ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକ

🔖 ଏକ ଲାଇନ କ୍ୟାପସୁଲ୍

UN = 1945, ମୁଖ୍ୟାଳୟ ନ୍ୟୁୟର୍କ, 6 ଅଙ୍ଗ, 193 ସଦସ୍ୟ; IMF = 1945, ମୁଖ୍ୟାଳୟ ୱାଶିଂଟନ୍, SDR; ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ = 1945, 5 ଶାଖା; WTO = 1995, ଜେନେଭା; WHO = 1948, ଜେନେଭା; ILO = 1919, ଜେନେଭା, 1969 ରେ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର।


🧠 ଜାଣିବା ଆବଶ୍ୟକ ତଥ୍ୟ (ବୁଲେଟ୍)

ସଂଯୁକ୍ତ ଜାତି (UN)
  • ଜନ୍ମ: ୨୪ ଅକ୍ଟୋବର 1945 (WW-II ପରେ, ସାନ୍ ଫ୍ରାନ୍‌ସିସ୍କୋ)
  • ମୁଖ୍ୟାଳୟ: ନ୍ୟୁୟର୍କ (USA)
  • ସଦସ୍ୟ: 193 (ଦକ୍ଷିଣ ସୁଦାନ 2011 ରେ ଶେଷ); ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷକ: ହୋଲି ସି ଓ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍
  • ଭାଷା: 6 – ଇଂରାଜୀ, ଫ୍ରେଞ୍ଚ, ସ୍ପାନିଶ୍, ରୁଷି, ଚାଇନିଜ୍, ଆରବି
  • ମୁଖ୍ୟ ଅଙ୍ଗ: 6
    1. ସାଧାରଣ ସଭା (GA) – ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟ, ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ 1 ଭୋଟ୍
    2. ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦ (SC) – 15 (5 ସ୍ଥାୟୀ + 10 ଅସ୍ଥାୟୀ)
    3. ଅର୍ଥନୈତିକ ଓ ସାମାଜିକ ପରିଷଦ (ECOSOC) – 54
    4. ଟ୍ରଷ୍ଟି ପରିଷଦ – 1994 ରେ ସ୍ଥଗିତ
    5. ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନ୍ୟାୟାଳୟ (ICJ) – ହେଗ୍ (ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡ)
    6. ସଚିବାଳୟ – ମୁଖ୍ୟ = ସଚିବ-ମୁଖ୍ୟ (ଆଣ୍ଟୋନିଓ ଗୁଟେରେସ୍, 9ମ ଏସ୍‌ଜି)
ବ୍ରେଟନ୍ ୱୁଡସ୍ ତିନିଜଣ (1944 ସମ୍ମିଳନୀ → 1945)
ସଂସ୍ଥା ମୁଖ୍ୟାଳୟ ବିଶିଷ୍ଟ ବିଷୟ ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଖ୍ୟ
IMF ୱାଶିଂଟନ୍ DC ନିରୀକ୍ଷଣ + SDR (ମୁଦ୍ରା କୋଷ) କ୍ରିଷ୍ଟାଲିନା ଜର୍ଜିଭା
ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ ୱାଶିଂଟନ୍ DC 5 ଏଜେନ୍ସି: IBRD, IDA, IFC, MIGA, ICSID ଅଜୟ ବଙ୍ଗା
WTO ଜେନେଭା GATT ର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ (1995), 164 ସଦସ୍ୟ ନଗୋଜି ଓକୋନ୍‌ଜୋ-ଇୱେଆଲା
ମୁଖ୍ୟ ବିଶେଷ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ
  • WHO – 1948, ଜେନିଭା, ଟେଡ୍ରୋସ୍ ଅଧାନୋମ୍
  • ILO – 1919 (ଲିଗ୍ ଯୁଗ), ନୋବେଲ୍ 1969, ଗିଲବର୍ଟ ହୁଙ୍ଗବୋ
  • UNESCO – 1946, ପାରିସ୍, ଅଡ୍ରେ ଆଜୋଲେ
  • UNICEF – 1946, ନୋବେଲ୍ 1965, କାଥରିନ୍ ରସେଲ୍
  • UNFPA – 1969, ନ୍ୟୁୟର୍କ୍
  • SAARC – 1985, କାଠମାଣ୍ଡୁ, 8 ସଦସ୍ୟ, ସଚିବାଳୟ କାଠମାଣ୍ଡୁ
  • ASEAN – 1967, ଜାକର୍ତ୍ତା, 10 ସଦସ୍ୟ, ଚାର୍ଟର୍ 2007
  • BRICS – 2006, 5 → 10 (2024), NDB ସାଙ୍ଘାଇ
  • G-20 – 1999, 19+EU+AU, ସভାପତିତ୍ୱ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ, 2023 ଭାରତ, 2024 ବ୍ରାଜିଲ୍
  • APEC – 1989, 21 ପ୍ରଶାନ୍ତ ଅର୍ଥନୀତି, ମୁଖ୍ୟାଳୟ ସିଙ୍ଗାପୁର୍

🧩 ସ୍ମୃତି କৌଶଳ

  • UN 6 ଅଙ୍ଗ = PEG-TIS – ମୁଖ୍ୟ ଅଙ୍ଗ: GA, SC, ECOSOC, Trusteeship, ICJ, Secretariat.
  • Bretton Woods ଯୁଗଳ – IMF ଓ WB ଉଭୟ Washington ରେ → W କୁ Wallet ଓ Watch (ଟଙ୍କା ଓ ବିକାଶ) ଭାବନ୍ତୁ।
  • WTO ବର୍ଷ 1995 – GATT 50 ବର୍ଷରେ ମରିଗଲା (1948-1995) → WTO ରୂପେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ।
  • SAARC 8 ଜାତି – BBINMMLS: Bangladesh, Bhutan, India, Nepal, Maldives, Myanmar (ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷକ), Lanka, Pakistan.
  • ନୋବେଲ୍ ଶାନ୍ତି ସଂଗଠନ – UN (2001), UNICEF (1965), ILO (1969), OPCW (2013).

📊 ତୁଳନା ତାଲିକା: IMF ବିପକ୍ଷ World Bank

ବିଶେଷତା IMF World Bank
ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ମୁଦ୍ରା ସ୍ଥିରତା ବିକାଶ ଅର୍ଥସାହାଯ୍ୟ
ଋଣ ଅବଧି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଅବଧି ଚୁକ୍ତି ଅନୁପାତ ଦୀର୍ଘମ୍ୟାଦୀ ପ୍ରକଳ୍ପ ଋଣ
ଡାଟା ପ୍ରଧାନ World Economic Outlook World Development Indicators
ଅଂଶଧାରୀ ଶକ୍ତି କୋଟା ଆଧାରିତ ଭୋଟିଂ IBRD ଅଂଶ ପୁଞ୍ଜି

⚡ ଦ୍ରୁତ ଅବଶ୍ୟ ଏମ୍‌ସିକ୍ୟୁ

1. ଆନ୍ତର୍ଜାତୀକ ନ୍ୟାୟାଳୟର ମୁଖ୍ୟାଳୟ କେଉଁଠି ଅବସ୍ଥିତ? ଉତ୍ତର: ହେଗ, ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡ
2. 1994 ରୁ କେଉଁ ସଂଘର୍ଷ ଅଙ୍ଗ କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ଥଗିତ କରିଛି? ଉତ୍ତର: ଟ୍ରଷ୍ଟିଶିପ୍ କାଉନ୍ସିଲ
3. ବର୍ତ୍ତମାନ ସଂଘର୍ଷ ମହାସଚିବ କିଏ? ଉତ୍ତର: ଆଣ୍ଟୋନିଓ ଗୁଟେରେସ୍
4. IMF ର ମୁଦ୍ରା ବାସ୍କେଟ୍ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ? ଉତ୍ତର: ସ୍ପେଶାଲ ଡ୍ରୋଇଙ୍ଗ୍ ରାଇଟ୍ସ (SDR)
5. WTO GATT କୁ କେଉଁ ବର୍ଷରେ ପ୍ରତିସ୍ଥାପିତ କଲା? ଉତ୍ତର: 1995
6. UN ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦର ସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କେତେ? ଉତ୍ତର: 5
7. 1965 ରେ କେଉଁ UN ଏଜେନ୍ସି ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲା? ଉତ୍ତର: UNICEF
8. ନ୍ୟୁ ଡେଭେଲପମେଣ୍ଟ ବ୍ୟାଙ୍କ (NDB) କେଉଁ ଗୋଷ୍ଠୀ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା? ଉତ୍ତର: BRICS
9. SAARC ସଚିବାଳୟ କେଉଁଠି ଅବସ୍ଥିତ? ଉତ୍ତର: କାଠମାଣ୍ଡୁ, ନେପାଳ
10. ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ ଗ୍ରୁପ୍ ର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ କିଏ? ଉତ୍ତର: ଅଜୟ ବଙ୍ଗା