సైన్స్ బయాలజీ వాస్తవాలు

త్వరిత పునఃశ్చరణ షీట్: జీవశాస్త్రం – RRB CBT కోసం

⚡ చివరి రోజు క్రామర్ – చదవకుండా చిరుచూపులు వేయండి!


1. కణం & కణ అవయవాలు – “PMR-CLGN-MVP”
అవయవం ముఖ్య పని జ్ఞాపక మార్గం
ప్లాస్మా పొర గేట్ కీపర్ “P” అంటే పోలీస్
మైటోకాండ్రియా ATP (శక్తి) “M” అంటే మనీ
రైబోసోమ్ ప్రోటీన్ ఫ్యాక్టరీ “R” అంటే రెడీమేడ్
క్లోరోప్లాస్ట్ కిరణజన్య సంయోగం మొక్కలలో మాత్రమే
లైసోసోమ్ ఆత్మహత్య బ్యాగ్ “L” అంటే లెతల్
గోల్జీ ప్యాకింగ్ & పోస్టేజ్ “G” అంటే గిఫ్ట్-ర్యాప్
న్యూక్లియస్ మెదడు (DNA) “N” అంటే నేతాజీ

🔖 నియమం: ప్రోకారియోట్లకు పొరతో కూడిన అవయవాలు ఉండవు; యూకారియోట్లకు ఉంటాయి.


2. కిరణజన్య సంయోగం – 1-లైన్ ఫార్ములా

6CO₂ + 6H₂O ―సూర్యకాంతి+క్లోరోఫిల్→ C₆H₁₂O₆ + 6O₂
షార్ట్‌కట్: “6-6-1-6” (CO₂-H₂O-గ్లూకోజ్-O₂)


3. మానవ శరీర వ్యవస్థలు – “CARES-DREN”
వ్యవస్థ ముఖ్యాంశం జ్ఞాపక మార్గం
రక్తపరిచలన హృదయం 4 చాంబర్లు “C” అంటే సైకిల్ పంప్
శ్వాస అల్వియోలి = వాయువినిమయం “R” అంటే రివర్స్ ఆస్మోసిస్
మలవిసర్జన నెఫ్రాన్ యూనిట్ “E” అంటే ఎగ్జిట్ గేట్
కంకాళ 206 ఎముకలు పెద్దవాళ్లు = 206, పసిబిడ్డ = 270
జీర్ణ పొడవైనది = చిన్న आँत (6 మీ) “D” అంటే డిన్నర్ ట్యూబ్

4. రక్తం – “BBC-CLP”
భాగం సాధారణ సంఖ్య పరీక్షలో గమ్మత్తు
RBC 5 మిలియన్/µL న్యూక్లియస్ ఉండదు
WBC 5 000–11 000/µL ఇన్ఫెక్షన్‌తో పోరాడుతుంది
ప్లేట్లెట్స్ 1.5–4 లక్షలు/µL గడ్డకట్టు
హీమోగ్లోబిన్ పురుషులు 14–16 g/dL, మహిళలు 12–14 g/dL O₂ క్యారియర్

యూనివర్సల్ డోనర్ = O⁻ (O-నెగటివ్)
యూనివర్సల్ రిసీపియెంట్ = AB⁺


5. వ్యాధి & క్యారియర్ – “2-TB, 2-V, 2-P”
వ్యాధి కారణం వెక్టర్ / క్యారియర్
TB బ్యాక్టీరియా (Myco.) గాలి బిందువులు
టైఫాయిడ్ బ్యాక్టీరియా (Sal.) కలుషిత నీరు
మలేరియా ప్రోటోజోవా (Plas.) ఆడ అనోఫిలిస్
కాలా-అజార్ ప్రోటోజోవా (Leish.) స్యాండ్-ఫ్లై
AIDS వైరస్ (HIV) రక్తం / శరీర ద్రవం
హెప్-B వైరస్ రక్తం / సిరింజ్

6. జెనెటిక్స్ – మెండెల్ 3:1
  • డామినెంట్ > రిసెసివ్ (పొడవైనది = డామినెంట్)
  • జెనోటైప్ = అక్షర కోడ్ (TT, Tt, tt)
  • ఫీనోటైప్ = రూపం (పొడవైనది, చిన్నది)

7. ప్లాంట్ కింగ్‌డమ్ – “BAG-F”
గ్రూప్ వాస్క్యులర్? విత్తనాలు? ఉదాహరణ
బ్రయోఫైటా మాస్
ఆంజియోస్పెర్మ్ ✅ కవర్ చేయబడినవి మామిడి
జిమ్నోస్పెర్మ్ ✅ నగ్నవి పైన్
ఫంగస్ ❌ (వేరుగా) మష్రూమ్

8. విటమిన్లు & రాత్రి లోపం – “ABCDE-K”
విటమిన్ లోప వ్యాధి తక్షణ గమనిక
A రాత్రి అంధత్వం క్యారెట్ (β-కెరోటిన్)
B₁ బెరి-బెరి బియ్యం పొట్టు
C స్కర్వీ సిట్రస్
D రికెట్స్ సూర్యకాంతి
K గడ్డకట్టు వైఫల్యం ఆకుకూరలు
9. సాధారణ పరీక్ష ప్రశ్నోత్తరాలు – మైక్రో-క్యాప్సూల్స్
1. అతిపెద్ద మానవ కణం?అండకణం (ఎగ్ సెల్)
2. కణానికి శక్తి కేంద్రం?మైటోకాండ్రియా
3. సాధారణ రక్తపోటు?120/80 mmHg
4. CO₂ రవాణా ప్రధానంగా?బైకార్బొనేట్ అయాన్ (HCO₃⁻)
5. జననిక శాస్త్ర పితామహుడు?గ్రెగర్ మెండెల్
6. మొత్తం క్రానియల్ నరాలు?12 జతలు
7. మానవ రక్త pH?7.4 (స్వల్ప క్షార)
8. పసుపు జ్వర వాహకం?ఎడీస్ ఈగిప్టి దోమ

10. 60-సెకన్ల పట్టిక – తప్పక తెలుసుకోవాల్సిన సంఖ్యలు
విషయం సంఖ్య
మనిషిలో క్రోమోజోములు 46 (23 జతలు)
RBC జీవితకాలం 120 రోజులు
సాధారణ గుండె చప్పుడు 72/నిమిషం
IQ సూత్రం (మానసిక వయస్సు ÷ వాస్తవ వయస్సు) × 100
TB వ్యాక్సిన్ BCG
పోలియో వ్యాక్సిన్ OPV (ఆరల్)
టెటనస్ వ్యాక్సిన్ TT
ఇన్సులిన్ మూలం ప్యాంక్రియాస్ (β-కణాలు)

🎯 చివరి రాత్రి జపం: “PMR-CLGN-MVP, 6-6-1-6, O⁻ AB⁺, BBC-CLP, BAG-F, A-B-C-D-K”
అందరికీ శుభాకాంక్షలు—ప్రయత్నించండి, వదిలేయకండి!