ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್
ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಸಿ.11)
1. ಸ್ಥಾಪನೆ
1.1 ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ರಚನೆ
- 1885 ರಲ್ಲಿ****ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತ.
- ಉದ್ದೇಶ: ರಾಜಕೀಯ ಸಂವಾದದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಜನರ ತಕರಾರುಗಳನ್ನು tackle ಮಾಡಲು.
- ಪ್ರೇರಣೆ: ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಲಿಬರಲ್ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತುಲೋಕಮಾನ್ಯ ತಿಲಕ್ ಅವರ ಸ್ವರಾಜ್ಯ ಕರೆ.
- ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರು:
- ಎ.ಒ. ಹ್ಯೂಮ್ – ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಿವಿಲ್ ಸೇವಕ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪಕ.
- ಡಬ್ಲ್ಯು.ಸಿ. ಬೊನರ್ಜಿ – ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ (1886).
- ಆರಂಭಿಕ ಸದಸ್ಯತ್ವ: ಹೆಚ್ಚಾಗಿಶಿಕ್ಷಿತ ಭಾರತೀಯರು ಮತ್ತುಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು.
- ಪಾತ್ರ: ಆರಂಭದಲ್ಲಿಒತ್ತಡ ಗುಂಪು, ನಂತರರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು.
1.2 ರಚನೆ ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವ
- ರಚನೆ: ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸ್ಥೆವಾರ್ಷಿಕ ಅಧಿವೇಶನಗಳೊಂದಿಗೆ.
- ನಾಯಕತ್ವ: ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಚುನಾಯಿತ,ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
- ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು:
- ಎ.ಒ. ಹ್ಯೂಮ್ – ಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ರೂವಾರಿ (1885).
- ಡಬ್ಲ್ಯು.ಸಿ. ಬೊನರ್ಜಿ – ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷ (1885).
- ದಾದಾಭಾಯಿ ನವರೋಜಿ – ಅಧ್ಯಕ್ಷ (1886, 1893, 1906).
- ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಖಲೆ – ಮಿತವಾದಿ ನಾಯಕ, ಅಧ್ಯಕ್ಷ (1905).
- ಬಾಲ ಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕ್ – ಉಗ್ರ ನಾಯಕ.
- ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ – ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಗೆ ರೂಪಾಂತರ, ಅಧ್ಯಕ್ಷ (1924).
- ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು – ಅಧ್ಯಕ್ಷ (1929, 1936, 1937); ಪೂರ್ಣ ಸ್ವರಾಜ ಘೋಷಣೆ.
- ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ – ಅಧ್ಯಕ್ಷ (1938, 1939).
1.3 ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
- ಆರಂಭಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳು:
- ಸ್ವಶಾಸನವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು.
- ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಲು ಒತ್ತಡದ ಗುಂಪು ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು.
- ನಂತರದ ಉದ್ದೇಶಗಳು:
- ಸ್ವರಾಜ್ಯ (ಸ್ವರಾಜ) ಸಾಧಿಸಲು.
- ಒಂದೇ ಉದ್ದೇಶದಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಲು.
- ಅಭಿವೃದ್ಧಿ:
- ಮಿತವಾದಿ ಚಳವಳಿಯಿಂದಉಗ್ರ ಚಳವಳಿಗೆ.
- ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ****ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಘಟನೆಗೆ ಬದಲಾವಣೆ.
2. ಮಹತ್ವದ ಅಧಿವೇಶನಗಳು
2.1 1885 ಅಧಿವೇಶನ (ಸ್ಥಾಪನಾ ಅಧಿವೇಶನ)
- ಸ್ಥಳ:ಬಾಂಬೆ.
- ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು:
- ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಮೊದಲ ಅಧಿವೇಶನ.
- ಎ.ಒ. ಹ್ಯೂಮ್****ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.
- ದಾದಾಭಾಯಿ ನವರೋಜಿ****ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು.
- ಡಬ್ಲ್ಯು.ಸಿ. ಬೊನರ್ಜಿ****ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.
- ಮಹತ್ವ:
- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾ ಚಳವಳಿಗೆ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿತು.
- ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘಟನೆ ಎಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.
2.2 1890 ಅಧಿವೇಶನ
- ಸ್ಥಳ:ಕಲ್ಕತ್ತಾ.
- ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು:
- ದಾದಾಭಾಯಿ ನವರೋಜಿ****ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.
- ಡಬ್ಲ್ಯು.ಸಿ. ಬೊನರ್ಜಿ****ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.
- ಮುಖ್ಯ ತೀರ್ಮಾನ:ಸ್ವಶಾಸನವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
- ಮಹತ್ವ:
- ಸ್ವಶಾಸನದ ಬೇಡಿಕೆ ಅನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಮಂಡಿಸಲಾಯಿತು.
2.3 1905 ಅಧಿವೇಶನ
- ಸ್ಥಳ:ಕಲ್ಕತ್ತಾ.
- ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು:
- ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಖಲೆ ಅವರುಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಆಗಿದ್ದರು.
- ಮುಖ್ಯ ತೀರ್ಮಾನ:ಬಂಗಾಳದ ವಿಭಜನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಯಿತು.
- ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅನ್ನುರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
- ಮಹತ್ವ:
- ಮಿತವಾದಿಯಿಂದ ಉಗ್ರವಾದಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆಯಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು.
- ಬಂಗಾಳದ ವಿಭಜನೆ****ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳುವಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
2.4 1906 ಅಧಿವೇಶನ
- ಸ್ಥಳ:ಲಾಹೋರ್.
- ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು:
- ದಾದಾಭಾಯಿ ನವರೋಜಿ ಅವರುಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಆಗಿದ್ದರು.
- ಮುಖ್ಯ ತೀರ್ಮಾನ:ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆ.
- ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ ರಚನೆ.
- ಮಹತ್ವ:
- ಧರ್ಮೀಯ ಉದ್ವೇಗಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು.
- ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.
2.5 1907 ಅಧಿವೇಶನ
- ಸ್ಥಳ:ಲಾಹೋರ್.
- ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು:
- ರಾಶ್ಬಿಹಾರಿ ಬೋಸ್ ಅವರುಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಆಗಿದ್ದರು.
- ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನಲ್ಲಿ ಒಡಕು:
- ಮಿತವಾದಿಗಳು (ಗೋಖಲೆ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ).
- ಉಗ್ರವಾದಿಗಳು (ಬಿಪಿನ್ ಚಂದ್ರ ಪಾಲ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ).
- ಮಹತ್ವ:
- ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಮೊದಲ ಒಡಕು.
- ಮಿತವಾದಿಗಳು****ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸಿದರು.
- ಉಗ್ರವಾದಿಗಳು****ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಸಂಘಟನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದರು.
2.6 1916 ಅಧಿವೇಶನ
- ಸ್ಥಳ:ಲಾಹೋರ್.
- ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು:
- ಸಿ. ಆರ್. ದಾಸ್ ಅವರುಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಆಗಿದ್ದರು.
- ಮುಖ್ಯ ತೀರ್ಮಾನ:ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ ನಡುವಿನಲಕ್ನೋ ಒಪ್ಪಂದ.
- ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆ.
- ಮಹತ್ವ:
- ಲಕ್ನೋ ಒಪ್ಪಂದ – ಮೊದಲಸರ್ವಪಕ್ಷ ಒಪ್ಪಂದ.
- ಮುಸ್ಲಿಂ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿತು.
- ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ ನಡುವೆಏಕತೆ ಉಂಟಾಯಿತು.
2.7 1920 ಅಧಿವೇಶನ
- ಸ್ಥಳ:ಕೋಲ್ಕತಾ.
- ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು:
- ಸಿ. ಆರ್. ದಾಸ್****ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಆಗಿದ್ದರು.
- ಮುಖ್ಯ ನಿರ್ಣಯ:ಅಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ.
- ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ****ಅಧ್ಯಕ್ಷರು (1924).
- ಮಹತ್ವ:
- ಅಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
- ಗಾಂಧೀಯ ವಿಧಾನಗಳು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು.
- ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಸ mobilization ಆರಂಭವಾಯಿತು.
2.8 1929 ಅಧಿವೇಶನ
- ಸ್ಥಳ:ಲಾಹೋರ್.
- ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು:
- ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು****ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಆಗಿದ್ದರು.
- ಮುಖ್ಯ ನಿರ್ಣಯ:ಪೂರ್ಣ ಸ್ವರಾಜ್ (ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ).
- ಜನವರಿ 1, 1930 ಅನ್ನುಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
- ಮಹತ್ವ:
- ಪೂರ್ಣ ಸ್ವರಾಜ್ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
- ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು.
- ಗಾಂಧೀಯ ಪ್ರಭಾವ ಬಲವಾಗಿತ್ತು.
2.9 1936 ಅಧಿವೇಶನ
- ಸ್ಥಳ:ಲಾಹೋರ್.
- ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು:
- ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು****ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಆಗಿದ್ದರು.
- ಮುಖ್ಯ ನಿರ್ಣಯ:ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಿಷನ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ.
- ಮಹತ್ವ:
- ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಿಷನ್ ಯೋಜನೆ ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು.
- ಫೆಡರಲ್ ರಚನೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
2.10 1937 ಅಧಿವೇಶನ
- ಸ್ಥಳ:ಕೋಲ್ಕತಾ.
- ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು:
- ಜವಾಹರ್ಲಾಲ್ ನೆಹರು****ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಆಗಿದ್ದರು.
- ಮುಖ್ಯ ನಿರ್ಣಯ:ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಿಷನ್ ಯೋಜನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ.
- ಮಹತ್ವ:
- ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಿಷನ್ ಯೋಜನೆ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಯಿತು.
- ಫೆಡರಲ್ ರಚನೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
2.11 1942 ಅಧಿವೇಶನ
- ಸ್ಥಳ:ಬರಡೋಲಿ.
- ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು:
- ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರುಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಆಗಿದ್ದರು.
- ಮುಖ್ಯ ತೀರ್ಮಾನ:ಭಾರತ ಬಿಟ್ಟು ತೊಲಗಿ ಚಳವಳಿ.
- ಮಹತ್ವ:
- ಭಾರತ ಬಿಟ್ಟು ತೊಲಗಿ ಚಳವಳಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
- ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತುಸಿವಿಲ್ ಉಲ್ಲಂಘನೆ.
- ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿತ್ತು.
2.12 1946 ಅಧಿವೇಶನ
- ಸ್ಥಳ:ಮದ್ರಾಸ್.
- ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು:
- ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರುಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಆಗಿದ್ದರು.
- ಮುಖ್ಯ ತೀರ್ಮಾನ:ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ.
- ಅಂತರಿಮ ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆ.
- ಮಹತ್ವ:
- ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
- ಅಂತರಿಮ ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಯಾಯಿತು.
2.13 1947 ಅಧಿವೇಶನ
- ಸ್ಥಳ:ದೆಹಲಿ.
- ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು:
- ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರುಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಆಗಿದ್ದರು.
- ಮುಖ್ಯ ತೀರ್ಮಾನ:ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆ.
- ಹೊಸ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಚನೆ.
- ಮಹತ್ವ:
- ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆ ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
- ಹೊಸ ರಾಜ್ಯಗಳು ರಚನೆಯಾದವು.
- ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ಅಂತ್ಯ.
3. ಪ್ರಮುಖ ದಿನಾಂಕಗಳು ಮತ್ತು ಪದಗಳು
| ಪದ | ದಿನಾಂಕ | ವಿವರಣೆ |
|---|---|---|
| ಸ್ಥಾಪನಾ ಅಧಿವೇಶನ | 1885 | ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು |
| ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು | 1885 | ದಾದಾಭಾಯಿ ನೌರೋಜಿ |
| ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು | 1886 | ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಸಿ. ಬೊನ್ನರ್ಜಿ |
| ಬಂಗಾಳದ ವಿಭಜನೆ | 1905 | ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳವಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು |
| ಲಕ್ನೋ ಒಪ್ಪಂದ | 1916 | ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಂದ |
| ಪೂರ್ಣ ಸ್ವರಾಜ್ | 1929 | ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆ |
| ಭಾರತ ಬಿಟ್ಟು ತೊಲಗಿ ಚಳವಳಿ | 1942 | ಗಾಂಧೀಜಿಯವರಿಂದ ಆರಂಭ |
| ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆ | 1947 | ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಿತು |
4. ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಗತಿಗಳು
-
ಎಸ್ಎಸ್ಸಿ, ಆರ್ಆರ್ಬಿ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು:
- ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 1885ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.
- ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು: ದಾದಾಭಾಯಿ ನವರೋಜಿ.
- ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು: ಡಬ್ಲ್ಯು.ಸಿ. ಬೊನರ್ಜಿ.
- ಪೂರ್ಣ ಸ್ವರಾಜ್ 1929ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
- ಭಾರತ್ ಛೋಡೋ ಆಂದೋಲನ 1942ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
- ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆ 1947ರಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
- 1916ರ ಲಕ್ನೋ ಒಪ್ಪಂದ.
- 1907ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಿಭಜನೆ.
- 1916ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ ಏಕತೆ.
- ಗಾಂಧೀಜಿ 1924ರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು.
-
ಭಿನ್ನತೆಗಳು:
- ಮಿತವಾದಿಗಳು ವಿರುದ್ಧ ಉಗ್ರವಾದಿಗಳು:
- ಮಿತವಾದಿಗಳು: ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನ.
- ಉಗ್ರವಾದಿಗಳು: ಜನಸಾಮಾನ್ಯ ಚಳವಳಿಗೆ ಪರವಾನಗಿ.
- ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್:
- ಕಾಂಗ್ರೆಸ್: ರಾಷ್ಟ್ರವಾದಿ, ಧರ್ಮನಿರಪೇಕ್ಷ.
- ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್: ಮುಸ್ಲಿಂ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನ.
- ಮಿತವಾದಿಗಳು ವಿರುದ್ಧ ಉಗ್ರವಾದಿಗಳು:
-
ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು:
- ದಾದಾಭಾಯಿ ನವರೋಜಿ – ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು.
- ಡಬ್ಲ್ಯು.ಸಿ. ಬೊನರ್ಜಿ – ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು.
- ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಖಲೆ – ಮಿತವಾದಿಗಳ ನಾಯಕ.
- ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ – ಉಗ್ರವಾದಿಗಳ ನಾಯಕ.
- ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು – 1929, 1936, 1937ರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು.
-
ಮುಖ್ಯ ತೀರ್ಮಾನಗಳು:
- ಸ್ವಯಂ ಆಡಳಿತ (1890).
- ಲಕ್ನೋ ಒಪ್ಪಂದ (1916).
- ಪೂರ್ಣ ಸ್ವರಾಜ್ (1929).
- ಭಾರತ್ ಛೋಡೋ ಆಂದೋಲನ (1942).
- ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆ (1947).