शब्दलेखन नियम

न्यायमीमांसा – ६०-सेकंदांचा क्रॅश शीट

मानक प्रतिपादने अक्षर प्रमाण गुणवत्ता वितरण
सर्व A हे B आहेत A व्यापक सकारात्मक फक्त A
कोणताही A हा B नाही E व्यापक नकारात्मक A आणि B दोन्ही
काही A हे B आहेत I विशेष सकारात्मक कोणतेही नाही
काही A हे B नाहीत O विशेष नकारात्मक फक्त B
1. अत्यावश्यक नियम
  • A → I (सर्व ⇒ काही) – नेहमीच वैध
  • E → O (कोणताही नाही ⇒ काही नाहीत) – नेहमीच वैध
  • I ⇄ O कधीही रूपांतरित होत नाही
  • मध्य पद किमान एकदा वितरित असले पाहिजे
  • निष्कर्षातील कोणतेही पद अधिक व्यापकरीत्या वितरित असू शकत नाही जसे ते मांडणीत आहे
  • दोन विशेष (I/O) मांडण्यानिश्चित निष्कर्ष नाही
  • दोन नकारात्मक (E+E किंवा E+O)निश्चित निष्कर्ष नाही
  • A+E किंवा E+Aव्यापक नकारात्मक निष्कर्ष (E-प्रकार)
  • A+I किंवा I+Aविशेष सकारात्मक (I-प्रकार)
  • I+O किंवा O+Iव्यापक निष्कर्ष नाही
2. झटपट स्मृतिबंध
  • MUD: मध्य पद किमान एकदा Universally Distributed असले पाहिजे.
  • PPNC: P + PNo Conclusion (दोन विशेष).
  • NNC: N + NNo Conclusion (दोन नकारात्मक).
  • Venn-in-Head: वर्तुळे त्वरित काढा; ओव्हरलॅप = “काही”, वेगळे = “नाही”, आत = “सर्व”.
3. सर्वाधिक वापरलेली निष्कर्ष सारणी
पहिला निष्कर्ष दुसरा निष्कर्ष वैध निष्कर्ष इतर
A A A (किंवा I)
A E E
A I I
A O O
E I O*
I I कोणताही निष्कर्ष नाही
O O कोणताही निष्कर्ष नाही

*उप-पर्याय: E + I ⇒ O (विशेष नकारात्मक)

4. उलट-जोडीचे फसवे (परीक्षकांचे आवडते)
  • “काही A हे B आहेत” यावरून “सर्व B हे A आहेत” असे देता येत नाही
  • “काही A हे B नाहीत” यावरून “काही B हे A नाहीत” असे देता येत नाही
  • ‘A’ चा उलट म्हणजे फक्त ‘I’; ‘E’ चा उलट म्हणजे फक्त ‘E’.

रॅपिड-फायर MCQs

६० सेकंदात प्रयत्न करा; उत्तरांसाठी क्लिक करा.

1. विधाने: सर्व पेन हे पेन्सिल आहेत. सर्व पेन्सिल हे रबर आहेत. निष्कर्ष: सर्व पेन हे रबर आहेत. ✅ योग्य (A + A → A)
2. विधाने: काही मांजरी ह्या कुत्रे आहेत. काही कुत्रे ही उंदर आहेत. निष्कर्ष: काही मांजरी ही उंदर आहेत. ❌ कोणताही निष्कर्ष नाही (I + I)
3. विधाने: कोणताही माणूस स्त्री नाही. काही स्त्रिया बलवान आहेत. निष्कर्ष: काही बलवान माणूस नाहीत. ✅ योग्य (E + I → O)
4. विधाने: सर्व पुस्तके पेन आहेत. काही पेन पेन्सिल नाहीत. निष्कर्ष: काही पुस्तके पेन्सिल नाहीत. ❅ **निश्चित नाही** (A + O; मध्य ‘पेन’ वितरित नाही)
5. विधाने: काही A हे B आहेत. सर्व B हे C आहेत. निष्कर्ष: काही A हे C आहेत. ✅ अनुसरते (I + A → I)
6. विधाने: कोणताही झाड वनस्पती नाही. कोणतीही वनस्पती वनस्पती नाही. निष्कर्ष: कोणताही झाड वनस्पती नाही. ❌ कोणताही निष्कर्ष नाही (E + E)
7. मध्य पद किमान किती वेळा वितरित असावे? ✅ एकदा
8. A प्रकारचे विधान कोणते पद वितरित करते? ✅ फक्त कर्ता
9. “सर्व खुर्च्या टेबल आहेत” यावरून कोणते निश्चितपणे खरे आहे? ✅ काही टेबल खुर्च्या आहेत (I-प्रकारात रूपांतर)
10. दोन विशिष्ट विधाने एकत्रितपणे देतात ❌ निश्चित निष्कर्ष नाही