త్వరిత పునఃశ్చరణ షీట్: జీవశాస్త్రం – RRB CBT కోసం
⚡ చివరి రోజు క్రామర్ – చదవకుండా చిరుచూపులు వేయండి!
1. కణం & కణ అవయవాలు – “PMR-CLGN-MVP”
| అవయవం |
ముఖ్య పని |
జ్ఞాపక మార్గం |
| ప్లాస్మా పొర |
గేట్ కీపర్ |
“P” అంటే పోలీస్ |
| మైటోకాండ్రియా |
ATP (శక్తి) |
“M” అంటే మనీ |
| రైబోసోమ్ |
ప్రోటీన్ ఫ్యాక్టరీ |
“R” అంటే రెడీమేడ్ |
| క్లోరోప్లాస్ట్ |
కిరణజన్య సంయోగం |
మొక్కలలో మాత్రమే |
| లైసోసోమ్ |
ఆత్మహత్య బ్యాగ్ |
“L” అంటే లెతల్ |
| గోల్జీ |
ప్యాకింగ్ & పోస్టేజ్ |
“G” అంటే గిఫ్ట్-ర్యాప్ |
| న్యూక్లియస్ |
మెదడు (DNA) |
“N” అంటే నేతాజీ |
🔖 నియమం: ప్రోకారియోట్లకు పొరతో కూడిన అవయవాలు ఉండవు; యూకారియోట్లకు ఉంటాయి.
2. కిరణజన్య సంయోగం – 1-లైన్ ఫార్ములా
6CO₂ + 6H₂O ―సూర్యకాంతి+క్లోరోఫిల్→ C₆H₁₂O₆ + 6O₂
షార్ట్కట్: “6-6-1-6” (CO₂-H₂O-గ్లూకోజ్-O₂)
3. మానవ శరీర వ్యవస్థలు – “CARES-DREN”
| వ్యవస్థ |
ముఖ్యాంశం |
జ్ఞాపక మార్గం |
| రక్తపరిచలన |
హృదయం 4 చాంబర్లు |
“C” అంటే సైకిల్ పంప్ |
| శ్వాస |
అల్వియోలి = వాయువినిమయం |
“R” అంటే రివర్స్ ఆస్మోసిస్ |
| మలవిసర్జన |
నెఫ్రాన్ యూనిట్ |
“E” అంటే ఎగ్జిట్ గేట్ |
| కంకాళ |
206 ఎముకలు |
పెద్దవాళ్లు = 206, పసిబిడ్డ = 270 |
| జీర్ణ |
పొడవైనది = చిన్న आँत (6 మీ) |
“D” అంటే డిన్నర్ ట్యూబ్ |
4. రక్తం – “BBC-CLP”
| భాగం |
సాధారణ సంఖ్య |
పరీక్షలో గమ్మత్తు |
| RBC |
5 మిలియన్/µL |
న్యూక్లియస్ ఉండదు |
| WBC |
5 000–11 000/µL |
ఇన్ఫెక్షన్తో పోరాడుతుంది |
| ప్లేట్లెట్స్ |
1.5–4 లక్షలు/µL |
గడ్డకట్టు |
| హీమోగ్లోబిన్ |
పురుషులు 14–16 g/dL, మహిళలు 12–14 g/dL |
O₂ క్యారియర్ |
యూనివర్సల్ డోనర్ = O⁻ (O-నెగటివ్)
యూనివర్సల్ రిసీపియెంట్ = AB⁺
5. వ్యాధి & క్యారియర్ – “2-TB, 2-V, 2-P”
| వ్యాధి |
కారణం |
వెక్టర్ / క్యారియర్ |
| TB |
బ్యాక్టీరియా (Myco.) |
గాలి బిందువులు |
| టైఫాయిడ్ |
బ్యాక్టీరియా (Sal.) |
కలుషిత నీరు |
| మలేరియా |
ప్రోటోజోవా (Plas.) |
ఆడ అనోఫిలిస్ |
| కాలా-అజార్ |
ప్రోటోజోవా (Leish.) |
స్యాండ్-ఫ్లై |
| AIDS |
వైరస్ (HIV) |
రక్తం / శరీర ద్రవం |
| హెప్-B |
వైరస్ |
రక్తం / సిరింజ్ |
6. జెనెటిక్స్ – మెండెల్ 3:1
- డామినెంట్ > రిసెసివ్ (పొడవైనది = డామినెంట్)
- జెనోటైప్ = అక్షర కోడ్ (TT, Tt, tt)
- ఫీనోటైప్ = రూపం (పొడవైనది, చిన్నది)
7. ప్లాంట్ కింగ్డమ్ – “BAG-F”
| గ్రూప్ |
వాస్క్యులర్? |
విత్తనాలు? |
ఉదాహరణ |
| బ్రయోఫైటా |
❌ |
❌ |
మాస్ |
| ఆంజియోస్పెర్మ్ |
✅ |
✅ కవర్ చేయబడినవి |
మామిడి |
| జిమ్నోస్పెర్మ్ |
✅ |
✅ నగ్నవి |
పైన్ |
| ఫంగస్ |
❌ (వేరుగా) |
❌ |
మష్రూమ్ |
8. విటమిన్లు & రాత్రి లోపం – “ABCDE-K”
| విటమిన్ |
లోప వ్యాధి |
తక్షణ గమనిక |
| A |
రాత్రి అంధత్వం |
క్యారెట్ (β-కెరోటిన్) |
| B₁ |
బెరి-బెరి |
బియ్యం పొట్టు |
| C |
స్కర్వీ |
సిట్రస్ |
| D |
రికెట్స్ |
సూర్యకాంతి |
| K |
గడ్డకట్టు వైఫల్యం |
ఆకుకూరలు |
9. సాధారణ పరీక్ష ప్రశ్నోత్తరాలు – మైక్రో-క్యాప్సూల్స్
1. అతిపెద్ద మానవ కణం?
అండకణం (ఎగ్ సెల్)
2. కణానికి శక్తి కేంద్రం?
మైటోకాండ్రియా
3. సాధారణ రక్తపోటు?
120/80 mmHg
4. CO₂ రవాణా ప్రధానంగా?
బైకార్బొనేట్ అయాన్ (HCO₃⁻)
5. జననిక శాస్త్ర పితామహుడు?
గ్రెగర్ మెండెల్
6. మొత్తం క్రానియల్ నరాలు?
12 జతలు
7. మానవ రక్త pH?
7.4 (స్వల్ప క్షార)
8. పసుపు జ్వర వాహకం?
ఎడీస్ ఈగిప్టి దోమ
10. 60-సెకన్ల పట్టిక – తప్పక తెలుసుకోవాల్సిన సంఖ్యలు
| విషయం |
సంఖ్య |
| మనిషిలో క్రోమోజోములు |
46 (23 జతలు) |
| RBC జీవితకాలం |
120 రోజులు |
| సాధారణ గుండె చప్పుడు |
72/నిమిషం |
| IQ సూత్రం |
(మానసిక వయస్సు ÷ వాస్తవ వయస్సు) × 100 |
| TB వ్యాక్సిన్ |
BCG |
| పోలియో వ్యాక్సిన్ |
OPV (ఆరల్) |
| టెటనస్ వ్యాక్సిన్ |
TT |
| ఇన్సులిన్ మూలం |
ప్యాంక్రియాస్ (β-కణాలు) |
🎯 చివరి రాత్రి జపం: “PMR-CLGN-MVP, 6-6-1-6, O⁻ AB⁺, BBC-CLP, BAG-F, A-B-C-D-K”
అందరికీ శుభాకాంక్షలు—ప్రయత్నించండి, వదిలేయకండి!