ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੈਕਟਰ – ਰੇਲਵੇ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਲਈ ਸੰਪੂਰਨ GK ਕੈਪਸੂਲ

1. ਭਾਰਤੀ ਬੈਂਕਿੰਗ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ

• ਰੈਗੂਲੇਟਰ: ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ.) – ਸਥਾਪਨਾ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1935 (ਰਾਸ਼ਟਰੀਕ੍ਰਿਤ 1 ਜਨਵਰੀ 1949)
• ਸ਼ੈਡਿਊਲਡ ਬੈਂਕ: 149 (2024); ਵਪਾਰਕ ਬੈਂਕ 12 ਪੀਐਸਬੀ + 21 ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ + 46 ਵਿਦੇਸ਼ੀ + 43 ਆਰ.ਆਰ.ਬੀ. + 11 ਛੋਟੇ ਵਿੱਤ ਬੈਂਕ + 6 ਪੇਮੈਂਟਸ ਬੈਂਕ
• ਕੁੱਲ ਬੈਂਕ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ: 1.58 ਲੱਖ (2024)
• ਕੁੱਲ ਏ.ਟੀ.ਐਮ.: 2.15 ਲੱਖ (2024)
• ਬੈਂਕਿੰਗ ਘਣਤਾ: 1,640 ਭਾਰਤੀਆਂ ‘ਤੇ 1 ਸ਼ਾਖਾ

2. ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ

3. ਵਿਕਾਸ ਕਾਲ-ਕ੍ਰਮ – ਜਾਣਣ ਯੋਗ ਮਿਤੀਆਂ

4. ਰਾਸ਼ਟਰੀਕਰਨ ਦੇ ਵੇਰਵੇ

ਪਹਿਲਾ (19 ਜੁਲਾਈ 1969) – 14 ਬੈਂਕ
ਅਲਾਹਾਬਾਦ, ਬੈਂਕ ਆਫ ਬੜੋਦਾ, ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ, ਬੈਂਕ ਆਫ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਕੈਨਰਾ, ਸੈਂਟਰਲ ਬੈਂਕ, ਦੇਨਾ, ਇੰਡੀਅਨ, ਇੰਡੀਅਨ ਓਵਰਸੀਜ਼, ਪੰਜਾਬ ਨੈਸ਼ਨਲ, ਸਿੰਡੀਕੇਟ, ਯੂ.ਸੀ.ਓ., ਯੂਨੀਅਨ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਮਰਸ਼ੀਅਲ।

ਦੂਜਾ (15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1980) – 6 ਬੈਂਕ
ਆਂਧਰਾ, ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ, ਨਿਊ ਬੈਂਕ ਆਫ ਇੰਡੀਆ, ਓਰੀਐਂਟਲ, ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਸਿੰਧ, ਵਿਜਯਾ।

5. ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਲੀਨ (2000 ਤੋਂ ਬਾਅਦ)

6. ਨਾਅਰੇ ਅਤੇ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ (ਟਾਪ-10)

7. ਮੁੱਖ ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੂਚਕਾਂਕ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟਾਂ

• ਵਿੱਤੀ ਸਮਾਵੇਸ਼ ਸੂਚਕਾਂਕ (ਐਫ.ਆਈ.-ਇੰਡੈਕਸ) – ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ.; 2024 ਮੁੱਲ: 60.1 (100 ਵਿੱਚੋਂ)
• ਈਜ਼ (ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟਤਾ) – ਸਾਲਾਨਾ ਪੀਐਸਬੀ ਸੁਧਾਰ; 6ਵਾਂ ਸੰਸਕਰਣ 2023-24
• ਬੈਂਕੇਕਸ – ਬੀ.ਐਸ.ਈ. ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੈਕਟਰ ਸੂਚਕਾਂਕ (15 ਸਟਾਕ)
• ਨਿਫਟੀ ਪੀਐਸਯੂ ਬੈਂਕ ਇੰਡੈਕਸ – 12 ਸਟਾਕ

8. ਨਿਯਮਕ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਐਕਟ

9. ਜਮ੍ਹਾ ਬੀਮਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਗਾਰੰਟੀ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (ਡੀ.ਆਈ.ਸੀ.ਜੀ.ਸੀ.)

• ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ. ਦੀ ਸਹਾਇਕ ਕੰਪਨੀ
• ਬੀਮਾ ਸੀਮਾ: ₹5 ਲੱਖ ਪ੍ਰਤੀ ਜਮਾਕਰਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਂਕ (4 ਫਰਵਰੀ 2020 ਤੋਂ – ₹1 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ)
• ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਬਚਤ, ਚਾਲੂ, ਆਰ.ਡੀ., ਐਫ.ਡੀ. – ਵਪਾਰਕ, ਸਹਿਕਾਰੀ, ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਪੀ.ਬੀ.
• ਕਵਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ: ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਰਕਾਰਾਂ, ਕੇਂਦਰੀ/ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ, ਅੰਤਰ-ਬੈਂਕ ਦੀਆਂ ਜਮ੍ਹਾ ਰਾਸ਼ੀਆਂ

10. ਪ੍ਰਾਥਮਿਕਤਾ ਸੈਕਟਰ ਲੋਨ (ਪੀ.ਐਸ.ਐਲ.) – ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ. ਮਾਨਦੰਡ 2024

11. ਡਿਜੀਟਲ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ (2020-24)

12. ਇਕ-ਲਾਈਨਰ ਤੇਜ਼ ਤੱਥ (ਰੀਵਿਜ਼ਨ ਕੈਪਸੂਲ)

• ਐਸ.ਬੀ.ਆਈ. ਸੰਪਤੀਆਂ (>₹55 ਲੱਖ ਕਰੋੜ) ਦੁਆਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਪਾਰਕ ਬੈਂਕ ਹੈ।
• ਪੰਜਾਬ ਨੈਸ਼ਨਲ ਬੈਂਕ ਪਹਿਲਾ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਬੈਂਕ ਹੈ (1895, ਲਾਹੌਰ)।
• ਬੈਂਕ ਆਫ ਬੜੋਦਾ ਦੀਆਂ ਪੀਐਸਬੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ (95+) ਹਨ।
• ਐਚ.ਡੀ.ਐਫ.ਸੀ. ਬੈਂਕ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਰਕੀਟ-ਕੈਪ (>₹11 ਲੱਖ ਕਰੋੜ) ਹੈ।
• ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ. ਦੇ 25ਵੇਂ ਗਵਰਨਰ: ਸ਼ਕਤੀਕਾਂਤ ਦਾਸ (ਨਿਯੁਕਤ 12 ਦਸੰਬਰ 2018)।
• ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ. ਕਰੰਸੀ ਪ੍ਰਿੰਟ ਕਰਦਾ ਹੈ 4 ਪ੍ਰੈਸਾਂ ਰਾਹੀਂ: ਦੇਵਾਸ, ਨਾਸਿਕ, ਮੈਸੂਰ, ਸਲਬੋਨੀ।
• ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ. ਦਾ ਲੋਗੋ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਡਬਲ ਮੋਹਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ।
• ਵਿੱਤੀ ਸਮਾਵੇਸ਼ ਮੁਹਿੰਮ: ਪੀਐਮਜੇਡੀਵਾਈ – ਗਿਨੀਜ਼ ਰਿਕਾਰਡ 55 ਕਰੋੜ+ ਖਾਤੇ।
• ਆਰ.ਆਰ.ਬੀ. ਪੂੰਜੀ ਸਾਂਝੀ – 50:15:35 (ਕੇਂਦਰ:ਰਾਜ:ਸਪਾਂਸਰ)।
• ਡੀ.ਆਈ.ਸੀ.ਜੀ.ਸੀ. ਕਵਰ – ₹5 ਲੱਖ ਵਿੱਚ ਮੂਲ ਰਕਮ + ਵਿਆਜ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
• ਵਪਾਰਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: ਚੈੱਕ, ਬੀ.ਓ.ਈ., ਪ੍ਰੋਮਿਸਰੀ ਨੋਟ।
• ਬੇਸ ਰੇਟ ਨੂੰ ਐਮ.ਸੀ.ਐਲ.ਆਰ. (2016) ਨੇ ਬਦਲਿਆ; ਹੁਣ ਬਾਹਰੀ ਬੈਂਚਮਾਰਕ (ਈ.ਬੀ.ਐਲ.ਆਰ.) 2019 ਤੋਂ।
• ਸੀ.ਆਰ.ਆਰ.: 4.5 %, ਐਸ.ਐਲ.ਆਰ.: 18 % (ਮਈ 2024)।
• ਰਿਪੋ ਰੇਟ: 6.50 %, ਰਿਵਰਸ ਰਿਪੋ: 3.35 %, ਐਮ.ਐਸ.ਐਫ.: 6.75 %।
• ਆਈ.ਬੀ.ਸੀ. 2016 ਟਰਿੱਗਰ ਥ੍ਰੈਸ਼ਹੋਲਡ: ₹1 ਕਰੋੜ (₹1 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ)।

ਤੇਜ਼-ਸੰਦਰਭ ਟੇਬਲ

ਟੇਬਲ-1: ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ. ਗਵਰਨਰ (ਪਿਛਲੇ 5)

ਟੇਬਲ-2: ਸੰਪਤੀ ਗੁਣਵੱਤਾ (ਕੁੱਲ ਐਨ.ਪੀ.ਏ. %)

ਅਭਿਆਸ ਲਈ 15+ ਬਹੁ-ਵਿਕਲਪੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ

ਆਖਰੀ ਅੱਪਡੇਟ: ਮਈ 2024 | ਸਰੋਤ: ਆਰ.ਬੀ.ਆਈ. ਬੁਲੇਟਿਨ, ਡੀ.ਐਫ.ਐਸ., ਐਨ.ਪੀ.ਸੀ.ਆਈ., ਆਈ.ਬੀ.ਈ.ਐਫ.।