ਦਿਸ਼ਾ-ਸੰਵੇਦਨਾ ਦੇ ਗੁਰ

ਦਿਸ਼ਾ ਸਮਝ ਟ੍ਰਿਕਸ – 2-ਮਿੰਟ ਰੀਵਿਜ਼ਨ

1. ਕੋਰ ਤੱਥ
  • ਸਟੈਂਡਰਡ ਨਕਸ਼ਾ: ਉੱਤਰ ↑, ਦੱਖਣ ↓, ਪੂਰਬ →, ਪੱਛਮ ←
  • ਸੂਰਜ ਨਿਯਮ: ਸਵੇਰ ਦੀ ਛਾਂਵ → ਪੱਛਮ; ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਛਾਂਵ → ਪੂਰਬ
  • ਘੜੀ ਨਿਯਮ: 12 ਵਜੇ ਦੁਪਹਿਰ ਦੀ ਛਾਂਵ → ਉੱਤਰ (ਭਾਰਤ, ਉੱਤਰ ਧਰਤੀ ਰੇਖਾ)
  • ਪਾਈਥਾਗੋਰਸ: ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਦੂਰੀ = √(x² + y²) ਜਦੋਂ x ਮੀ ਪੂਰਬ/ਪੱਛਮ ਅਤੇ y ਮੀ ਉੱਤਰ/ਦੱਖਣ
  • ਵਿਰੁੱਧ ਜੋੜੇ: ਉੱਤਰ-ਦੱਖਣ, ਪੂਰਬ-ਪੱਛਮ, ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ-ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ, ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ-ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ
  • ਘੜੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮ: ਉੱਤਰ → ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ → ਪੂਰਬ → ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ → ਦੱਖਣ → ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ → ਪੱਛਮ → ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ → ਉੱਤਰ (ਯਾਦ ਰੱਖੋ Never Eat Soggy Waffles)
2. ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੀਆਂ ਟ੍ਰਿਕਸ
ਮਨਮੋਨਿਕ ਵਰਤੋਂ
NEWS ਕ੍ਰਮ: North-East-West-South (ਘੜੀ ਦੇ ਉਲਟ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ)
Right = East ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰੋ; ਤੁਹਾਡਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ
Left Hand Rule ਖੱਬਾ ਹੱਥ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਹੋਵੇ
3-4-5 Triangle 3 ਮੀ ਪੂਰਬ, 4 ਮੀ ਉੱਤਰ → 5 ਮੀ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ (ਆਟੋ-ਯਾਦ ਪਾਈਥਾਗੋਰਸ ਤ੍ਰਿਕੋਣ)
3. ਘੁੰਮਾਉ ਟੇਬਲ (ਮੂੰਹ → ਮੋੜੋ)
ਮੂੰਹ ਸੱਜਾ ਖੱਬਾ U-ਟਰਨ
ਉੱਤਰ ਪੂਰਬ ਪੱਛਮ ਦੱਖਣ
ਪੂਰਬ ਦੱਖਣ ਉੱਤਰ ਪੱਛਮ
ਦੱਖਣ ਪੱਛਮ ਪੂਰਬ ਉੱਤਰ
ਪੱਛਮ ਉੱਤਰ ਦੱਖਣ ਪੂਰਬ
4. ਦੂਰੀ ਸ਼ਾਰਟਕਟ
  • ਇੱਕੋ ਦਿਸ਼ਾ: ਜੋੜੋ
  • ਵਿਰੁੱਧ ਦਿਸ਼ਾ: ਘਟਾਓ
  • ਲੰਬਕਾਰੀ: ਪਾਈਥਾਗੋਰਸ ਵਰਤੋ
5. 10 ਰੈਪਿਡ-ਫਾਇਰ MCQs
Q1. ਇੱਕ ਆਦਮੀ 5 ਕਿਮੀ ਪੂਰਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਫਿਰ 12 ਕਿਮੀ ਉੱਤਰ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਿੰਦੂ ਤੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਦੂਰੀ? **ਉੱਤਰ**: 13 ਕਿਮੀ (√5²+12²)
Q2. ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, 135° ਘੜੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮੋੜੋ। ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ? **Ans**: ਪੱਛਮ-ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ (ਜਾਂ ਆਪਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਪੱਛਮ)
Q3. ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਪੈਂਦੀ ਛਾਂ ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ? **Ans**: ਪੱਛਮ
Q4. ਪੂਰਬ ਤੋਂ U-turn ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਦੇ ਹੋ? **Ans**: ਪੱਛਮ
Q5. 10 m ਦੱਖਣ → 6 m ਪੂਰਬ → 8 m ਉੱਤਰ। ਨੈੱਟ ਥਾਂਤਰਣ? **Ans**: 6 m ਪੂਰਬ ਅਤੇ 2 m ਦੱਖਣ → √(6²+2²)=√40≈6.32 m
Q6. ਘੜੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ: N→E→S→W ਇਹ ਕਿੰਨੇ 90° ਮੋੜ ਹਨ? **Ans**: 3 ਮੋੜ
Q7. ਰਾਜ 1 km ਪੱਛਮ ਤੁਰਦਾ ਹੈ, ਸੱਜਾ ਮੋੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 1 km ਤੁਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ? **Ans**: ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ
Q8. ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਸੂਰਜ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੱਛੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਛਾਂ ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ? **Ans**: ਪੂਰਬ
Q9. NW ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰੋ, 180° ਮੋੜੋ। ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ? **Ans**: SE
Q10. 9 m ਪੂਰਬ + 9 m ਉੱਤਰ + 9 m ਪੱਛਮ। ਥਾਂਤਰਣ? **Ans**: 9 m ਉੱਤਰ