത്യയുടെ ക്ഷേത്രം” (നെഹ്രു) |
| റവി | രഞ്ജിത് സാഗർ (തെയ്ൻ) | പഞ്ചാബ് | പഞ്ചാബിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജലവൈദ്യുത потенциалം |
| ബിയാസ് | പോംഗ് (മഹാരാണ പ്രതാപ് സാഗർ) | ഹിമാചൽ | റാംസാർ ചതുർഭാജി |
| യമുന | ലക്വാർ വ്യാസി | ഉത്തരാഖണ്ഡ് | നിർമ്മാണത്തിലാണ് |
| ചംബൽ | ഗാന്ധി സാഗർ, രണ പ്രതാപ്, ജവഹർ സാഗർ | എം.പി.-രാജസ്ഥാൻ | 4 അണക്കെട്ടുകളുടെ ശൃംഖല |
| നർമദ | സർദാർ സരോവർ | ഗുജറാത്ത് | ലോകത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ കോൺക്രീറ്റ് അണക്കെട്ട് |
| താപ്തി | ഉക്കൈ | ഗുജറാത്ത് | “ദക്ഷിണ ഗുജറാത്തിന്റെ രത്നം” |
| ഗോദാവരി | ശ്രീരാം സാഗർ, പോളവരം* | തെലങ്കാന-എ.പി. | പോളവരം = ദേശീയ പദ്ധതി |
| കൃഷ്ണ | നാഗാർജുന സാഗർ, ശ്രീശൈലം | തെലങ്കാന-എ.പി. | ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന മെസണറി അണക്കെട്ട് (എൻ.എസ്.) |
| കാവേരി | മെട്ടൂർ, കൃഷ്ണരാജ സാഗർ | ടി.എൻ.-കർണാടക | കെ.ആർ.എസ്. = “മൈസൂറിന്റെ ജീവരേഖ” |
| മഹാനദി | ഹിരാകുഡ് | ഒഡിഷ | ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും നീളമുള്ള അണക്കെട്ട് (25.8 കി.മീ) |
| ബ്രഹ്മപുത്ര | രംഗനദി, സുബൻസിരി (താഴെ) | അരുണാചൽ-അസം | സുബൻസിരി = ഏറ്റവും വലിയ നിർമ്മാണത്തിലുള്ളത് |
🏗️ ക്വിക്ക് ഫാക്റ്റുകൾ
- ഏറ്റവും ഉയർന്നത് – തേഹ്രി (260.5 മീ)
- ഏറ്റവും നീളമുള്ളത് – ഹിരാകുഡ് (25.8 കി.മീ)
- ഏറ്റവും പഴയത് – കല്ലനൈ (ഗ്രാൻഡ് അനിക്കട്ട്) കാവേരിയിൽ, 2-ാം ശ. സി.ഇ.
- മൊത്തം എൻ.എച്ച്.പി.സി. അണക്കെട്ടുകൾ – 24 (അതിലധികം എച്ച്.പി. & ജെ.കെ.യിൽ)
- സദാ ഒഴുകുന്ന നദികൾ – ഹിമാലയൻ (ഹിമം-ആധാരിതം)
- പ്രായദ്വീപ് നദികൾ – മഴ-ആധാരിതം (90% സ്ഥിരമല്ലാത്തവ)
🧠 മെമ്മറി തന്ത്രങ്ങൾ
- “B-S-G-H-N” – Bhakra, Sardar, Gandhi, Hirakud, Nagarjuna → ഏറ്റവും നീളമേറിയ/ഉയരമുള്ള 5 അണക്കെട്ടുകൾ
- “T-S-R” – Tehri (ഉയരമുള്ളത്), Sardar (വലിയ കോൺക്രീറ്റ്), Rana Pratap (Chambal)
- “K-3” – Kaveri, Krishna, Kosi (എല്ലാം ‘K’ കൊണ്ട് തുടങ്ങുന്നു) പക്ഷേ Kaveri Karnataka-TN തർക്കം നദിയാണ്
- Godavari = “Grand old man” – ദ്വീപ് ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും നീളമുള്ള നദി
📏 ഫോർമുലകൾ / ഡാറ്റ
- ഹൈഡ്രോ ശേഷി വിഹിതം – ഇന്ത്യയുടെ മൊത്തം ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്ത ശേഷിയുടെ ≈ 13 %
- ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ഉയരമുള്ളത് – Jinping-I (ചൈന, 305 മീറ്റർ)
- അണക്കെട്ട് സമവാക്യം: Dead storage + Live storage = Gross storage
BETA
