ভাৰতীয় ইতিহাসৰ সময়সীমা - দ্ৰুত পুনৰীক্ষণ
ভাৰতীয় ইতিহাসৰ সময়ৰেখা – ৬০ ছেকেণ্ডৰ চিট্ চিট
মুখ্য বিন্দুবোৰ (এক-বাক্যৰ)
- ২৫০০-১৯০০ খ্ৰী.পূ.: পৰিপক্ক হৰপ্পা অধ্যায়; মহেঞ্জো-দাৰোত গোডাউন আৰু লোথলত ডক
- ১৫০০ খ্ৰী.পূ.: ৰিগ-বেদ সংকলিত; আৰ্যনে খাইবাৰ আৰু বোলান পথেৰে প্ৰবেশ কৰে
- খ্ৰী.পূ. ৬ষ্ঠ শতাব্দী: দ্বিতীয় নগৰায়ণ আৰম্ভ; জৈনধৰ্মৰ জন্ম (মহাবীৰ ৫৯৯ খ্ৰী.পূ.) আৰু বৌদ্ধধৰ্মৰ জন্ম (গৌতম ৫৬৩ খ্ৰী.পূ.)
- ৫১৬ খ্ৰী.পূ.: পাৰসিক সম্ৰাট ডাৰিয়াছে গান্ধাৰ দখল কৰে (পাৰ্সেপোলিচত প্ৰথম বিদেশী অভিলেখ)
- ৩২৬ খ্ৰী.পূ.: আলেকজাণ্ডাৰে ইন্দ্ৰস নদী পাৰ হয়; পোৰুসৰ বিৰুদ্ধে হাইডাস্পিছৰ যুদ্ধ
- ২৬১ খ্ৰী.পূ.: অশোকে কলিংগ যুদ্ধ জয় কৰে; ধম্ম নীতি গ্ৰহণ কৰে আৰু স্তম্ভ/অতুলনীয় সিংহশিৰষ নিৰ্মাণ আৰম্ভ কৰে
- ৭৮ খ্ৰী.: শক সংবৎ আৰম্ভ (কনিষ্ক) – ভাৰতীয় ৰাষ্ট্ৰীয় পঞ্জিকাৰ ভিত্তি
- ৩২০ খ্ৰী.: চন্দ্ৰগুপ্ত-ইয়ে গুপ্ত যুগ আৰম্ভ কৰে – সংস্কৃত আৰু দশমিক সংখ্যাৰ “সোণালী যুগ”
- ৬০৬ খ্ৰী.: হৰ্ষবৰ্ধনে ৰাজধানী কান্নৌজলৈ স্থানান্তৰ কৰে; চীন তীৰ্থযাত্ৰী হিউৱেন-ছাং ভ্ৰমণ কৰে
- ৭১১ খ্ৰী.: মুহাম্মদ-বিন-কাসিমে সিন্ধ দখল কৰে – প্ৰথম ইছলামিক পদাৰ্পণ
- ১১৯২: তৰাইনৰ দ্বিতীয় যুদ্ধ – পৃথ্বীৰাজ তৃতীয়ক মুহাম্মদ গোৰীৰ কাছত পৰাজয়; দিল্লী সালতানত আৰম্ভ
- ১৫২৬: বাবৰে পানিপথ-১ত ইব্ৰাহিম লোডীক পৰাস্ত কৰে; মুঘল শাসন প্ৰতিষ্ঠা কৰে
- ১৬০০: ৰাণী এলিজাবেথে ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীক ৰয়েল চাৰ্টাৰ প্ৰদান কৰে
- ১৭৫৭: প্লাচীৰ বিজয়ে ই.আই.চি.-ক বংলাৰ দিৱানী দিয়ে; ব্ৰিটিছ শাসনৰ ঘড়ী আৰম্ভ হয়
- ১৮৫৭: ছিপাহী বিদ্ৰোহ/স্বাধীনতাৰ প্ৰথম যুদ্ধ; ৰাণীৰ ঘোষণা (১৮৫৮) কোম্পানীৰ শাসনৰ অন্ত
- ১৮৮৫: গোকুলদাস তেজপাল (মুম্বাই)ত এ.ও. হিউমে ভাৰতীয় জাতীয় কংগ্ৰেছ প্ৰতিষ্ঠা কৰে
- ১৯০৫: লৰ্ড কাৰ্জনে বংল বিভাজন কৰে – স্বদেশী আৰু বয়কট আন্দোলন আৰম্ভ
- ১৯১৯: ৰলেট আইন আৰু জালিয়ানৱালা বাগ হত্যাকাণ্ড (১৩ এপ্ৰিল) – গান্ধীয়ে অসহযোগ আৰম্ভ কৰে
- ১৯৩০: ডাণ্ডি মাৰ্চ (১২ মাৰ্চ-৬ এপ্ৰিল) – লবণ আইন ভংগ; অবাধ্য আন্দোলনৰ সূচনা
- ১৯৪৬: নৌ-বিদ্ৰোহ আৰু আই.এন.এ. বিচাৰ – অন্তিম ধাক; ১৫ আগষ্ট ১৯৪৭ স্বাধীনতা, ২৬ জানুৱাৰী ১৯৫০ গণৰাজ্য
গুৰুত্বপূৰ্ণ সূত্ৰ/নিয়ম
| সূত্ৰ/নিয়ম |
প্ৰয়োগ |
| নন্দ বংশ (৩৪৫-৩২১ খ্ৰী.পূ.) + ২১ বছৰ = মৌৰ্য উত্থান |
দ্ৰুত মৌৰ্য আৰম্ভণি বছৰ |
| গুপ্ত ৰজাৰ সংখ্যা × ৪০ + ৩২০ ≈ অভিষেক বছৰ (আনুমানিক) |
চন্দ্ৰগুপ্ত-২ ৩৭৫ খ্ৰী. মনত ৰাখিব |
| ১০০ বছৰৰ ফাঁক নিয়ম: পানীপথৰ যুদ্ধ (১৫২৬, ১৫৫৬, ১৭৬১) |
ফাঁক পূৰণ: ১ম-২য় ফাঁক ৩০ বছৰ, ২য়-৩য় ২০৫ বছৰ |
| “যুদ্ধ বছৰ = শাসক বয়স” কৌশল: প্লাচী ১৭৫৭ ≈ ছিৰাজ-উদ-দৌলাৰ বয়স ২৩ |
কম বয়সৰ নৱাব মনত ৰাখিব |
| ১৯০৫ বঙাল বিভাজন + ৬ বছৰ = দিল্লী দৰবাৰ ১৯১১ (প্ৰত্যাহাৰ) |
জাতীয় ঘটনাৰ ক্ৰম |
| ১৮৫৭ বিদ্ৰোহ + ৯০ বছৰ = আইএনএ বিচাৰ ১৯৪৬ (উভয়েই সামৰিক) |
দুখন সৈনিক বিদ্ৰোহ সংযোগ |
| “৫০ যোগ” নিয়ম: ভাৰত ছাড়ো আন্দোলন ১৯৪২ + ৫ = স্বাধীনতা ১৯৪৭ |
৫ বছৰৰ ফাঁক মনত ৰাখিব |
| চাৰ্টাৰৰ পৰা ক্ৰাউনলৈ: ইইচি ১৬০০ + ২৫৮ = ক্ৰাউন শাসন ১৮৫৮ |
কোম্পানী–ক্ৰাউন পৰিৱৰ্তন |
| “১০০০ বিয়োগ” হৰপ্পান: ২৫০০ খ্ৰী.পূ. – ১০০০ = ঋগ্বৈদিক আৰম্ভ ১৫০০ খ্ৰী.পূ. |
বৈদিক আৰম্ভণি পতনৰ পিছত |
| “বিজোড়-১১” শক: ৭৮ খ্ৰী. কানিষ্ক; ১১×৭=৭৭≈৭৮ |
কানিষ্কৰ বছৰ |
মেমৰি কৌশল
- “H-G-M-A-S” – হৰপ্পান ⇢ গুপ্ত ⇢ মৌৰ্য ⇢ মুঘল ⇢ ব্ৰিটিছ (কালক্ৰমিক মেগা সাম্ৰাজ্য)
- “দুটা-যুদ্ধ-P” – পানীপথ (১৫২৬, ১৫৫৬, ১৭৬১) আৰু প্লাচী (১৭৫৭) = “PP” ব্ৰিটিছলৈ শক্তিৰ পৰিৱৰ্তন
- “G-AND-H” – গান্ধী (১৯১৫ৰ প্ৰত্যাবৰ্তন) আৰু হিউম (১৮৮৫)য়ে কংগ্ৰেছ গঠন = “GANDH”
- “৭-১১” বৈদেশিক প্ৰৱেশ – ৭১১ সিন্ধ (কাসিম) আৰু ১৭৫৭ প্লাচী (ক্লাইভ) দুয়োটাই “১১”ৰে শেষ – ইছলামিক আৰু ব্ৰিটিছৰ বীচ-হেড
- “লবণ-৩০” – লবণ আন্দোলন ১৯৩০; নাগৰিক অবাধ্যৰ চূড়ান্ত ১৯৩০-৩৪; ৩০ = “থাৰ্টি-থাৰ্টি” গান্ধী
সাধাৰণ ভুল
| ভুল |
শুদ্ধ পদ্ধতি |
| বুদ্ধ আৰু মহাবীৰৰ জন্মবৰ্ষ একেলগে মিলাই দিয়া |
বুদ্ধ 563 BCE, মহাবীৰ 599 BCE (৩৬ বছৰৰ ব্যবধান) |
| আকবৰে ১৫৮০ ত Din-i-Ilahi আৰম্ভ কৰিছিল বুলি কোৱা |
আসলতে ১৫৮২; “Ilahi”ৰ বাবে “২” মনত ৰাখক |
| ১৮৫৭ কে তৎক্ষণাত প্ৰথম ৰাষ্ট্ৰীয় যুদ্ধ বুলি ধৰা |
ইয়াৰ প্ৰথম বৃহৎ বিদ্ৰোহ; ৰাষ্ট্ৰীয় চেতনা পিছত গঢ়ি উঠে |
| প্লাচী আৰু বক্সাৰৰ গোলমাল |
প্লাচী ১৭৫৭ (বঙাল), বক্সাৰ ১৭৬৪ (সৰ্বভাৰতীয় দীৱানী) |
| ২৬ জানুৱাৰী ১৯৫০ ক স্বাধীনতা দিৱস বুলি গণনা কৰা |
১৫ আগষ্ট ১৯৪৭ = স্বাধীনতা; ২৬ জানুৱাৰী ১৯৫০ = গণৰাজ্য |
শেষ মুহূৰ্তৰ টিপ্স
- টাইমলাইন প্ৰশ্নত ঘটনা-বছৰ সাধাৰণতে জোড়া থাকে; প্ৰথমে ±৫০ বছৰৰ বিকল্প দ্ৰুত বাদ দিয়ক।
- ৬ষ্ঠ BCE–৬ষ্ঠ CE মেপ কৰক: বৈদিক → মহাজনপদ → মৌৰ্য → শুঙ-কানিষ্ক → গুপ্ত—ক্ৰমটো ফ্ৰেম কৰিবলৈ।
- বিদ্ৰোহৰ যুগ: ১৮৫৭-৫৮-৬০ (বিদ্ৰোহ-ঘোষণা-ইন্দিগো) – তিনিটা “০/৭/৮” বছৰ।
- ৰাষ্ট্ৰীয় আন্দোলন: ১৮৮৫ (INC) → ১৯০৫ (বিভাজন) → ১৯১৯ (ৰলেট/জালি.) → ১৯৪২ (অসহযোগ) → ১৯৪৭ (মুক্তি) – ৫/৫/১৪/২৩/৫ বছৰৰ ব্যবধান।
- দুটা বছৰ ওচ-চাপ লাগিলে, শতাব্দীৰ শেষৰ লগত মিলে যোৰাটো বাছক (যেনে, ১৬০০ চাৰ্টাৰ, ১৭০০ত কোনো ডাঙৰ ঘটনা নাই)।
দ্ৰুত অনুশীলন (৫ MCQ)
1. তলৰ কোনটো হৰপ্পা সভ্যতাৰ পতনৰ পিছত তৎক্ষণাত আহিছিল?
A. মৌৰ্য সাম্ৰাজ্য B. ঋগ্বৈদিক যুগ C. বৌদ্ধ সভা D. নন্দ ৰাজবংশ
**উত্তৰ: B. ঋগ্বৈদিক যুগ**
2. 78 CE ত সকাব্দ আৰম্ভ কৰিছিল কোন শাসকে?
A. কানিষ্ক B. ৰুদ্ৰদামন C. অশোক D. চন্দ্ৰগুপ্ত-দ্বিতীয়
**উত্তৰ: A. কানিষ্ক**
3. যুদ্ধ আৰু বছৰ মিলাওক: (1) পানীপত-প্ৰথম, (2) প্লাচী, (3) বক্সাৰ
A. 1526, 1757, 1764 B. 1556, 1757, 1761 C. 1526, 1764, 1757 D. 1761, 1757, 1565
**উত্তৰ: A. 1526, 1757, 1764**
4. বঙাল বিভাজন (1905)ৰ সময়ত কোন ভাইচৰয় আছিল?
A. লৰ্ড কাৰ্জন B. লৰ্ড মিন্টো C. লৰ্ড ৰিপন D. লৰ্ড লেন্সডাউন
**উত্তৰ: A. লৰ্ড কাৰ্জন**
5. ইংৰাজ ইষ্ট ইণ্ডিয়া কোম্পানীক ৰয়েল চাৰ্টাৰ দিয়া হৈছিল কোন ইংৰাজ ৰজাৰ শাসনকালত?
A. জেমছ-প্ৰথম B. এলিজাবেথ-প্ৰথম C. চাৰ্লছ-দ্বিতীয় D. জৰ্জ-তৃতীয়
**উত্তৰ: B. এলিজাবেথ-প্ৰথম**
BETA
