ରାଜନୀତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମ୍ବିଧାନିକ ସଂଶୋଧନ
ରାଜନୀତି | ସମ୍ବିଧାନ ସଂଶୋଧନ – ୬୦ ମିନିଟ୍ ପୁନର୍ବଲୋକନ ଶୀଟ୍
(RRB NTPC/ଗ୍ରୁପ୍-D/ALP ଷ୍ଟେଜ୍-୨ ପାଇଁ)
🔖 1. ଜାଣିବା ଆବଶ୍ୟକ 5 W’s
- କଣ: “ଅନୁଚ୍ଛେଦ 368 ଅଧୀନରେ ସମ୍ବିଧାନର ଔପଚାରିକ ପରିବର୍ତ୍ତନ”
- କିଏ: କେବଳ ସଂସଦ (ରାଜ୍ୟସଭା + ଲୋକସଭା)
- କେବେ: 1951 → ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ 105 ଟି ସଂଶୋଧନ (ସର୍ବଶେଷ: 105ତମ, 2021)
- କେଉଁଠି: 3 ରାସ୍ତା – ସରଳ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା / ବିଶେଷ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା / ବିଶେଷ + ≥½ ରାଜ୍ୟ ଅନୁମୋଦନ
- କାହିଁକି: ଅସୁବିଧା ଦୂର କରିବା, ସାମାଜିକ-ରାଜନୈତିକ ଆବଶ୍ୟକତା ପ୍ରତିଫଳିତ କରିବା
⚡ 2. ମେଗା-ତାଲିକା (ଟପ୍ 20) – କ୍ଲିକ୍ କରି ବିସ୍ତାର କରନ୍ତୁ
କ୍ରୋନୋଲୋଜିକାଲ୍ କ୍ୱିକ୍ ଟେବୁଲ୍ – ସଂଶୋଧନ, ବର୍ଷ, ୧ ଲାଇନ୍ ପ୍ରଭାବ
| # | ବର୍ଷ | 1-ଲାଇନ୍ ପ୍ରଭାବ | ପରୀକ୍ଷା-ସହାୟ ହୁକ୍ |
|---|---|---|---|
| 1ମ | 1951 | ଭୂସଂସ୍କାର ଆଇନକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ 9ମ ଅନୁସୂଚୀ | “1-9 ଭୂମି” |
| 7ମ | 1956 | ଭାଷା ଆଧାରରେ ରାଜ୍ୟ ପୁନର୍ଗଠନ | “7 ରାଜ୍ୟ” |
| 10ମ | 1961 | ଦାଦ୍ରା-ନ-ହାଭେଲି → କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | “10 ଦାଦ୍ରା” |
| 12ମ | 1962 | ଗୋଆ-ଦାମନ-ଦିଉ → କେନ୍ଦ୍ରଶାସିତ ଅଞ୍ଚଳ | “12 ଗୋଆ” |
| 13ମ | 1962 | ନାଗାଲ୍ୟାଣ୍ଡ ରାଜ୍ୟ + ଅନୁଚ୍ଛେଦ 371A | “13 ନାଗ” |
| 21ଷ୍ଟ | 1967 | ସିନ୍ଧୀ ଭାଷା ଭାବେ ସରକାରୀ ଭାଷା | “21 ସିନ୍ଧୀ” |
| 24ଥ | 1971 | ନ୍ୟାୟିକ ସମୀକ୍ଷା ସଂକୋଚ; ଅନୁଚ୍ଛେଦ 13(4) ସନ୍ନିବେଶ | “24 କୋର୍ଟ-କଟ” |
| 25ଥ | 1971 | ସମ୍ପତ୍ତି ଅଧିକାର ମୂଳ ଅଧିକାରରୁ ବାହାର; ଅନୁଚ୍ଛେଦ 31C | “25 ସମ୍ପତ୍ତି-ବାହାର” |
| 26ଥ | 1971 | ପ୍ରାଇଭି ପର୍ସ ବିଲୋପ | “26 ରାଜା-ବାହାର” |
| 31ଷ୍ଟ | 1973 | ଏଲେକ୍ସନ୍ କମିଶନ ଆସନ ବୃଦ୍ଧି 2001 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଥିର | “31 ଆସନ 2001 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ” |
| 36ଥ | 1975 | ସିକିମ୍ ସହଯୋଗୀ ରାଜ୍ୟ ହେଲା | “36 ସିକିମ୍-ସହଯୋଗୀ” |
| 38ଥ | 1975 | ଆପାତକାଳୀନ କ୍ଷମତା; ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶାସନ ଅନୁଚ୍ଛେଦ 352 | “38 ଆପାତକାଳ” |
| 42ନ୍ଦ | 1976 | ମିନି ସମ୍ବିଧାନ; ଉଦ୍ବୋଧନରେ “ସମାଜବାଦୀ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ” ଯୋଗ | “42 ମିନି” |
| 44ଥ | 1978 | ସମ୍ପତ୍ତି ଅଧିକାର ଆଇନଗତ ଅଧିକାର ଭାବେ; ଅନୁଚ୍ଛେଦ 300A | “44 ସମ୍ପତ୍ତି-ଆଇନ” |
| 52ନ୍ଦ | 1985 | ବିଚ୍ଛିନ୍ନତା-ବିରୋଧୀ ଆଇନ (10ମ ଅନୁସୂଚୀ) | “52 ବିଚ୍ଛିନ୍ନତା-ହତ୍ୟା” |
| 61ଷ୍ଟ | 1988 | ଭୋଟ୍ ଦେବା ବୟସ 18-21 ବର୍ଷ | “61 ଭୋଟ୍-18” |
| 69ଥ | 1991 | ଦିଲ୍ଲୀ → ଜାତୀୟ ରାଜଧାନୀ ଅଞ୍ଚଳ | “69 ଦିଲ୍ଲୀ-କେନ୍ଦ୍ର” |
| 73ଷ୍ଡ | 1992 | ପଞ୍ଚାୟତି ରାଜ୍ (ଅଂଶ-IX) | “73 ଗ୍ରାମ-ସଭା” |
| 74ଥ | 1992 | ପୌର ନିଗମ (ଅଂଶ-IXA) | “74 ନଗର-ରାଜ” |
| 86ଥ | 2002 | ଶିକ୍ଷା ଅଧିକାର 6-14 ବର୍ଷ; ଅନୁଚ୍ଛେଦ 21A | “86 ବିଦ୍ୟାଳୟ-RTE” |
| 92ନ୍ଦ | 2003 | 0-6 ବର୍ଷ ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ମାଗଣା ଓ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଶିକ୍ଷା DPSP ରେ | “92 ଛୋଟ-ପିଲା” |
| 97ତମ | 2011 | ସହକାରୀ ସମିତି ଭାବେ ଅନୁଚ୍ଛେଦ 43B | “97 ସହକାର” |
| 101ମ | 2016 | GST; ଅନୁଚ୍ଛେଦ 279A → GST କାଉନ୍ସିଲ୍ | “101 ଏକ-କର” |
| 103ର୍ଡ | 2019 | 10% EWS ସଂରକ୍ଷଣ; ଅନୁଚ୍ଛେଦ 15(6), 16(6) | “103 EWS-10” |
| 104ଥ | 2020 | ଲୋକ/ରାଜ୍ୟ ସଭାରେ SC/ST ସଂରକ୍ଷଣ 2030 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼ିଲା | “104 ସଂରକ୍ଷଣ-2030” |
| 105ତମ | 2021 | ରାଜ୍ୟ ତାଲିକା → ସଂଯୁକ୍ତ ତାଲିକା: “ସହକାରୀ ସମିତି” | “105 ତାଲିକା-ପରିବର୍ତ୍ତନ” |
🧠 3. ମେମୋରି ହ୍ୟାକ୍ସ
- 1-9 ଭୂମି → ପ୍ରଥମ ସଂଶୋଧନ → 9ମ ଅନୁସୂଚୀ → ଭୂମି ଆଇନ
- 7 ରାଜ୍ୟ → 7ମ = ରାଜ୍ୟ ପୁନଃସଂଘଟନ
- 42 = 4+2 = “ମିନି” (ସବୁଠାରୁ ବଡ଼)
- 73-74 = “ଡବଲ୍ ପଞ୍ଚାୟତ” (ଗ୍ରାମୀଣ + ସହରୀ)
- 101 = “ଏକ ଟ୍ୟାକ୍ସ” (GST)
🔢 4. ସଂଶୋଧନ ପଥ @ ଏକ ନଜରରେ
| ପଥ | ଆବଶ୍ୟକତା | ଉଦାହରଣ |
|---|---|---|
| ସରଳ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ | RS+LS >50% ଉପସ୍ଥିତ ଓ ଭୋଟିଂ | ରାଜ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି/ନାମ ପରିବର୍ତ୍ତନ (3ମ) |
| ବିଶେଷ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠ | ≥2/3 ସଦସ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଓ ଭୋଟିଂ + ≥½ ସମୁଦାୟ ସଦସ୍ୟତା | 24ମ, 42ମ, 101ମ |
| ବିଶେଷ + ରାଜ୍ୟ ଅନୁମୋଦନ | ଉପରୋକ୍ତ + ≥½ ରାଜ୍ୟ ବିଧାନସଭା | ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ନିର୍ବାଚନ (11ମ), 7ମ (ଅନୁସୂଚୀ), 61ମ (ଭୋଟ ବୟସ) |
❓ 5. ସମ୍ଭାବ୍ୟ MCQ (ଉତ୍ତର ଲୁଚିଛି)
(ଟ୍ୟାପ୍ କରି ଚେକ୍ କରନ୍ତୁ)
Q1. କେଉଁ ସଂଶୋଧନ “ସୋସିଆଲିଷ୍ଟ ଓ ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ” ପ୍ରସ୍ତାବନାରେ ଯୋଗ କଲା?
42ମ ସଂଶୋଧନ, 1976
Q2. 9ମ ଅନୁସୂଚୀ କେଉଁ ସଂଶୋଧନ ଦ୍ୱାରା ସନ୍ନିବେଶ ହୋଇଥିଲା?
1ମ ସଂଶୋଧନ, 1951
Q3. ଭୋଟିଂ ବୟସ 21ରୁ 18କୁ ହ୍ରାସ କରାଗଲା –
61ମ ସଂଶୋଧନ, 1988
Q4. ଗୁଡସ୍ ଏବଂ ସର୍ଭିସେସ୍ ଟ୍ୟାକ୍ସ (GST) କେଉଁ ସଂଶୋଧନ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହେଲା –
101ମ ସଂଶୋଧନ, 2016
Q5. କେଉଁ ସଂଶୋଧନକୁ “ମିନି ସମ୍ବିଧାନ” କୁହାଯାଏ?
42ମ ସଂଶୋଧନ
Q6. ସମ୍ପତ୍ତି ଅଧିକାର କେଉଁ ସଂଶୋଧନ ଦ୍ୱାରା ମୌଳିକ ଅଧିକାରରୁ ବାହାର କରାଯାଇଥିଲା –
44ତମ ସଂଶୋଧନ, 1978 (ଅନୁଚ୍ଛେଦ 300A)
Q7. ବିଚ୍ଛିନ୍ନତା ବିରୋଧୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା କେଉଁ ସଂଶୋଧନରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ –
52ତମ ସଂଶୋଧନ, 1985 (10ମ ଅନୁସୂଚୀ)
Q8. କେଉଁ ସଂଶୋଧନ ପଞ୍ଚାୟତୀ ରାଜ ସଂସ୍ଥାକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲା?
73ତମ ସଂଶୋଧନ, 1992
Q9. ସିକ୍କିମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା –
36ତମ → ସମ୍ପର୍କିତ (1975); 35ତମ → ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରାଜ୍ୟ (1975) (ଟିପ୍ପଣୀ: 36ତମ ପ୍ରଥମ, 35ତମ ପରେ – ଚାଳାକି!)
Q10. ନବୀନତମ (105ତମ) ସଂଶୋଧନ କାହା ସମ୍ବନ୍ଧରେ –
“ସହକାରୀ ସମାଜ”କୁ ରାଜ୍ୟ ତାଲିକାରୁ ସମନ୍ୱିତ ତାଲିକାକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର
✔️ 6. ଏକ ମିନିଟ୍ ଚେକ୍ଲିଷ୍ଟ
- ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବ ମୁଖ୍ୟ ଶବ୍ଦ – ସାମ୍ୱାଦିକ, ଧର୍ମନିରପେକ୍ଷ, ଅଖଣ୍ଡତା (42ତମ)
- 9ମ ଅନୁସୂଚୀର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ – ଭୂସମ୍ପତ୍ତି ସଂସ୍କାର ଆଇନକୁ ସୁରକ୍ଷା
- ସଂଶୋଧନର 3 ପଥ – ସରଳ, ବିଶେଷ, ବିଶେଷ+ରାଜ୍ୟମାନେ
- 42ତମ = ମିନି; 44ତମ = ସମ୍ପତ୍ତି ମୌଳିକ ଅଧିକାରରୁ ବାହାର
- 73-74 = ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ୱୟଂଶାସନ ଯୁଗଳ; 101 = ଜିଏସ୍ଟି; 103 = 10% EWS
ପୁନଃଅଭ୍ୟାସ → ସ୍ମରଣ → ପରୀକ୍ଷାରେ ଚମକ!