বিজ্ঞানৰ তথ্য আৰু পৰিসংখ্যা

সাধাৰণ বিজ্ঞান – RRB “৬০-মিনিট” মাষ্টাৰ পুনৰীক্ষণ চীট
(ফোনত ৰাখক; কেন্দ্ৰলৈ যোৰা শেষ মেট্ৰো যাত্ৰাত পুনৰীক্ষণ কৰক!)


অংশ-১ : ৩০টা মূল ধাৰণা (সৰ্বোচ্চ গুৰুত্বপূৰ্ণ)

  1. পৰমাণু: পদাৰ্থৰ সৰ্বনিম্ন একক যিয়ে ৰাসায়নিক ধৰ্মবোৰ ধৰি ৰাখে।
  2. আইচটোপ: একে Z, ভিন্ন A (যেনে ¹H, ²H, ³H)।
  3. pH স্কেল: 0–6 এচিড, 7 নিউট্ৰেল, 8–14 বেইচ; pH = –log[H⁺]।
  4. ওমৰ নিয়ম: V = IR; 1 Ω = 1 V/A।
  5. শক্তি: P = VI = I²R = V²/R; 1 একক = 1 kWh = 3.6 × 10⁶ J।
  6. লেন্স সূত্ৰ: 1/f = 1/v – 1/u; শক্তি P(D) = 100/f(cm)।
  7. নিউটন-১: জড়তা ∝ ভৰ।
  8. নিউটন-২: F = ma (ভেক্টৰ)।
  9. নিউটন-৩: ক্ৰিয়া = –প্ৰতিক্ৰিয়া (ভিন্ন দেহ)।
  10. KE = ½mv²; PE = mgh; মুঠ ME = KE + PE।
  11. 1 cal = 4.18 J; 1 BTU ≈ 1055 J।
  12. পানীৰ নিৰ্দিষ্ট তাপ: 1 cal g⁻¹ °C⁻¹ = 4200 J kg⁻¹ K⁻¹।
  13. বয়লৰ: PV = ধ্ৰুবক (T ধ্ৰুবক); চাৰ্লছ: V/T = ধ্ৰুবক (P ধ্ৰুবক)।
  14. আলোকৰ বেগ: 3 × 10⁸ m/s; বায়ুত শব্দৰ বেগ: 332 m/s (20 °C)।
  15. প্ৰতিসৰণ সূচক: n = c/v; ক্ৰিটিকেল কোণ sin θc = 1/n।
  16. ফাৰাডে-প্ৰথম: 1 mol e⁻ = 1 F = 96500 C।
  17. অক্সিডেশ্বন: e⁻ হেৰোৱা; ৰিডাকশ্বন: e⁻ লাভ; OIL RIG।
  18. ফটোচিন্থেচিছ: 6CO₂ + 6H₂O → C₆H₁₂O₆ + 6O₂ (ক্ল’ৰ’ফিল, সূৰ্যালোক)।
  19. শ্বাসক্ৰিয়া: C₆H₁₂O₆ + 6O₂ → 6CO₂ + 6H₂O + 38 ATP।
  20. ৰক্তগ্ৰুপ: ABO + Rh; সাৰ্বজনীন দাতা O⁻, গ্ৰহীতা AB⁺।
  21. স্বাভাৱিক BP: 120/80 mmHg; HR: 72 min⁻¹।
  22. মানৱ স্বাভাৱিক তাপমাত্ৰা: 37 °C (98.6 °F)।
  23. ভেকচিন বনাম ছিৰাম: ভেকচিন = Ag (প্ৰতিৰোধ); ছিৰাম = তৈয়াৰ Ab (আৰোগ্য)।
  24. ভিটামিন: চৰ্ব A-D-E-K; পানী B-C; নাইট-ব্লাইন্ড → A; স্কাৰ্ভি → C; ৰিকেটছ → D; বেৰি-বেৰি → B₁।
  25. ক্ৰোমোজোম: 46 (23 যোৰ) মানৱ; 44 + XX/XY।
  26. ওম-মিটাৰ: ইন্সুলেটৰ ρ↑, কণ্ডাক্টৰ ρ↓; ৰূপা শ্ৰেষ্ঠ।
  27. আৰ্থ তার: সেউজ; ফিউজ তার: Pb+Sn মিশ্ৰ; MCB চৌম্য + বাইমেটেল।
  28. কাম = F·s·cosθ; 1 hp = 746 W।
  29. আপেক্ষিক ঘনত্ব = ρsub/ρwater; RD < 1 ⇒ ভাসে।
  30. বৰফৰ লেটেণ্ট তাপ: 80 cal g⁻¹ (বা 336 kJ kg⁻¹)।

SECTION-2 : 15 MUST-KNOW FORMULAS & CALC SHORTCUTS


  1. ঘনত্ব = m/V ⇒ কৌশল: পানী 1 g/cc ⇒ 1000 kg/m³।
  2. আপেক্ষিক বেগ: একে আকৌ দিশা → বিয়োগ; বিপৰীত → যোগ।
  3. দৰ্পণ বৃদ্ধি m = –v/u; |m| > 1 ⇒ ডাঙৰ হৈছে।
  4. শ্ৰেণী R = R₁+R₂; সমান্তৰাল 1/R = 1/R₁+1/R₂ (দুটাৰ বাবে গুণফল/যোগফল)।
  5. শ্ৰেণী কোষ: Eeq = nE, req = nr; সমান্তৰাল Eeq = E, req = r/n।
  6. % দক্ষতা = (উৎপাদ/ইনপুট) × 100; সদায় < 100 (২য় নিয়ম)।
  7. তাপ H = I²Rt (জৌল); 1 H.P. 75 kg 1 m 1 s ত উঠায়।
  8. প্ৰতিধ্বনি ন্যূনতম দূৰত্ব d = vt/2 = 332×0.1/2 ≈ 16.6 m।
  9. কম্পাঙ্ক f = 1/T; λ = v/f; ইলেক্ট্ৰ’মেগনেটিক তৰংৰ বাবে c = fλ।
  10. পৰমাণু ভৰ ≈ 2 × বিকাৰ্যতা (Ca লৈকে ধাতুবোৰৰ বাবে)।
  11. নৰ্মালিটি N = n × M; n = অম্লতা/ক্ষাৰতা।
  12. গেছৰ RMS বেগ ∝ √(T/M); T 4× হ’লে দুগুণ হয়।
  13. গ্ৰহৰ g = পৃথিৱীৰ g × (Mগ্ৰহ/Me) × (Re/Rগ্ৰহ)²।
  14. পলায়ন বেগ ve = √(2gR) ≈ 11.2 km/s পৃথিৱীৰ বাবে।
  15. বেংকিং tan θ = v²/rg; ঐ বেগত ঘৰ্ষণৰ প্ৰয়োজন নাই।

SECTION-3 : 50 GOLDEN FACTS & FIGURES

  1. লাইট ইয়াৰ ≈ 9.46 × 10¹⁵ m.
  2. 1 AU ≈ 1.496 × 10¹¹ m.
  3. পাৰ্সেক ≈ 3.26 ly ≈ 3.08 × 10¹⁶ m.
  4. মানৱ RBC জীৱনকাল: 120 দিন; WBC: 7–14 দিন.
  5. হিমোগ্লোবিন: 15 g/100 mL; প্ৰতিটো Hb-এ 4 O₂ বহন কৰে.
  6. pH ৰক্ত: 7.4; গেছ্ট্ৰিক জুচ: 1.5–3.5.
  7. ইউৰিয়াৰ সূত্ৰ: CO(NH₂)₂.
  8. হাঁহি গেছ: N₂O.
  9. চকুৰ পানী গেছ: ক্লৰ’পিক্ৰিন (CCl₃NO₂).
  10. ভাৰী পানী: D₂O; ম’লাৰ ভৰ 20 g.
  11. সবাতোকৈ কঠিন প্রাকৃতিক: হীৰা (10 Mohs).
  12. সবাতোকৈ ভাল চালক: Ag > Cu > Au > Al.
  13. টাংষ্টেন: সবাতোকৈ উচ্চ গলনাংক ধাতু (3410 °C).
  14. হিলিয়াম: সবাতোকৈ নিম্ন স্ফুটনাংক গেছ (–268.9 °C).
  15. হাইড্ৰ’জেন: মহাবিশ্বত সবাতোকৈ বেছি; অক্সিজেন: পৃথিৱীৰ খোপনি.
  16. CO₂ ঠোস: ড্ৰাই আইচ (–78 °C).
  17. মাৰ্চ গেছ: CH₄.
  18. প্ৰডিউচাৰ গেছ: CO + N₂.
  19. পানী গেছ: CO + H₂.
  20. CNG: সংকোচিত CH₄ (>90 %).
  21. LPG: 70 % প্ৰ’পেন + 30 % বিউটেন.
  22. ব্ৰঞ্জ: Cu + Sn (90:10).
  23. ব্ৰাস: Cu + Zn (70:30).
  24. ষ্টেইনলেছ ষ্টীল: Fe + Cr + Ni (18:8).
  25. গান মেটেল: Cu 88, Sn 10, Zn 2.
  26. সল্ডাৰ: Pb + Sn (50:50).
  27. ব্লিচিং পাউদাৰ: CaOCl₂.
  28. বেকিং ছ’ডা: NaHCO₃.
  29. ৱাশিং ছ’ডা: Na₂CO₃·10H₂O.
  30. প্লাষ্টাৰ অৱ পাৰিছ: CaSO₄·½H₂O.
  31. হোয়াইট ভিট্ৰিঅ’ল: ZnSO₄·7H₂O.
  32. ব্লু ভিট্ৰিঅ’ল: CuSO₄·5H₂O.
  33. গ্ৰীন ভিট্ৰিঅ’ল: FeSO₄·7H₂O.
  34. মোৰৰ লবণ: (NH₄)₂SO₄·FeSO₄·6H₂O.
  35. একাৱা ৰেজিয়া: ঘন HCl + HNO₃ (3:1).
  36. ৰসায়নৰ ৰাজা: H₂SO₄.
  37. ধাতুৰ ৰাজা: সোণ.
  38. সবাতোকৈ হালধি ধাতু: Li; সবাতোকৈ ভাৰী গেছ: Rn.
  39. মানৱ DNA bp: ~3.2 বিলিয়ন.
  40. সবাতোকৈ সৰু হাড়ি: স্টেপছ (কাণ).
  41. সবাতোকৈ ডাঙৰ গ্ৰন্থি: যকৃত; সবাতোকৈ ডাঙৰ অঙ্গ: চৰ্ম.
  42. স্বাভাৱিক দৃষ্টি: 6/6 (20/20 ft).
  43. ৰং অন্ধত্ব: X-সংলগ্ন; পুৰুষ > মহিলা.
  44. SI একক ক্ৰিয়াকলাপ: বেকাৰেল (Bq); 1 Ci = 3.7×10¹⁰ Bq.
  45. ফিউজ ৰেটিং: I = P/V (amp) নিকটতম মান.
  46. ভাৰতৰ সময় অঞ্চল: +5:30 UTC; 82.5°E.
  47. চন্দ্ৰৰ পলায়ন বেগ: 2.4 km/s.
  48. GSLV MkIII ক্ষমতা: 4 টন GTO লৈ.
  49. মংগলযান উৎক্ষেপণ: 5 নভেম্বৰ 2013; কক্ষা 24 ছেপ্টেম্বৰ 2014.
  50. ভাৰতৰ প্ৰথম নিউক্লিয়াৰ ৰিএক্টৰ: আপছাৰা (1956).

SECTION-4 : RRB পূৰ্ববৰ্ষৰ প্ৰৱণতা (2020-24)


প্ৰায় প্ৰশ্ন বিতৰণ (100ৰ ভিতৰত 30 Q):
জীৱবিজ্ঞান 12 (40 %) > ৰসায়ন 8 > পদাৰ্থবিজ্ঞান 6 > বিবিধ (মহাকাশ, কম্পিউটাৰ, একক) 4.
অধিক প্ৰশ্ন হোৱা উপ-বিষয়সমূহ:
• ভিটামিন আৰু ৰোগ, ৰক্তগোট, প্ৰকাশসংশ্লেষণ/শ্বাসক্ৰিয়া, pH, অক্সিডেশ্বন-ৰিডাকশ্বন, অমৰ সূত্ৰ, দৰ্পণ-লেন্স সূত্ৰ, শক্তি-শক্তি একক, আইচটোপ, মিশ্ৰলোহ, সাধাৰণ লবণৰ ৰাসায়নিক নাম, মানৱ দেহৰ তথ্য, পলায়ন বেগ, ৰাস্তাৰ বেংকিং, প্ৰতিধ্বনি, তারৰ ৰঙ কোড, ফিউজ, উপগ্ৰহৰ ডাকনাম.

  1. OH⁻ আয়ন = ক্ষাৰ; H⁺ = এচিড।
  2. Cu₂O = ৰঙা; CuO = ক’লা।
  3. ঘন H₂SO₄ চিনিক পানীশূন্য কৰে → ক’লা ফোম।
  4. আয়’ডিন পৰীক্ষা → স্টাৰ্চৰ সৈতে নীলা-ক’লা।
  5. FeCl₃ + NH₄SCN → ৰক্তবৰণ [Fe(SCN)]²⁺।
  6. Zn + H₂SO₄ → H₂; Cu + পাতল H₂SO₄ → H₂ নহয়।
  7. অ্যাকুৱা ৰেজিয়া Au আৰু Pt দ্ৰাবণ কৰে।
  8. 2,4-DNP পৰীক্ষা কাৰ্বনাইল।
  9. টলেনৰ ৰিএজেন্ট → ৰূপালী দৰ্পণ (এলডিহাইড)।
  10. ফেলিং A+B → ৰঙা প্ৰেসিপিটেট (এলডিহাইড)।
  11. কঠিন পানী → চাবনৰ সৈতে ফেন নহয়।
  12. অস্থায়ী কঠিনতা → Ca(HCO₃)₂; স্থায়ী → CaSO₄।
  13. ক্লাৰ্কৰ পদ্ধতি: Ca(OH)₂; কেলগন: Na₆P₆O₁₈।
  14. বক্সাইট আয়ৰ্ক Al; হেমাটাইট Fe; কপাৰ পাইৰাইট CuFeS₂।
  15. হল-হেৰল্ট: Al বৈদ্যুত বিশ্লেষণ।
  16. কন্টেক্ট প্ৰক্ৰিয়া: H₂SO₄; অষ্টৱাল্ড: HNO₃।
  17. হেবাৰ: NH₃ (Fe + Mo, 450 °C, 200 atm)।
  18. অৰ্লন = PAN; টেৰিলিন = PET; প্রাকৃতিক ৰাবাৰ = cis-1,4-পলিআইছোপ্ৰিন।
  19. ভালকানাইজেশ্যন: S 3-5 %।
  20. বেকেলাইট: ফিনল + ফৰ্মেলডিহাইড।
  21. PVC: মন’মাৰ ভিনাইল ক্ল’ৰাইড।
  22. BOD বেছি → দূষিত পানী।
  23. মন্ট্ৰিয়েল প্ৰটোকল → O₃ হ্ৰাস।
  24. গ্ৰীনহাউচ গেছ সৰ্বাধিক % → H₂O বাষ্প, কিন্তু CO₂ চালক।
  25. এচিড বৰষুণ pH < 5.6।
  26. ইউট্ৰফিকেশ্যন → শৈবালৰ বৃদ্ধি → O₂↓।
  27. মিনামাটা ৰোগ → Hg।
  28. ইটাই-ইটাই → Cd।
  29. নীলা শিশু → NO₃⁻।
  30. শব্দ > 120 dB → বেদনা।
  31. আল্ট্ৰাসনিক f > 20 kHz।
  32. SONAR → আল্ট্ৰাসাউণ্ড।
  33. মাক 1 ≈ 332 m/s; মাক 2 = দুগুণ।
  34. ৰেইনব’: 42° ৰঙা, 40° বেঙুনীয়া।
  35. বিকিরণ → প্ৰিজম; বিক্ষেপণ → ৰঙা সূৰ্যাস্ত (ৰেলেই λ⁻⁴)।
  36. মায়’পিয়া → কনকেভ; হাইপাৰমেট্ৰ’পিয়া → কনভেক্স।
  37. প্ৰেস্বায়’পিয়া → বাইফোকেল।
  38. এষ্টিগ্মাটিজম → চিলিন্ড্ৰিকাল লেন্স।
  39. 1 ডায়’প্টাৰ = 1 m⁻¹।
  40. LASER: Light Amplification Stimulated Emission Radiation।
  41. LED: p-n জংশ্যন; স্বতঃস্ফূৰ্ত।
  42. LCD: নেমেটিক ক্ৰিষ্টেল।
  43. ফাইবাৰ অপ্টিক: সম্পূৰ্ণ অন্তৰ্গত প্ৰতিফলন।
  44. ট্ৰান্সফৰ্মাৰ: step-up Ns > Np; Vs/Vp = Ns/Np = Ip/Is।
  45. ডাইনামো: AC → স্লিপ ৰিং; DC → স্প্লিট ৰিং (কমিউটেটৰ)।
  46. মটৰ নিয়ম: ফ্লেমিং বাওঁ; জেন নিয়ম: সোঁ।
  47. আৰ্থ তার → সেউজীয়া; নিউট্ৰেল → ক’লা; লাইভ → ৰঙা।
  48. LED বাল্ব 9 W ≈ 60 W ইনকেনডেছেন্ট।
  49. তারাৰ ৰঙ গৰম→ঠাণ্ডা: O B A F G K M (Oh Be A Fine Girl/Guy Kiss Me)।
  50. প্ৰক্সিমা চেণ্টৰী: নিকটতম তারা 4.24 ly।
  51. সিৰিয়াছ: উজ্জ্বলতম ৰাতিৰ তারা।
  52. এণ্ড্ৰ’মেডা: নিকটতম স্পাইৰেল গেলেক্সি।
  53. জুপিটাৰ: আটাইতকৈ ডাঙৰ, আটাইতকৈ দ্ৰুত ঘূৰণ।
  54. ভেনাছ: আটাইতকৈ গৰম (CO₂), পিছফালে ঘূৰণ, আটাইতকৈ দীঘলীয়া দিন।
  55. মাৰ্চ: ৰঙা (Fe₂O₃), 2 চন্দ্ৰ ফ’ব’ছ ডিম’ছ।
  56. ছাটাৰ্ন: আটাইতকৈ কম ঘনত্ব (0.7 g/cc), 146 চন্দ্ৰ।
  57. টাইটান: ছাটাৰ্নৰ চন্দ্ৰ N₂ বায়ুমণ্ডল।
  58. গেনিমিড: আটাইতকৈ ডাঙৰ চন্দ্ৰ (জুপিটাৰ)।
  59. হেলি ধূমকেতু: 76 বছৰ; শেষ 1986, পৰৱৰ্তী 2061।
  60. স্পুটনিক-1: 4 অক্টোবৰ 1957।
  61. ইউৰি গাগাৰিন: 12 এপ্ৰিল 1961।
  62. ৰাকেশ শৰ্মা: 3 এপ্ৰিল 1984 (Soyuz T-11 ত)।
  63. কল্পনা চাওলা: ১ম ভাৰতীয় জন্মী মহিলা মহাকাশত (1997)।
  64. গগনযান: 3 ক্ৰু, 2025 লক্ষ্য।
  65. চন্দ্ৰযান-3: 23 আগষ্ট 2023, বিক্ৰম লেণ্ডাৰ, প্ৰজ্ঞান ৰোভাৰ।
  66. আদিত্য-L1: সূৰ্য মিছন, লাগ্ৰেঞ্জ-1।
  67. SSLV: 3 ঘন পৰ্যায়, 500 km, 2022 1ম উৰ্ডন।
  68. NISAR: NASA-ISRO SAR, 2024।
  69. হেপাটাইটিছ ভাইৰাছ: A-E; কেৱল B DNA, বাকী RNA।
  70. প’লিঅ’: RNA, এন্টেৰ’ভাইৰাছ; মুখৰ (Sabin) জীৱিত, ইঞ্জেকশ্যন (Salk) মৃত।
  71. COVID-19: SARS-CoV-2, RNA, +ve sense।
  72. পেনিচিলিন: ১ম এণ্টিবায়’টিক, ফ্লেমিং 1928।
  73. ইন্সুলিন: বেণ্টিং বেষ্ট 1922; মানৱ ৰিকম্বিনেণ্ট 1982।
  74. ভেক্সিন ১ম: এডৱাৰ্ড জেনাৰ 1796 (ছ্মলপক্স)।
  75. DPT: 3-in-1; MMR: 3-in-1।
  76. পাল্ছ প’লিঅ’: 1995 ভাৰত।
  77. ভাৰত ছ্মলপক্স মুক্ত: 1975; প’লিঅ’ মুক্ত: 2014।
  78. COVID ভেক্সিন ১ম: ক’ভিচিল্ড, ক’ভেক্সিন 16 জানুৱাৰী 2021।
  79. জিন সম্পাদনা: CRISPR-Cas9।
  80. মানৱ জিনোম প্ৰজেক্ট: 2003, $2.7 b।
  81. DNA: দুগাঠ; RNA: একগাঠ; ইউৰাচিল থাইমিনৰ সলনি।
  82. mRNA: টেমপ্লেট; tRNA: এডাপ্টাৰ; rRNA: ৰাইব’চোম।
  83. মাইট’ক’ণ্ড্ৰিয়া: পাওয়াৰহাউছ; ক্ল’ৰ’প্লাস্ট: কিচেন।
  84. লাইছ’চোম: আত্মহত্যাৰ ব্যাগ।
  85. ৰাইব’চোম: প্ৰ’টিন ফেক্টৰী; স্ভেডবাৰ্গ একক।
  86. কোষ তত্ত্ব: শ্লাইডেন শ্বান 1838; ভিৰ্চ’ “omnis cellula…”。
  87. প্ৰ’কাৰিঅ’ট: নিউক্লিয়াছ নাই; ইউকাৰিঅ’ট: নিউক্লিয়াছ আছে।
  88. আটাইতকৈ দীঘলীয়া কোষ: মানৱ নিউৰন।
  89. আটাইতকৈ ডাঙৰ একক কোষ: উটৰ ডিম।
  90. আটাইতকৈ সৰু কোষ: PPLO (Mycoplasma)।
  91. SI একক: cd (দীপ্তি), mol (পৰিমাণ), K (তাপমাত্ৰা), A (কাৰেন্ট)।
  92. পৰিপূৰক SI: rad (কোণ), sr (স্থিৰ কোণ)।
  93. 1 Å = 10⁻¹⁰ m; 1 nm = 10 Å।
  94. 1 ফাৰ্মি = 10⁻¹⁵ m; 1 বাৰ্ন = 10⁻²⁸ m²।
  95. 1 atm = 1.013 bar = 760 mmHg = 101325 Pa।
  96. 1 হৰ্সপাওাৰ = 746 W; 1 কেল’ৰি = 4.18 J।
  97. 1 eV = 1.6 × 10⁻¹⁹ J।
  98. একীভূত ভৰ একক: 1 u = 931.5 MeV/c²।
  99. 1 কাৰেট = 200 mg; 1 আউন্স = 28.35 g।
  100. 1 বেৰেল তেল = 159 L।

SECTION-6 : 10 সাধাৰণ গুৰুত্বপূৰ্ণ ভ্ৰান্তি স্পষ্ট


প্রায় ভ্ৰান্তি সঠিক তথ্য
ভৰ vs ওজন ভৰ স্কেলাৰ (kg); ওজন বল (N) = mg
বেগ vs বেগ (ভেক্টৰ) বেগ স্কেলাৰ; বেগ (ভেক্টৰ) ভেক্টৰ
উত্তাপ vs তাপমাত্ৰা উত্তাপ শক্তি (J); তাপমাত্ৰা ডিগ্ৰী (°C/K)
আইচটোপ vs আইচবাৰ আইচটোপ একে Z, ভিন্ন A; আইচবাৰ একে A, ভিন্ন Z
বেকিং vs ওচন সোডা NaHCO₃ vs Na₂CO₃·10H₂O
ওহ্মৰ vs জৌলৰ সূত্ৰ V=IR vs H=I²Rt
কনকেভ vs কনভেক্স দৰ্পণ কনকেভ একত্ৰিত কৰে; কনভেক্স বিচ্ছিন্ন কৰে
ভেক্সিন vs সিৰাম ভেক্সিন = এণ্টিজেন (প্ৰতিৰোধ); সিৰাম = এণ্টিবডি (আৰোগ্য)
এষ্টাৰয়েড vs মেটিঅৰয়েড মেটিঅৰয়েড < 1 m; এষ্টাৰয়েড > 1 m (শিলীয়)
বিখণ্ডন vs সংযোজন বিখণ্ডন ভাৰী বিভাজন (U); সংযোজন হালকা সংযোগ (H→He)

SECTION-7 : মেমৰি ট্ৰিক্স

  1. স্পেক্ট্ৰামৰ ক্ৰম: “ROY G. BIV” → ৰঙা (Red) কমলা (Orange) হালধীয়া (Yellow) সেউজীয়া (Green) নীলা (Blue) ইন্ডিগো (Indigo) বেঙুনীয়া (Violet)।
  2. গ্ৰহৰ ক্ৰম: “My Very Educated Mother Just Served Us Noodles” (Mercury Venus Earth Mars Jupiter Saturn Uranus Neptune)।
  3. শ্ৰেণীবিভাগৰ স্তৰ: “Dear King Philip Came Over For Good Soup” (Domain Kingdom Phylum Class Order Family Genus Species)।
  4. অত্যাবশ্যকীয় অ্যামিনো এচিড: “PVT TIM HALL” (Phe Val Thr Trp Ile Met His Arg Leu Lys)।
  5. ক্ৰেনিয়াল নাৰ্ভ: “On Old Olympus Towering Top…” (১২টা নাম, প্ৰথম অক্ষৰ)।
  6. মনচুনৰ ফচল: “Kharif = বৰষুণী, Rabi = শীতকাল” (K-R, R-W)।
  7. ক্ষাৰীয় ধাতু: গ্ৰুপ-১ “LiNa Ki Ruby Cs Françoise” (Li Na K Rb Cs Fr)।
  8. হেলজেন: গ্ৰুপ-১৭ “FCl Br I At Ts” (F Cl Br I At Ts)।
  9. তাৰৰ ৰঙ: “Live ৰঙা, Neutral ক’লা, Earth সেউজীয়া” → “Rango Ne Earth ko Green kiya” হিন্দী মনটেকনিক।
  10. দৰ্পণৰ সূত্ৰৰ চিহ্ন: “U V F” → “UVF” কেমেৰা ব্ৰেণ্ড → 1/f = 1/v + 1/u চিহ্ন নিয়ম সহ মনত ৰাখিব।

SECTION-8 : LAST-HOUR REVISION (TOP-20)

  1. pH < 7 এচিড; > 7 বেইচ; = 7 নিউট্ৰেল।

  2. অক্সিডেশ্যন = ইলেক্ট্ৰন হেৰোৱা; ৰিডাকশ্যন = ইলেক্ট্ৰন লাভ।

  3. শ্ৰেণী R যোগ; সমান্তৰাল 1/R যোগ-বিপৰীত।

  4. পাৱাৰ একক: kWh (শক্তি); kW (পাৱাৰ); 1 ইউনিট = 1 kWh।

  5. লেন্স: 1/f = 1/v – 1/u; P(D) = 100/f(cm)।

  6. কেপলাৰ-৩: T² ∝ R³।

  7. পলায়ন বেগ পৃথিৱী 11.2 km/s; চন্দ্ৰ 2.4 km/s।

  8. ৰক্ত গ্ৰুপ O⁻ সাৰ্বজনীন দাতা; AB⁺ সাৰ্বজনীন গ্ৰহীতা।

  9. ভিটামিন C → স্কাৰ্ভি; D → ৰিকেটছ; B₁ → বেৰি-বেৰি; A → নাইট-ব্লাইন্ড।

  10. ফটোচিন্থেচিছ: CO₂ + H₂O → গ্লুকোজ + O₂ (ক্লোৰফিল, আলো)।

  11. CO₂ + চুনা পানী → দুধীয়া (CaCO₃); অতিৰিক্ত → পৰিষ্কাৰ (Ca(HCO₃)₂)।

  12. একাৱা ৰেজিয়া = 3 HCl + 1 HNO₃।

  13. হেমাটাইট Fe; বক্সাইট Al; গেলেনা Pb।

  14. মিশ্ৰ: ব্ৰাস Cu+Zn; ব্ৰঞ্জ Cu+Sn; ষ্টেইনলেছ Fe+Cr+Ni।

  15. হেভি পানী D₂O; হাৰ্ড পানী Ca/Mg লবণ।

  16. 1 লাইট ইয়াৰ = 9.46 × 10¹৫ m; 1 AU = 1.5 × 10¹১ m।

  17. মাচ 1 = 332 m/s; ইকো ন্যূনতম 16.6 m।

  18. ট্ৰেন্সফৰ্মাৰ: ষ্টেপ-আপ Ns > Np; Vs/Vp = Ns/Np।

  19. ভাৰতৰ প্ৰথম নিউক্লিয়াৰ ৰিএক্টৰ আপ্সৰা; প্ৰথম উপগ্ৰহ আৰ্য্যভট্ট।

  20. চন্দ্ৰযান-৩ ২৩ আগষ্ট ২০২৩ ত অৱতৰণ; আদিত্য-L1 L1 বিন্দুত।

  21. প্ৰথমে অধ্যায় 1→4 পঢ়ক (১৫ মিনিট) – এটা কাঠামো গঢ়ি তোলে।

  22. অধ্যায়-5ৰ এক-লাইনাৰবোৰ চকীৰে চকীৰে চাওক (২৫ মিনিট) – দ্ৰুতগতিত স্মৃতি।

  23. অধ্যায় 6-7 এবাৰ চকীৰে চাওক (৫ মিনিট) – দ্বিধা দূৰ কৰক আৰু কৌশলবোৰ মনত ৰাখক।

  24. শেষ ১৫ মিনিট: অধ্যায়-8ক মন্ত্ৰৰ দৰে বাৰে বাৰে উচ্চাৰণ কৰক যেতিয়ালৈকে হললৈ প্ৰৱেশ নকৰে।

মুঠ ≈ ৬০ মিনিট → সমগ্ৰ সাধাৰণ বিজ্ঞান পুনৰীক্ষণ কৰা হ’ল!
শুভকামনা, RRB উৰি মাৰি উত্তীৰ্ণ কৰক।