ടെക്നോളജി ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യ റെയിൽവേ സംരംഭങ്ങൾ

ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യ റെയിൽവേ സംരംഭങ്ങൾ – ആർആർബി ജി.കെ. കാപ്സ്യൂൾ

ടെക്നോളജി വിഭാഗം – എല്ലാ ആർആർബി എൻടിപിസി, ഗ്രൂപ്പ്-ഡി, എഎൽപി, ജെഇ, ആർപിഎഫ്/എസ്ഐ പരീക്ഷകൾക്കും


1. വിഷൻ & ഉംബ്രെല്ല ഫ്ലാഗ്ഷിപ്പ്

പ്രോഗ്രാം ആരംഭ തീയതി നോഡൽ മന്ത്രാലയം റെയിൽവേയുടെ പങ്ക്
ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യ 01-07-2015 MeitY 9 “തൂണുകളിൽ” ഒന്ന് (ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയിൽ ഇ-ഗവേണൻസ്)

റെയിൽവേ ബോർഡ് മിഷൻ: “2025 ഓടെ പേപ്പർലെസ് • കാഷ്ലെസ് • ഫേസ്ലെസ് സേവനങ്ങൾ”


2. പേപ്പർലെസ് ഡിജിറ്റൽ സംരംഭങ്ങൾ

# പ്രോജക്റ്റ് ആരംഭം നിലവിലെ നില (മാർ-2024) പരീക്ഷയ്ക്ക് ഉപയോഗപ്രദമായ വസ്തുത
1 യുടിഎസ് – അൺറിസർവ്ഡ് ടിക്കറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം 2014 (പൈലറ്റ്) 6,200+ സ്റ്റേഷനുകൾ, 1.8 കോടി ടിക്കറ്റുകൾ/ദിവസം ആദ്യത്തെ പേപ്പർലെസ് അൺറിസർവ്ഡ് ടിക്കറ്റ്
2 പിആർഎസ് – പാസഞ്ചർ റിസർവേഷൻ സിസ്റ്റം (COBOL മുതൽ വെബ് വരെ) 1985 → ക്ലൗഡ് 2022 3,250+ കമ്പ്യൂട്ടറൈസ്ഡ് കൗണ്ടറുകൾ, 13 ലക്ഷം ഇ-ടിക്കറ്റുകൾ/ദിവസം ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഓൺലൈൻ റെയിൽ റിസർവേഷൻ സംവിധാനം
3 ഇ-ടിക്കറ്റിംഗ് (ഐആർസിടിസി നെക്സ്റ്റ്-ജെൻ) 02-10-2014 72% റിസർവ്ഡ് ടിക്കറ്റുകൾ ഓൺലൈനിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ: ഒരു ദിവസം 29.5 ലക്ഷം ടിക്കറ്റുകൾ (2-ഒക്ടോബർ-2023)
4 ഭാരത് ക്യുആർ & യുപിഐ യുടിഎസ്/പിആർഎസിൽ 2018 68% റെയിൽ പേയ്മെന്റുകൾ ഡിജിറ്റൽ യുപിഐ മാത്രം 52% പങ്ക് (FY-24)
5 പേപ്പർലെസ് ചാർട്ടിംഗ് 01-04-2021 100% ട്രെയിനുകൾ വർഷം 2.4 കോടി ഷീറ്റുകൾ ലാഭിക്കുന്നു
6 ഡിജിയാത്ര – ഫേസ്ലെസ് എൻട്രി (പൈലറ്റ്) 2022 6 സ്റ്റേഷനുകൾ (NDLS, വാരണാസി മുതലായവ) ഫേഷ്യൽ റെക്കഗ്നിഷൻ ഉപയോഗിച്ച് ബോർഡിംഗ്

3. കാഷ്ലെസ് & കോൺടാക്റ്റ്ലെസ് പേയ്മെന്റുകൾ

മോഡ് MOP (പേയ്മെന്റ് രീതി) കോഡ് പരമാവധി പരിധി റെയിൽ കിഴിവ്
ഭിം യുപിഐ 06 ₹10 ലക്ഷം/ട്രെയിൻ 30-06-2025 വരെ 0.5%
റുപേ ഡെബിറ്റ് കാർഡ് 08 പൂർണ്ണ നിരക്ക് ഓട്ടോ കിഴിവ്
എൻസിഎംസി (ഒരു രാജ്യം-ഒരു കാർഡ്) 18 ₹10,000 സംഭരിച്ച മൂല്യം സബർബനിൽ 5% റീബേറ്റ്
വാലറ്റ് – പേടിഎം, മൊബിക്വിക്ക് 15 ₹1 ലക്ഷം കാഷ്ബാക്ക് കൂപ്പണുകൾ

ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയിലെ ഡിജിറ്റൽ പേയ്മെന്റ് പങ്ക്: FY-24 → 92% പാസഞ്ചർ വരുമാനം (₹63,000 കോടി) & 87% ഫ്രെയ്റ്റ് (₹1.42 ലക്ഷം കോടി)


4. ഫ്രെയ്റ്റ് & ലോജിസ്റ്റിക്സ് ഡിജിറ്റൽ കോറിഡോർ

സിസ്റ്റം ഉദ്ദേശ്യം ലൈവ് ഡാറ്റ (FY-24)
എഫ്ഒഐഎസ് (ഫ്രെയ്റ്റ് ഓപ്പറേഷൻസ് ഇൻഫോ സിസ്റ്റം) 1987 എൻഡ്-ടു-എൻഡ് റേക്കുകൾ ട്രാക്കിംഗ് 12,500 റേക്കുകൾ ജിപിഎസ് ടാഗ് ചെയ്തിരിക്കുന്നു
ഇ-ആർആർ (ഇലക്ട്രോണിക് റെയിൽവേ രസീത്) 2020 പേപ്പർലെസ് കൺസൈൻമെന്റ് 99.8% ഫ്രെയ്റ്റ് ബില്ലുകൾ ഇ-ആർആർ
ഗതി ശക്തി കാർഗോ ആപ്പ് 2021 മൾട്ടിമോഡൽ ബുക്കിംഗ് 1.3 ലക്ഷം സജീവ ഉപയോക്താക്കൾ
പേപ്പർലെസ് ഡെലിവറി (ഇ-ഡെലിവറി) 2022 ഒടിപി അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ഫ്രെയ്റ്റ് അൺലോഡിംഗ് 610 പ്രധാന സൈഡിംഗുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു

5. ക്രൂ & അസറ്റ് മാനേജ്മെന്റ്

ആപ്പ്/മൊഡ്യൂൾ ഉപയോഗം കണക്കുകൾ
ക്രൂ മാനേജ്മെന്റ് സിസ്റ്റം (സിഎംഎസ്) പൈലറ്റ് കോൾ, വിശ്രമ ലോജിക് 1.05 ലക്ഷം ഡ്രൈവർമാർ റോസ്റ്ററിൽ
ഐസിഎംഎസ് (ഇന്റഗ്രേറ്റഡ് കോച്ചിംഗ് മാനേജ്മെന്റ്) റിയൽ-ടൈം റേക്ക് സ്ഥാനം 15,000 കോച്ചുകൾ ഐഒടി ടാഗ് ചെയ്തിരിക്കുന്നു
മേധ എഐ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള റിമോട്ട് മോണിറ്ററിംഗ് 3-ഫേസ് ലോക്കോമോട്ടീവുകൾ 5,950 WAG-9, WAP-7 ഫിറ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്നു

6. പാസഞ്ചർ സൗകര്യ സൂപ്പർ-ആപ്പുകൾ

ആപ്പ് ഡൗൺലോഡുകൾ പ്രധാന സവിശേഷത
റെയിൽ മദദ് 1.8 കോടി പരാതി പരിഹാരം ശരാശരി 4 മണിക്കൂർ
യുടിഎസ്ഓൺമൊബൈൽ 4.2 കോടി 0.75 കോടി ക്യുആർ ടിക്കറ്റുകൾ/ദിവസം
ഐആർസിടിസി റെയിൽകണക്റ്റ് 7.1 കോടി 98% സെർവർ അപ്റ്റൈം
നാഷണൽ റെയിൽ പ്ലാൻ (എൻആർപി) വിക്സിത് ഭാരത് ആപ്പ് 2024 22 ലക്ഷം 100-വർഷത്തെ റെയിൽ നെറ്റ്വർക്ക് വിഷൻ

7. ഡാറ്റ/ക്ലൗഡ് & എഐ

  • റെയിൽക്ലൗഡ് ഫേസ്-I – 200+ റെയിൽ ആപ്ലിക്കേഷനുകൾ മൈഗ്രേറ്റ് ചെയ്തു (മാർ-2024)
  • റെയിൽടെൽ നെറ്റ്വർക്ക് – 58,000 കി.മീ. ഒഎഫ്സി, 1.6 Tb/s കപ്പാസിറ്റി
  • എഐ ചാറ്റ്ബോട്ട് “ആസ്ക് ദിശ” – 8 ഭാഷകൾ, 1.1 കോടി ചോദ്യങ്ങൾ പരിഹരിച്ചു/വർഷം
  • എഐ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള “അനുയോജ്യമായ ട്രെയിൻ പ്രൊഫൈൽ” – ഡിമാൻഡ് പ്രവചനം, 3% EoR വർദ്ധനവ് (FY-24)

8. പരീക്ഷകൾക്കുള്ള ദ്രുത റഫറൻസ് പട്ടികകൾ

A. ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യ 9 തൂണുകൾ – റെയിൽവേ തൂണ്

  1. ബ്രോഡ്ബാൻഡ് ഹൈവേകൾ (റെയിൽടെൽ)
  2. സാർവത്രിക പ്രവേശനം-മൊബൈൽ (റെയിൽവയർ വൈ-ഫൈ)
  3. പബ്ലിക് ഇന്റർനെറ്റ് ആക്സസ് (റെയിൽവയർ 6,100 സ്റ്റേഷനുകൾ)
  4. ഇ-ഗവേണൻസ് – റെയിൽവേകൾ (ഇ-ഓഫീസ്, ഐപിഎഎസ്)
  5. ഇ-ക്രാന്തി – സേവനങ്ങളുടെ ഇലക്ട്രോണിക് ഡെലിവറി (ഇ-ടിക്കറ്റിംഗ്)
  6. എല്ലാവർക്കുമുള്ള വിവരങ്ങൾ – @RailMinIndia, 18 സോഷ്യൽ മീഡിയ ഹാൻഡിലുകൾ
  7. ഇലക്ട്രോണിക്സ് നിർമ്മാണം – റെയിൽ പിഎസ്യു “എംആർവിസി” 4ജി/5ജി റേഡിയോ യൂണിറ്റുകൾക്കായി അംഗീകരിച്ചു
  8. ജോലികൾക്കുള്ള ഐടി – പിഎംജി-ദിശയിൽ 1 ലക്ഷം യുവാക്കളെ റെയിൽടെൽ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നു
  9. ആദ്യകാല വിളവ് – പേപ്പർലെസ് ടിക്കറ്റിംഗ്, ഡിജിറ്റൽ മ്യൂസിയങ്ങൾ

B. സ്റ്റേഷൻ വൈ-ഫൈ (റെയിൽവയർ) – ടോപ്പ് 5

സ്റ്റേഷൻ മാസം-വർഷം പീക്ക് ഉപയോക്താക്കൾ/ദിവസം
മുംബൈ സെൻട്രൽ ജനു-2016 2.8 ലക്ഷം
ഹൗറ ജൂലൈ-2016 2.5 ലക്ഷം
ന്യൂ ഡൽഹി ഏപ്രിൽ-2017 3.1 ലക്ഷം
ചെന്നൈ സെൻട്രൽ സെപ്റ്റംബർ-2017 2.0 ലക്ഷം
ബെംഗളൂരു സിറ്റി ജൂൺ-2018 2.3 ലക്ഷം

9. പതിവായി ചോദിക്കുന്ന ആർആർബി ചോദ്യോത്തരങ്ങൾ (ഹ്രസ്വ കുറിപ്പുകൾ)

ചോദ്യം:01 പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യ പ്രോഗ്രാം എപ്പോൾ ആരംഭിച്ചു?

A) 15ആം ഓഗസ്റ്റ് 2014

B) 1ആം ജൂലൈ 2015

C) 26ആം ജനുവരി 2016

D) 2ആം ഒക്ടോബർ 2015

Show Answer

ശരിയായ ഉത്തരം: B

വിശദീകരണം: ഇന്ത്യയെ ഒരു ഡിജിറ്റൽ ശേഷിയുള്ള സമൂഹവും അറിവ് സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയുമാക്കി മാറ്റാനുള്ള ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യ സംരംഭം ഔദ്യോഗികമായി പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി 1 ജൂലൈ 2015-ന് ആരംഭിച്ചു.

ചോദ്യം:02 ഇന്ത്യയിൽ റെയിൽവേ-സ്റ്റേഷൻ വൈ-ഫൈ നടപ്പിലാക്കുന്നതിന് ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള പിഎസ്യു ഏതാണ്?

A) ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ കേറ്ററിംഗ് & ടൂറിസം കോർപ്പറേഷൻ ലിമിറ്റഡ്. (ഐആർസിടിസി) B) റെയിൽടെൽ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ ലിമിറ്റഡ്. C) റെയിൽ വികാസ് നിഗം ലിമിറ്റഡ്. (ആർവിഎൻഎൽ) D) ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ ഫിനാൻസ് കോർപ്പറേഷൻ ലിമിറ്റഡ്. (ഐആർഎഫ്സി)

Show Answer

ശരിയായ ഉത്തരം: B

വിശദീകരണം: റെയിൽവേ മന്ത്രാലയത്തിന് കീഴിലുള്ള ഒരു മിനി രത്ന പിഎസ്യു ആയ റെയിൽടെൽ കോർപ്പറേഷൻ ഓഫ് ഇന്ത്യ ലിമിറ്റഡ് ആണ് രാജ്യത്തെ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകളിൽ റെയിൽവയർ വൈ-ഫൈ നെറ്റ്വർക്ക് വിന്യസിക്കുകയും നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്.

ചോദ്യം:03 ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയിൽ യുടിഎസിന്റെ പൂർണ്ണ രൂപം എന്താണ്?

A) യൂണിഫൈഡ് ടിക്കറ്റിംഗ് സൊല്യൂഷൻ

B) അൺറിസർവ്ഡ് ടിക്കറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം

C) അൾട്ടിമേറ്റ് ട്രാവൽ സർവീസ്

D) അർബൻ ട്രാൻസ്പോർട്ട് സ്കീം

Show Answer

ശരിയായ ഉത്തരം: B

വിശദീകരണം: യുടിഎസ് എന്നാൽ അൺറിസർവ്ഡ് ടിക്കറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം, കൗണ്ടറുകളിലും മൊബൈൽ ആപ്പുകളിലും അൺറിസർവ്ഡ് ട്രെയിൻ ടിക്കറ്റുകൾ ഇഷ്യൂ ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്ലാറ്റ്ഫോമാണിത്.

ചോദ്യം:04 ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയിൽ പാസഞ്ചർമാർക്ക് പേപ്പർലെസ് സബർബൻ ടിക്കറ്റുകൾ വാങ്ങാൻ ഏത് മൊബൈൽ ആപ്ലിക്കേഷൻ സഹായിക്കുന്നു?

A) ഐആർസിടിസി റെയിൽ കണക്റ്റ് B) യുടിഎസ്ഓൺമൊബൈൽ C) എൻടിഇഎസ് D) റെയിൽ സാരഥി

Show Answer

ശരിയായ ഉത്തരം: B

വിശദീകരണം: യുടിഎസ്ഓൺമൊബൈൽ ആണ് പേപ്പർലെസ് സബർബൻ ടിക്കറ്റുകൾ ഇഷ്യൂ ചെയ്യുന്നതിനായി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയുടെ ഔദ്യോഗിക ആപ്പ്, യാത്രക്കാർക്ക് ഫിസിക്കൽ പ്രിന്റൗട്ട് ഇല്ലാതെ ബുക്ക് ചെയ്ത് യാത്ര ചെയ്യാൻ അനുവദിക്കുന്നു.

ചോദ്യം:05 [2026 സേവന തലങ്ങൾ അനുസരിച്ച് ഐആർസിടിസി നെക്സ്റ്റ്-ജെൻ ഇ-ടിക്കറ്റിംഗിന്റെ സെർവർ അപ്റ്റൈം ഗ്യാരണ്ടി എത്രയാണ്?]

A) 99.5%

B) 99.6%

C) 99.7%

D) 99.9%

Show Answer

ശരിയായ ഉത്തരം: C

വിശദീകരണം: ഐആർസിടിസിയുടെ നെക്സ്റ്റ്-ജെൻ ഇ-ടിക്കറ്റിംഗ് പ്ലാറ്റ്ഫോം 2026-ന് മാസം 99.7 % സെർവർ അപ്റ്റൈം SLA ഉറപ്പ് നൽകുന്നു, പീക്ക് ബുക്കിംഗ് സമയങ്ങളിൽ ഏറ്റവും കുറഞ്ഞ തടസ്സം ഉറപ്പാക്കുന്നു.

ചോദ്യം:06 റെയിൽ ബുക്കിംഗുകളിൽ ഏത് ഡിജിറ്റൽ മോഡിനാണ് ഏറ്റവും ഉയർന്ന പങ്ക്?

A) ക്രെഡിറ്റ് കാർഡ് B) നെറ്റ് ബാങ്കിംഗ് C) യുപിഐ D) ഡെബിറ്റ് കാർഡ്

Show Answer

ശരിയായ ഉത്തരം: C

വിശദീകരണം: FY-24-ൽ എല്ലാ ഡിജിറ്റൽ റെയിൽ ബുക്കിംഗുകളിലും യുപിഐയ്ക്ക് 52 % പങ്കുണ്ടായിരുന്നു, ഇത് ഇതിനെ പ്രബലമായ മോഡാക്കി മാറ്റി.

ചോദ്യം:07 ഐആർസിടിസി ആരംഭിച്ച എഐ ചാറ്റ്ബോട്ടിന്റെ പേരെന്താണ്?

A) ആസ്ക് വീര B) ആസ്ക് ദിശ C) റെയിൽ മിത്ര D) ഐആർസിടിസി സാരഥി

Show Answer

ശരിയായ ഉത്തരം: B

വിശദീകരണം: ഐആർസിടിസിയുടെ എഐ പവേർഡ് ചാറ്റ്ബോട്ടിന് “ആസ്ക് ദിശ” എന്നാണ് പേര്, ബുക്കിംഗ്, റദ്ദാക്കൽ, മറ്റ് റെയിൽ-യാത്രാ ചോദ്യങ്ങൾ റിയൽ ടൈമിൽ പരിഹരിക്കാൻ രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നു.

ചോദ്യം:08 2026 ആയപ്പോഴേക്കും ഇ-ചാർട്ടിംഗിൽ എത്ര സ്റ്റേഷനുകൾ പൂർണ്ണമായും പേപ്പർലെസ് ആണ്?

A) 5,000+ ബുക്കിംഗ് സ്റ്റേഷനുകൾ (≈ 59 %) B) 6,750 ബുക്കിംഗ് സ്റ്റേഷനുകൾ (≈ 79 %) C) എല്ലാ 8,500+ ബുക്കിംഗ് സ്റ്റേഷനുകളും (100 %) D) 10,000+ ബുക്കിംഗ് സ്റ്റേഷനുകൾ (≈ 118 %)

Show Answer

ശരിയായ ഉത്തരം: C

വിശദീകരണം: ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ 100 % പേപ്പർലെസ് ട്രെയിൻ ചാർട്ടിംഗ് നേടിയിട്ടുണ്ട്; 8,500+ പിആർഎസ് ബുക്കിംഗ് സ്റ്റേഷനുകളിൽ ഓരോന്നും ഇപ്പോൾ ഇ-ചാർട്ടിംഗ് സിസ്റ്റത്തിൽ മാത്രമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

ചോദ്യം:09 ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ അവതരിപ്പിച്ച കാഷ്ലെസ് ഫ്രെയ്റ്റ് രസീത് സിസ്റ്റത്തെ എന്താണ് വിളിക്കുന്നത്?

A) ഇ-എഫ്ആർ (ഇലക്ട്രോണിക് ഫ്രെയ്റ്റ് രസീത്) B) ഇ-ആർആർ (ഇലക്ട്രോണിക് റെയിൽവേ രസീത്) C) ഇ-ആർഎഫ് (റെയിൽവേ ഫ്രെയ്റ്റ് ഇ-രസീത്) D) ഇ-സിആർ (ഇലക്ട്രോണിക് കാർഗോ രസീത്)

Show Answer

ശരിയായ ഉത്തരം: B

വിശദീകരണം: ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയുടെ കാഷ്ലെസ് ഫ്രെയ്റ്റ് രസീത് സിസ്റ്റത്തിന് ഇ-ആർആർ (ഇലക്ട്രോണിക് റെയിൽവേ രസീത്) എന്നാണ് പേര്, ഇത് ഫ്രെയ്റ്റ് ചാർജുകൾ ഡിജിറ്റലായി സ്വീകരിക്കുകയും പേപ്പർ രസീതുകൾ ഇല്ലാതാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ചോദ്യം:10 [സ്റ്റേഷനുകളിൽ ഫേസ്ലെസ് എൻട്രിക്ക് ഏത് സാങ്കേതികവിദ്യ ഉപയോഗിക്കുന്നു?]

A) ഡിജിയാത്ര (ഫേഷ്യൽ റെക്കഗ്നിഷൻ സിസ്റ്റം) B) യുടിഎസ് ക്യുആർ കോഡ് C) സ്മാർട്ട് കാർഡ് ആക്സസ് D) ആധാർ ബയോമെട്രിക് ഗേറ്റ്

Show Answer

ശരിയായ ഉത്തരം: A

വിശദീകരണം: ഡിജിയാത്ര ആണ് ഫേഷ്യൽ-റെക്കഗ്നിഷൻ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള സിസ്റ്റം, 2026 മുതൽ ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകളിൽ പേപ്പർലെസ്, ഫേസ്ലെസ് എൻട്രി സാധ്യമാക്കുന്നത്.


10. പരിശീലനത്തിനുള്ള 15 എംസിക്യുകൾ (ആർആർബി പാറ്റേൺ)

നിർദ്ദേശങ്ങൾ: ശരിയായ ഓപ്ഷൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുക. അവസാനം ഉത്തരങ്ങൾ നൽകിയിരിക്കുന്നു.

  1. ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യ പ്രോഗ്രാം ആരംഭിച്ചത് A) 2014 B) 2015 C) 2016 D) 2017

  2. ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യയുടെ നോഡൽ മന്ത്രാലയം A) റെയിൽവേ ബോർഡ് B) MeitY C) DPIIT D) ധനകാര്യ

  3. ഇനിപ്പറയുന്നവയിൽ ഏതാണ് ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യയുടെ തൂണല്ലാത്തത്? A) ബ്രോഡ്ബാൻഡ് ഹൈവേകൾ B) ഇ-ക്രാന്തി C) ഗ്രീൻ എനർജി D) ജോലികൾക്കുള്ള ഐടി

  4. യുടിഎസ്ഓൺമൊബൈൽ ആപ്പ് ഉപയോഗിക്കുന്നത് A) റിസർവ്ഡ് ടിക്കറ്റുകൾക്ക് B) അൺറിസർവ്ഡ് ടിക്കറ്റുകൾക്ക് C) ഹ