নদী আৰু বান্ধ
🔖 দ্ৰুত সংশোধন: নদী আৰু বাঁধ
🌊 প্ৰাণনদী আৰু ইয়াৰ প্ৰধান বাঁধসমূহ
| নদী | বাঁধ | ৰাজ্য | উদ্দেশ্য/টোকা |
|---|---|---|---|
| গঙ্গা | টেহৰি | উত্তৰাখণ্ড | ভাৰতৰ সৰ্বোচ্চ (২৬০.৫ মি.) |
| সতলজ | ভাক্ৰা নাঙ্গল | হিমাচল-পঞ্জাব | “আধুনিক ভাৰতৰ মন্দিৰ” (নেহৰু) |
| ৰাভি | ৰঞ্জিত সাগৰ (থেইন) | পঞ্জাব | পঞ্জাবত সৰ্বাধিক জলবিদ্যুৎ সম্ভাৱনা |
| বিয়াছ | পং (মহাৰাণা প্ৰতাপ সাগৰ) | হিমাচল | ৰামচাৰ জলাভূমি |
| যমুনা | লখোয়াৰ ব্যাসি | উত্তৰাখণ্ড | নিৰ্মাণাধীন |
| চম্বল | গান্ধী সাগৰ, ৰাণা প্ৰতাপ, জৱাহৰ সাগৰ | এম.পি.-ৰাজস্থান | ৪টা বাঁধৰ শৃংখলা |
| নৰ্মদা | সৰদাৰ সৰোভৰ | গুজৰাট | বিশ্বৰ দ্বিতীয় বৃহৎ কংক্ৰীট বাঁধ |
| তাপ্তী | উকাই | গুজৰাট | “দক্ষিণ গুজৰাটৰ মণি” |
| গোদাৱৰী | শ্ৰীৰাম সাগৰ, পোলাৱৰাম* | তেলেঙ্গানা-এ.পি. | পোলাৱৰাম = জাতীয় প্ৰকল্প |
| কৃষ্ণা | নাগাৰ্জুন সাগৰ, শ্ৰীশৈলম | তেলেঙ্গানা-এ.পি. | বিশ্বৰ সৰ্বোচ্চ পাথৰৰ বাঁধ (এন.এছ.) |
| কাৱেৰী | মেট্টুৰ, কৃষ্ণৰাজ সাগৰ | টি.এন.-কৰ্ণাটকা | কেআৰএছ = “মেছুৰৰ প্ৰাণনদী” |
| মহানদী | হিৰাকুণ্ড | ওডিশা | ভাৰতৰ দীঘলীয়া বাঁধ (২৫.৮ কিমি.) |
| ব্ৰহ্মপুত্ৰ | ৰঙ্গানদী, চুবনসিৰি (লোৱাৰ) | অৰুণাচল-অসম | চুবনসিৰি = সৰ্ববৃহৎ নিৰ্মাণাধীন |
🏗️ দ্ৰুত তথ্য
- সৰ্বোচ্চ – টেহৰি (২৬০.৫ মি.)
- দীঘলীয়া – হিৰাকুণ্ড (২৫.৮ কিমি.)
- প্ৰাচীনতম – কালানাই (গ্ৰেণ্ড এনিকাট) কাৱেৰীত, ২য় শতিকা খ্ৰীষ্টপূৰ্ব
- মুঠ এনএইচপিচি বাঁধ – ২৪ (সৰ্বাধিক এইচ.পি. আৰু জে.কে.ত)
- সৰ্ববৰ্ষীয় নদী – হিমালয়ীয় (বৰফৰ পৰা সৃষ্টি)
- উপদ্বীপীয় নদী – বৰষুণ নিৰ্ভৰ (৯০% অ-সৰ্ববৰ্ষীয়)
🧠 মেমৰি ট্ৰিক্স
- “B-S-G-H-N” – Bhakra, Sardar, Gandhi, Hirakud, Nagarjuna → সৰ্বাধিক দীঘল/উচ্চ ৫টা
- “T-S-R” – Tehri (সৰ্বোচ্চ), Sardar (সৰ্ববৃহৎ কংক্ৰিট), Rana Pratap (Chambal)
- “K-3” – Kaveri, Krishna, Kosi (সকলো ‘K’ দিয়ে আৰম্ভ হয়) কিন্তু Kaveri হৈছে Karnataka-TN বিৰোধ নদী
- Godavari = “Grand old man” – দীঘলতম উপদ্বীপীয় নদী
📏 সূত্ৰবোৰ / তথ্য
- হাইড্ৰো ক্ষমতা অংশ – ≈ ১৩ % ভাৰতৰ মুঠ ইনষ্টল কৰা ক্ষমতাৰ
- বিশ্বৰ সৰ্বোচ্চ – Jinping-I (চীন, ৩০৫ মি)
- ডেম সূত্ৰ: Dead storage + Live storage = Gross storage
BETA
