ରେଳବାଇ Gk ରେଳ ଇତିହାସ

ଦ୍ରୁତ ସଂଶୋଧନ ପତ୍ର: RRB ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ରେଳ ଇତିହାସ

🚂 ପ୍ରଥମ ଓ ପ୍ରାଚୀନତମ – ବୁଲେଟ୍ କ୍ରାମ୍
  • ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଟ୍ରେନ୍: ୧୬ ଏପ୍ରିଲ ୧୮୫୩, ମୁମ୍ବାଇ (ବୋରି ବଣ୍ଡର) → ଥାନେ, ୩୪ କି.ମି., ୧୪ ଟି କୋଚ୍, ୪୦୦ ଅତିଥି
  • ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ ଯାତ୍ରୀ ରେଳ: ୧୮୨୫, ଷ୍ଟକ୍ଟନ–ଡାର୍ଲିଙ୍ଗଟନ୍ (UK), ଷ୍ଟିମ୍ ଲୋକୋ “ଲୋକୋମୋସନ୍ ନମ୍ବର ୧”
  • ପ୍ରାଚୀନତମ କାର୍ଯ୍ୟଶୀଳ ଜୋନ୍: ଦକ୍ଷିଣ ରେଳ (୧୪ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୫୧) – ମନେରଖ “S-O-S” (South = Oldest Zone)
  • ପ୍ରାଚୀନତମ ପର୍ବତ ରେଳ: ଦାର୍ଜିଲିଙ୍ଗ ହିମାଳୟ (୧୮୮୧) – UNESCO ୧୯୯୯
  • ପ୍ରଥମ ବିଦ୍ୟୁତ ଟ୍ରେନ୍: ୩ ଫେବ୍ରୁଆରୀ ୧୯୨୫, ବମ୍ବେ VT → କୁର୍ଲା, ୧୫୦୦ V DC
  • ପ୍ରଥମ ରାଜଧାନୀ: ୧ ମାର୍ଚ୍ଚ ୧୯୬୯, ହାଓଡ଼ା → ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ (AC, ୧୭ ଘଣ୍ଟା)
  • ପ୍ରଥମ ଶତାବ୍ଦୀ: ୧୯୮୮, ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ → ଝାନ୍ସି (ବର୍ତ୍ତମାନ ଭୋପାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ)
  • ପ୍ରଥମ ମେଟ୍ରୋ: ୨୪ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୮୪, କୋଲକାତା ମେଟ୍ରୋ (ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଭୂଗର୍ଭ ରେଳ)
📏 ସୁନ୍ଦର ସୂତ୍ରଗୁଡ଼ିକ / ନିୟମ
ସୂତ୍ର / ନିୟମ ଦ୍ରୁଟ ନୋଟ୍
ଜୋନ୍ ସଂଖ୍ୟା ୧୯ (୨୦୨୪ ରେ) = ୧୮ ପାରମ୍ପରିକ + ୧ କୋଲକାତା ମେଟ୍ରୋ
UNESCO ପର୍ବତ ରେଳଗୁଡ଼ିକ (୩) DHR (’୯୯), ନୀଳଗିରି (’୦୫), କାଲକା-ଶିମଳା (’୦୮) – “DNK”
ରେଳୱେ ବୋର୍ଡ୍ ଜନ୍ମ ୧୯୦୫ (ଭାଇସରଏ ଲଡ୍ କର୍ଜନ୍ ଅଧୀନରେ)
ଜାତୀୟକରଣ ବର୍ଷ ୧୯୫୧ (ସମସ୍ତ ଘରୋଇ କମ୍ପାନି ମିଳିତ)
ରେଳୱେ ବଜେଟ୍ ସଂଘ ବଜେଟ୍ ସହିତ ମିଳିତ ୨୦୧୭-୧୮ (ଶ୍ରୀ ସୁରେଶ ପ୍ରଭୁ ପ୍ରସ୍ତାବ)
🧠 ସ୍ମୃତି ସହାୟକ (Mnemonics)
  1. ତିନିଟି UNESCO ଐତିହ୍ୟ ମାର୍ଗ: Darjeeling, Nilgiri, Kalka-Shimla → “DoN’t Knock” ଐତିହ୍ୟ ଦ୍ୱାର।
  2. ଭାରତୀୟ ରେଳର ପ୍ରଥମଗୁଡ଼ିକ
    1853-PT-1925-ET-1951-SR
    P = Passenger (’53), T = Timetable (’53), ET = Electric Train (’25), SR = Southern Zone (’51)।
  3. ରେଳବେ ଜୋନ୍‌ କ୍ରୋନୋଲୋଜି (ପ୍ରଥମ ୫ଟି)
    S-E-N-N-C
    S-Southern (’51), E-Eastern (’52), N-North-East (’52), N-Northern (’52), C-Central (’51) – ସମସ୍ତେ 1951-52 ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ହେଲେ।
⚡ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉପାୟ / ପରୀକ୍ଷା ଫାନ୍ଦ
  • ଗେଜ୍ ପ୍ରସ୍ଥ (ମି.ମି.) – “BG-MG-NG = 1676-1000-762” → ଅବରୋହ କ୍ରମରେ 6-5-4 (ଶହକ) ମନେ ରଖିବେ: 1676 ≈ 1600, 600 କମାନ୍ତି → 1000, 238 କମାନ୍ତି → 762।
  • ଟ୍ରେନ୍ ନମ୍ବରିଂ – 2010 ରୁ 5-ଅଙ୍କ; ପ୍ରଥମ ଅଙ୍କ 0 → ଗ୍ରୀଷ୍ମ ବିଶେଷ, 1/2 → CR/WR ସୁପରଫାଷ୍ଟ, 9 → ମୁମ୍ବାଇ ସବର୍ବନ୍।
  • ରେଳ ଦିବସ → 16 ଏପ୍ରିଲ (ପ୍ରଥମ ଟ୍ରେନ୍ ଦିନ ସହିତ ସମାନ) – ସହଜ 16-04-1853।
🗂️ ଝଟପଟ ତଥ୍ୟ ସାରଣୀ
ଘଟଣା ବର୍ଷ / ବିବରଣୀ
ବିଶ୍ୱର ପ୍ରଥମ ରେଳ 1825
ଭାରତର ପ୍ରଥମ ରେଳ 1853
ପ୍ରଥମ ବିଦ୍ୟୁତ ଅଞ୍ଚଳ 1925
ପ୍ରଥମ ରାଜଧାନୀ 1969
ପ୍ରଥମ ଶତାବ୍ଦୀ 1988
ପ୍ରଥମ ମେଟ୍ରୋ 1984
ମୋଟ ଜୋନ୍‌ (2024) 19
UNESCO ପର୍ବତ ରେଳ 3 (DNK)
ରେଳ ବଜେଟ୍ ମିଶ୍ରିତ 2017-18
❓ ସାଧାରଣ ପରୀକ୍ଷା ପ୍ରଶ୍ନ-ଉତ୍ତର (ଏକ ଲାଇନ୍)
1. ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ଯାତ୍ରୀ ଟ୍ରେନ୍ କିଏ ଉଦ୍‌ଘାଟନ କଲେ?ଲର୍ଡ ଜନ୍ ଏଲ୍ଫିନଷ୍ଟନ୍ (ବମ୍ବେ ଗଭର୍ନର)
2. ଭାରତର ପ୍ରଥମ ରେଳ କମ୍ପାନି ନାମ?Great Indian Peninsula Railway (GIPR)
3. ଭାରତର ପ୍ରଥମ ରେଲ ବ୍ରିଜ୍?ଥାନେ ଭାଇଡକ୍ଟ (ଥାନେ କ୍ରିକ୍ ଉପରେ), 1853
4. କେଉଁ ଜୋନ୍‌କୁ “ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତର ଗେଟୱେ” କୁହାଯାଏ?ସାଉଦର୍ନ ରେଲୱେ
5. କାହାକୁ “ଭାରତୀୟ ରେଲୱେର ପିତାମହ” କୁହାଯାଏ?ଲର୍ଡ ଡାଲହୌସି (1853 ପ୍ରସ୍ତାବରେ ରେଲ ନେଟୱାର୍କ ଯୋଜନା କଲେ)
6. ପ୍ରଥମ ଡବଲ୍-ଡେକର୍ ଟ୍ରେନ୍ କେଉଁଠାରୁ କେଉଁଠିକୁ ଚାଲିଥିଲା?ହାଓଡ଼ା → ବର୍ଦ୍ଧମାନ (1969)
7. ପ୍ରଥମ କମ୍ପ୍ୟୁଟରାଇଜ୍ଡ ରିଜର୍ଭେସନ୍ କେଉଁଠି ଆରମ୍ଭ ହେଲା?ନୂଆ ଦିଲ୍ଲୀ (1986)
8. ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ଲମ୍ବା ପ୍ଲାଟଫର୍ମ (2024 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ)?ହୁବଲ୍ଲି (କର୍ଣ୍ଣାଟକ), 1507 ମି (ସାଉଥ-ୱେଷ୍ଟର୍ନ ରେଲୱେ)
🏁 ଶେଷ-ଦିନ ଡ୍ରିଲ୍ (60-ସେକେଣ୍ଡ ସ୍ୱାଇପ୍)
  • 1853-16-04 → ପ୍ରଥମ ଟ୍ରେନ୍
  • DNK → UNESCO ପର୍ବତ
  • 19 ଜୋନ୍ → 18 + ମେଟ୍ରୋ
  • 1905 → ରେଲୱେ ବୋର୍ଡ୍
  • 2017 → ବଜେଟ୍ ମର୍ଜର୍
  • ଲର୍ଡ କର୍ଜନ୍ → ରେଲୱେ ବୋର୍ଡ୍
  • ଲର୍ଡ ଡାଲହୌସି → ଆଇଆର୍‌ର ପିତାମହ

ପୁଣିଥରେ ପଢ଼ → ମନେ ପକାଅ → ପରୀକ୍ଷାରେ ଚମକାଅ! ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶୁଭେଚ୍ଛା।