ഭരണഘടനാ വിരുദ്ധ സ്ഥാപനങ്ങൾ
നിതി ആയോഗ്
- സ്ഥാപിതം: 2015 ജനുവരി 1 (പ്ലാനിംഗ് കമ്മീഷന് പകരം)
- ഉദ്ദേശ്യം: സഹകരണ ഫെഡറലിസം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക, സുസ്ഥിര വികസനം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക, ഭരണം മെച്ചപ്പെടുത്തുക.
- ഘടന:
- ചെയര്പേഴ്സണ്: ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി
- വൈസ് ചെയര്പേഴ്സണ്: ചീഫ് ഇക്കണോമിക് അഡ്വൈസര്
- അംഗങ്ങള്: യൂണിയന് മന്ത്രിമാര്, സംസ്ഥാന മുഖ്യമന്ത്രിമാര്, വിദഗ്ധര്
- ഫംഗ്ഷനുകള്:
- ദേശീയ വികസന തന്ത്രങ്ങള് രൂപകല്പ്പന ചെയ്യുക
- കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സര്ക്കാരുകള്ക്കിടയില് ഏകോപനം
- നയ ശുപാര്ശകള് നല്കുക
- പ്രധാന ഇനിഷ്യേറ്റീവുകള്:
- സ്മാര്ട്ട് സിറ്റീസ് മിഷന്
- ഡിജിറ്റല് ഇന്ത്യ
- ആയുഷ്മാന് ഭാരത്
- പ്രധാന തീയതി: 2015 ജനുവരി 1
സെന്ട്രല് ബ്യൂറോ ഓഫ് ഇന്വെസ്റ്റിഗേഷന് (CBI)
- സ്ഥാപിതം: 1963 (മിനിസ്ട്രി ഓഫ് ഹോം അഫയേഴ്സിന്റെ കീഴില്, പിന്നീട് മിനിസ്ട്രി ഓഫ് പേഴ്സണല്, പബ്ലിക് ഗ്രീവന്സസ് ആന്ഡ് പെന്ഷനുകളുടെ കീഴിലേക്ക് മാറ്റി)
- ഉദ്ദേശ്യം: അഴിമതി, സാമ്പത്തിക കുറ്റകൃത്യങ്ങള്, മറ്റ് കുറ്റകൃത്യങ്ങള് അന്വേഷിക്കുക.
- ഘടന:
- ഡയറക്ടര്: ഇന്ത്യന് സര്ക്കാര് നിയമിക്കുന്നു
- ഓഫീസര്മാര്: അന്വേഷണ ഓഫീസര്മാരും മറ്റ് ജീവനക്കാരും
- ജൂറിസ്ഡിക്ഷന്:
- കേന്ദ്ര സര്ക്കാര് വകുപ്പുകള്
- പബ്ലിക് സെക്ടര് അണ്ടര്ടേക്കിംഗുകള്
- സംസ്ഥാന സര്ക്കാരുകള് (അഭ്യര്ത്ഥനയനുസരിച്ച്)
- പ്രശസ്ത കേസുകള്:
- 2G സ്പെക്ട്രം സ്കാം
- കോള്ഗേറ്റ് സ്കാന്ഡല്
- പ്രധാന തീയതി: 1963
സെന്ട്രല് വിജിലന്സ് കമ്മീഷന് (CVC)
- സ്ഥാപിതം: 1964 (പാർലമെന്റ് ആക്ട് പ്രകാരം)
- ലക്ഷ്യം: പൊതുസേവനങ്ങളിൽ സത്യസന്ധതയും കാര്യക്ഷമതയും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും അഴിമതി തടയുകയും ചെയ്യുക.
- ഘടന:
- ചെയർപേഴ്സൺ: സുപ്രീം കോടതിയുടെ വിരമിച്ച ജഡ്ജി
- അംഗങ്ങൾ: ഹൈക്കോടതിയുടെ വിരമിച്ച ജഡ്ജിയും ഒരു സർക്കാർ ജീവനക്കാരനും
- ഫംഗ്ഷനുകൾ:
- പ്രതിരോധ നിരീക്ഷണത്തെക്കുറിച്ച് ഉപദേശിക്കുക
- അഴിമതിയുടെ പരാതികൾ അന്വേഷിക്കുക
- അച്ചടക്ക നടപടികൾ ശുപാർശ ചെയ്യുക
- പ്രധാന തീയതി: 1964
കേന്ദ്ര വിവര കമ്മീഷൻ (സിഐസി)
- സ്ഥാപിതം: 2005 ഒക്ടോബർ 12 (2005-ലെ വിവര അവകാശ നിയമപ്രകാരം)
- ലക്ഷ്യം: പൊതുസ്ഥാപനങ്ങളിൽ സുതാര്യതയും ഉത്തരവാദിത്വവും ഉറപ്പാക്കുക.
- ഘടന:
- ചീഫ് ഇൻഫർമേഷൻ കമ്മീഷണർ: അപ്പോയിന്റ്മെന്റ്സ് കമ്മിറ്റി ഓഫ് ദി കാബിനറ്റ് നിയമിക്കുന്നു
- ഇൻഫർമേഷൻ കമ്മീഷണർമാർ: മൂന്ന് അംഗങ്ങൾ, അപ്പോയിന്റ്മെന്റ്സ് കമ്മിറ്റി നിയമിക്കുന്നു
- ഫംഗ്ഷനുകൾ:
- വിവര നിഷേധത്തിനെതിരായ അപ്പീലുകൾ തീർപ്പാക്കുക
- ആർടിഐ പാലനം നിരീക്ഷിക്കുക
- സുതാര്യത പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക
- പ്രധാന തീയതി: 2005 ഒക്ടോബർ 12
ദേശീയ മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ (എൻഎച്ച്ആർസി)
- സ്ഥാപിതം: 1993 ഒക്ടോബർ 12 (പാർലമെന്റ് നിയമത്തിലൂടെ)
- ലക്ഷ്യം: മനുഷ്യാവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുകയും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും, അതിന്റെ ലംഘനങ്ങൾ അന്വേഷിക്കുകയും ചെയ്യുക.
- ഘടന:
- ചെയർമാൻ: സുപ്രീം കോടതിയുടെ വിരമിച്ച ജഡ്ജി
- അംഗങ്ങൾ: ഹൈക്കോടതിയുടെ വിരമിച്ച ജഡ്ജി, മുൻ ലോക്സഭാ സ്പീക്കർ, ഒരു സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ
- ഫംഗ്ഷനുകൾ:
- മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾ അന്വേഷിക്കുക
- നയമാറ്റങ്ങൾ ശുപാർശ ചെയ്യുക
- മനുഷ്യാവകാശ വിദ്യാഭ്യാസം പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക
- പ്രധാന തീയതി: 1993 ഒക്ടോബർ 12
ലോക്പാൽ & ലോകായുക്ത
- ലോക്പാൽ: കേന്ദ്രസർക്കാരിനായി (ദേശീയ തലത്തിൽ)
- ലോകായുക്ത: സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾക്കായി (സംസ്ഥാന തലത്തിൽ)
- സ്ഥാപിതം: 2013 (ലോക്പാൽ & ലോകായുക്ത ആക്ട്, 2013)
- ലക്ഷ്യം: പൊതുപ്രവർത്തകരുടെ അഴിമതി ആരോപണങ്ങൾ അന്വേഷിക്കുക.
- ഘടന:
- ചെയർമാൻ: സുപ്രീം കോടതിയുടെ വിരമിച്ച ജഡ്ജി
- അംഗങ്ങൾ: ഹൈക്കോടതിയുടെ വിരമിച്ച ജഡ്ജി, സേവനത്തിലോ വിരമിച്ചോ ഉള്ള ഐഎഎസ് ഓഫീസർ, ഒരു സാമൂഹിക പ്രവർത്തകൻ
- ഫംഗ്ഷനുകൾ:
- അഴിമതി പരാതികൾ അന്വേഷിക്കുക
- അച്ചടക്ക നടപടികൾ ശുപാർശ ചെയ്യുക
- സുതാര്യത പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക
- പ്രധാന തീയതി: 2013
നാഷണൽ ഡെവലപ്മെന്റ് കൗൺസിൽ (എൻഡിസി)
- സ്ഥാപിതം: 1952 (പ്ലാനിംഗ് കമ്മീഷന്റെ കീഴിൽ)
- ഉദ്ദേശ്യം: അഞ്ചുവർഷ പദ്ധതികളുടെ നടപ്പാക്കൽ അവലോകനം ചെയ്യുകയും നിരീക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യൽ.
- ഘടന:
- ചെയർപേഴ്സൺ: ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി
- അംഗങ്ങൾ: കേന്ദ്രമന്ത്രിമാർ, സംസ്ഥാന മുഖ്യമന്ത്രിമാർ, മറ്റ് പങ്കാളികൾ
- ഫംഗ്ഷനുകൾ:
- ദേശീയ വികസന വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യൽ
- അഞ്ചുവർഷ പദ്ധതികളുടെ പുരോഗതി അവലോകനം ചെയ്യൽ
- കേന്ദ്ര-സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾ തമ്മിൽ ഏകോപനം സുഗമമാക്കൽ
- പ്രധാന തീയതി: 1952
നാഷണൽ ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ ഏജൻസി (എൻഐഎ)
- സ്ഥാപിതം: 2008 (നാഷണൽ ഇൻവെസ്റ്റിഗേഷൻ ഏജൻസി ആക്ട്, 2008 പ്രകാരം)
- ഉദ്ദേശ്യം: ഭീകരത, കലാപം, സംഘടിത കുറ്റങ്ങൾ എന്നിവയെ നേരിടൽ.
- ഘടന:
- ഡയറക്ടർ: കേന്ദ്രസർക്കാർ നിയമിക്കുന്നു
- ഓഫീസർമാർ: അന്വേഷണ ഓഫീസർമാരും മറ്റ് ജീവനക്കാരും
- ഫംഗ്ഷനുകൾ:
- ഭീകരതാ ബന്ധമുള്ള കേസുകൾ അന്വേഷിക്കൽ
- കലാപവും സംഘടിത കുറ്റങ്ങളും ഉൾപ്പെടുന്ന കേസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യൽ
- മറ്റ് ഏജൻസികളുമായി ഏകോപിക്കൽ
- പ്രധാന തീയതി: 2008
ഇന്റർ-സ്റ്റേറ്റ് കൗൺസിൽ
- സ്ഥാപിതം: 1990 (ഭരണഘടനയിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 263 പ്രകാരം)
- ഉദ്ദേശ്യം: സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്രസർക്കാരും തമ്മിൽ ഏകോപനം സുഗമമാക്കൽ.
- ഘടന:
- ചെയർപേഴ്സൺ: ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രി
- അംഗങ്ങൾ: എല്ലാ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെയും കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളുടെയും മുഖ്യമന്ത്രിമാർ, മറ്റ് പങ്കാളികൾ
- ഫംഗ്ഷനുകൾ:
- പൊതുതാൽപര്യ വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യൽ
- സഹകരണ ഫെഡറലിസത്തിനുള്ള നടപടികൾ ശുപാർശ ചെയ്യൽ
- അന്തർസംസ്ഥാന തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കൽ
- പ്രധാന തീയതി: 1990
സോണൽ കൗൺസിൽ
- സ്ഥാപിതം: 1956 (1956-ലെ സംസ്ഥാന പുനഃസംഘടനാ നിയമപ്രകാരം)
- ലക്ഷ്യം: ഒരു മേഖലയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സഹകരണവും സമന്വയവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക.
- ഘടന:
- ചെയർമാൻ: കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രി
- അംഗങ്ങൾ: മേഖലയിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ മുഖ്യമന്ത്രിമാർ, കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങൾ, മറ്റ് സ്റ്റേക്ക്ഹോൾഡർമാർ
- ഫംഗ്ഷനുകൾ:
- പ്രാദേശിക വികസന വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യൽ
- അന്തർസംസ്ഥാന സഹകരണം സുഗമമാക്കൽ
- പൊതുവായ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കൽ
- പ്രധാന തീയതി: 1956