🔖 వన్-లైనర్ క్యాప్సూల్
UN = 1945, హెడ్క్వార్టర్ న్యూయార్క్, 6 అవయవాలు, 193 సభ్యులు; IMF = 1945, హెడ్క్వార్టర్ వాషింగ్టన్, SDR; వరల్డ్ బ్యాంక్ = 1945, 5 విభాగాలు; WTO = 1995, జెనీవా; WHO = 1948, జెనీవా; ILO = 1919, జెనీవా, నోబెల్ శాంతి బహుమతి 1969.
🧠 తప్పక తెలుసుకోవాల్సిన విషయాలు (బుల్లెట్)
ఐక్యరాజ్య సమితి (UN)
- పుట్టిన తేదీ: 24 అక్టోబర్ 1945 (WW-II తర్వాత, సాన్ ఫ్రాన్సిస్కో)
- హెడ్క్వార్టర్: న్యూయార్క్ (USA)
- సభ్యులు: 193 (2011లో చివరిగా దక్షిణ సూడాన్); పరిశీలకులు: హోలీ సీ & పాలస్తీనా
- భాషలు: 6 – ఇంగ్లీష్, ఫ్రెంచ్, స్పానిష్, రష్యన్, చైనీస్, అరబిక్
- ప్రధాన అవయవాలు: 6
- జనరల్ అసెంబ్లీ (GA) – అన్ని సభ్యులు, ఒక్కోటికి ఒక ఓటు
- భద్రతా మండలి (SC) – 15 (5 శాశ్వత + 10 అశాశ్వత)
- ఆర్థిక మరియు సామాజిక మండలి (ECOSOC) – 54
- ట్రస్టీషిప్ మండలి – 1994లో నిలిపివేయబడింది
- అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానం (ICJ) – హేగ్ (నెదర్లాండ్స్)
- సెక్రటేరియట్ – అధిపతి = సెక్రటరీ జనరల్ (అంటోనియో గుటెర్రెస్, 9వ SG)
బ్రెటన్ వుడ్స్ త్రిపుట (1944 సమావేశం → 1945)
| సంస్థ |
హెడ్క్వార్టర్ |
ప్రత్యేకాంశం |
ప్రస్తుత అధిపతి |
| IMF |
వాషింగ్టన్ DC |
పర్యవేక్షణ + SDR (కరెన్సీ బాస్కెట్) |
క్రిస్టలినా జార్జీవా |
| వరల్డ్ బ్యాంక్ |
వాషింగ్టన్ DC |
5 ఏజెన్సీలు: IBRD, IDA, IFC, MIGA, ICSID |
అజయ్ బంగా |
| WTO |
జెనీవా |
GATTకి వారసత్వం (1995), 164 సభ్యులు |
న్గోజి ఒకోంజో-ఇవేలా |
ముఖ్యమైన ప్రత్యేక & ప్రాంతీయ
- WHO – 1948, జెనీవా, టెడ్రోస్ అధనోం
- ILO – 1919 (లీగ్ యుగం), నోబెల్ 1969, గిల్బర్ట్ హౌంగ్బో
- UNESCO – 1946, పారిస్, ఆడ్రే అజౌలే
- UNICEF – 1946, నోబెల్ 1965, కాథరిన్ రస్సెల్
- UNFPA – 1969, న్యూయార్క్
- SAARC – 1985, కాఠ్మండు, 8 సభ్యులు, కార్యాలయం కాఠ్మండు
- ASEAN – 1967, జకార్తా, 10 సభ్యులు, చార్టర్ 2007
- BRICS – 2006, 5 → 10 (2024), NDB షాంఘై
- G-20 – 1999, 19+EU+AU, అధ్యక్షత భ్రమణం, 2023 భారత్, 2024 బ్రెజిల్
- APEC – 1989, 21 పసిఫిక్ ఆర్థిక వ్యవస్థలు, HQ సింగపూర్
🧩 మెమరీ ట్రిక్స్
- UN 6 అవయవాలు = PEG-TIS – ప్రధాన అవయవాలు: GA, SC, ECOSOC, Trusteeship, ICJ, Secretariat.
- బ్రెటన్ వుడ్స్ జండ్రాలు – IMF & WB రెండూ Wషింగ్టన్లో → W అనగా Wallet & Watch (డబ్బు & అభివృద్ధి).
- WTO సంవత్సరం 1995 – GATT 50వ ఏట చనిపోయింది (1948-1995) → WTOగా పునర్జన్మ.
- SAARC 8 దేశాలు – BBINMMLS: బంగ్లాదేశ్, భూటాన్, భారత్, నేపాల్, మాల్దీవులు, మయన్మార్ (పరిశీలకుడు), లంక, పాకిస్తాన్.
- నోబెల్ శాంతి సంస్థలు – UN (2001), UNICEF (1965), ILO (1969), OPCW (2013).
📊 పోలిక పట్టిక: IMF vs World Bank
| లక్షణం |
IMF |
World Bank |
| ఉద్దేశ్యం |
ద్రవ్య స్థిరత్వం |
అభివృద్ధి ఫైనాన్స్ |
| రుణ కాలం |
చిన్నకాల బ్యాలెన్స్-ఆఫ్-పేమెంట్స్ |
దీర్ఘకాల ప్రాజెక్ట్ రుణాలు |
| డేటా ఫ్లాగ్షిప్ |
World Economic Outlook |
World Development Indicators |
| షేర్హోల్డర్ శక్తి |
కోటా ఆధారిత ఓటింగ్ |
IBRD షేర్ క్యాపిటల్ |
⚡ రాపిడ్-ఫైర్ MCQs
1. అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానం ప్రధాన కార్యాలయం ఎక్కడ ఉంది?
ఉత్తరం: హేగ్, నెదర్లాండ్స్
2. ఐక్యరాజ్యసమితి యొక్క ఏ అవయవం 1994 నుండి నిలిపివేయబడింది?
ఉత్తరం: ట్రస్టీషిప్ కౌన్సిల్
3. ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రస్తుత ప్రధాన కార్యదర్శి ఎవరు?
ఉత్తరం: అంటోనియో గుటెర్రెస్
4. IMF యొక్క కరెన్సీ బాస్కెట్కు ఏమని పిలుస్తారు?
ఉత్తరం: స్పెషల్ డ్రాయింగ్ రైట్స్ (SDR)
5. WTO GATTని ఏ సంవత్సరంలో భర్తీ చేసింది?
ఉత్తరం: 1995
6. ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలిలోని శాశ్వత సభ్యుల మొత్తం సంఖ్య ఎంత?
ఉత్తరం: 5
7. ఏ ఐక్యరాజ్యసమితి సంస్థ 1965లో నోబెల్ శాంతి బహుమతిని పొందింది?
ఉత్తరం: యునిసెఫ్
8. న్యూ డెవలప్మెంట్ బ్యాంక్ (NDB)ని ఏ సమూహం స్థాపించింది?
ఉత్తరం: BRICS
9. SAARC సచివాలయం ఎక్కడ ఉంది?
ఉత్తరం: కాఠ్మండు, నేపాల్
10. ప్రపంచ బ్యాంక్ గ్రూప్ ప్రస్తుత అధ్యక్షుడు ఎవరు?
ఉత్తరం: అజయ్ బంగా
BETA
