🔖 ଏକ ଲାଇନ କ୍ୟାପସୁଲ୍
UN = 1945, ମୁଖ୍ୟାଳୟ ନ୍ୟୁୟର୍କ, 6 ଅଙ୍ଗ, 193 ସଦସ୍ୟ; IMF = 1945, ମୁଖ୍ୟାଳୟ ୱାଶିଂଟନ୍, SDR; ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ = 1945, 5 ଶାଖା; WTO = 1995, ଜେନେଭା; WHO = 1948, ଜେନେଭା; ILO = 1919, ଜେନେଭା, 1969 ରେ ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର।
🧠 ଜାଣିବା ଆବଶ୍ୟକ ତଥ୍ୟ (ବୁଲେଟ୍)
ସଂଯୁକ୍ତ ଜାତି (UN)
- ଜନ୍ମ: ୨୪ ଅକ୍ଟୋବର 1945 (WW-II ପରେ, ସାନ୍ ଫ୍ରାନ୍ସିସ୍କୋ)
- ମୁଖ୍ୟାଳୟ: ନ୍ୟୁୟର୍କ (USA)
- ସଦସ୍ୟ: 193 (ଦକ୍ଷିଣ ସୁଦାନ 2011 ରେ ଶେଷ); ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷକ: ହୋଲି ସି ଓ ପାଲେଷ୍ଟାଇନ୍
- ଭାଷା: 6 – ଇଂରାଜୀ, ଫ୍ରେଞ୍ଚ, ସ୍ପାନିଶ୍, ରୁଷି, ଚାଇନିଜ୍, ଆରବି
- ମୁଖ୍ୟ ଅଙ୍ଗ: 6
- ସାଧାରଣ ସଭା (GA) – ସମସ୍ତ ସଦସ୍ୟ, ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ 1 ଭୋଟ୍
- ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦ (SC) – 15 (5 ସ୍ଥାୟୀ + 10 ଅସ୍ଥାୟୀ)
- ଅର୍ଥନୈତିକ ଓ ସାମାଜିକ ପରିଷଦ (ECOSOC) – 54
- ଟ୍ରଷ୍ଟି ପରିଷଦ – 1994 ରେ ସ୍ଥଗିତ
- ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନ୍ୟାୟାଳୟ (ICJ) – ହେଗ୍ (ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡ)
- ସଚିବାଳୟ – ମୁଖ୍ୟ = ସଚିବ-ମୁଖ୍ୟ (ଆଣ୍ଟୋନିଓ ଗୁଟେରେସ୍, 9ମ ଏସ୍ଜି)
ବ୍ରେଟନ୍ ୱୁଡସ୍ ତିନିଜଣ (1944 ସମ୍ମିଳନୀ → 1945)
| ସଂସ୍ଥା |
ମୁଖ୍ୟାଳୟ |
ବିଶିଷ୍ଟ ବିଷୟ |
ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁଖ୍ୟ |
| IMF |
ୱାଶିଂଟନ୍ DC |
ନିରୀକ୍ଷଣ + SDR (ମୁଦ୍ରା କୋଷ) |
କ୍ରିଷ୍ଟାଲିନା ଜର୍ଜିଭା |
| ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ |
ୱାଶିଂଟନ୍ DC |
5 ଏଜେନ୍ସି: IBRD, IDA, IFC, MIGA, ICSID |
ଅଜୟ ବଙ୍ଗା |
| WTO |
ଜେନେଭା |
GATT ର ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ (1995), 164 ସଦସ୍ୟ |
ନଗୋଜି ଓକୋନ୍ଜୋ-ଇୱେଆଲା |
ମୁଖ୍ୟ ବିଶେଷ ଓ ଆଞ୍ଚଳିକ
- WHO – 1948, ଜେନିଭା, ଟେଡ୍ରୋସ୍ ଅଧାନୋମ୍
- ILO – 1919 (ଲିଗ୍ ଯୁଗ), ନୋବେଲ୍ 1969, ଗିଲବର୍ଟ ହୁଙ୍ଗବୋ
- UNESCO – 1946, ପାରିସ୍, ଅଡ୍ରେ ଆଜୋଲେ
- UNICEF – 1946, ନୋବେଲ୍ 1965, କାଥରିନ୍ ରସେଲ୍
- UNFPA – 1969, ନ୍ୟୁୟର୍କ୍
- SAARC – 1985, କାଠମାଣ୍ଡୁ, 8 ସଦସ୍ୟ, ସଚିବାଳୟ କାଠମାଣ୍ଡୁ
- ASEAN – 1967, ଜାକର୍ତ୍ତା, 10 ସଦସ୍ୟ, ଚାର୍ଟର୍ 2007
- BRICS – 2006, 5 → 10 (2024), NDB ସାଙ୍ଘାଇ
- G-20 – 1999, 19+EU+AU, ସভାପତିତ୍ୱ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ, 2023 ଭାରତ, 2024 ବ୍ରାଜିଲ୍
- APEC – 1989, 21 ପ୍ରଶାନ୍ତ ଅର୍ଥନୀତି, ମୁଖ୍ୟାଳୟ ସିଙ୍ଗାପୁର୍
🧩 ସ୍ମୃତି କৌଶଳ
- UN 6 ଅଙ୍ଗ = PEG-TIS – ମୁଖ୍ୟ ଅଙ୍ଗ: GA, SC, ECOSOC, Trusteeship, ICJ, Secretariat.
- Bretton Woods ଯୁଗଳ – IMF ଓ WB ଉଭୟ Washington ରେ → W କୁ Wallet ଓ Watch (ଟଙ୍କା ଓ ବିକାଶ) ଭାବନ୍ତୁ।
- WTO ବର୍ଷ 1995 – GATT 50 ବର୍ଷରେ ମରିଗଲା (1948-1995) → WTO ରୂପେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ।
- SAARC 8 ଜାତି – BBINMMLS: Bangladesh, Bhutan, India, Nepal, Maldives, Myanmar (ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷକ), Lanka, Pakistan.
- ନୋବେଲ୍ ଶାନ୍ତି ସଂଗଠନ – UN (2001), UNICEF (1965), ILO (1969), OPCW (2013).
📊 ତୁଳନା ତାଲିକା: IMF ବିପକ୍ଷ World Bank
| ବିଶେଷତା |
IMF |
World Bank |
| ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ |
ମୁଦ୍ରା ସ୍ଥିରତା |
ବିକାଶ ଅର୍ଥସାହାଯ୍ୟ |
| ଋଣ ଅବଧି |
ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଅବଧି ଚୁକ୍ତି ଅନୁପାତ |
ଦୀର୍ଘମ୍ୟାଦୀ ପ୍ରକଳ୍ପ ଋଣ |
| ଡାଟା ପ୍ରଧାନ |
World Economic Outlook |
World Development Indicators |
| ଅଂଶଧାରୀ ଶକ୍ତି |
କୋଟା ଆଧାରିତ ଭୋଟିଂ |
IBRD ଅଂଶ ପୁଞ୍ଜି |
⚡ ଦ୍ରୁତ ଅବଶ୍ୟ ଏମ୍ସିକ୍ୟୁ
1. ଆନ୍ତର୍ଜାତୀକ ନ୍ୟାୟାଳୟର ମୁଖ୍ୟାଳୟ କେଉଁଠି ଅବସ୍ଥିତ?
ଉତ୍ତର: ହେଗ, ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡ
2. 1994 ରୁ କେଉଁ ସଂଘର୍ଷ ଅଙ୍ଗ କାର୍ଯ୍ୟ ସ୍ଥଗିତ କରିଛି?
ଉତ୍ତର: ଟ୍ରଷ୍ଟିଶିପ୍ କାଉନ୍ସିଲ
3. ବର୍ତ୍ତମାନ ସଂଘର୍ଷ ମହାସଚିବ କିଏ?
ଉତ୍ତର: ଆଣ୍ଟୋନିଓ ଗୁଟେରେସ୍
4. IMF ର ମୁଦ୍ରା ବାସ୍କେଟ୍ କାହାକୁ କୁହାଯାଏ?
ଉତ୍ତର: ସ୍ପେଶାଲ ଡ୍ରୋଇଙ୍ଗ୍ ରାଇଟ୍ସ (SDR)
5. WTO GATT କୁ କେଉଁ ବର୍ଷରେ ପ୍ରତିସ୍ଥାପିତ କଲା?
ଉତ୍ତର: 1995
6. UN ସୁରକ୍ଷା ପରିଷଦର ସ୍ଥାୟୀ ସଦସ୍ୟଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କେତେ?
ଉତ୍ତର: 5
7. 1965 ରେ କେଉଁ UN ଏଜେନ୍ସି ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର ପାଇଥିଲା?
ଉତ୍ତର: UNICEF
8. ନ୍ୟୁ ଡେଭେଲପମେଣ୍ଟ ବ୍ୟାଙ୍କ (NDB) କେଉଁ ଗୋଷ୍ଠୀ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲା?
ଉତ୍ତର: BRICS
9. SAARC ସଚିବାଳୟ କେଉଁଠି ଅବସ୍ଥିତ?
ଉତ୍ତର: କାଠମାଣ୍ଡୁ, ନେପାଳ
10. ବର୍ତ୍ତମାନ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ ଗ୍ରୁପ୍ ର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ କିଏ?
ଉତ୍ତର: ଅଜୟ ବଙ୍ଗା