సైన్స్ అవార్డ్స్
సైన్స్ అవార్డ్స్ – రైల్వే పరీక్షల కోసం సంపూర్ణ జనరల్ నాలెడ్జ్ క్యాప్సూల్
1. నోబెల్ ప్రైజ్ (సైన్స్ కేటగిరీలు)
- స్థాపన: 1901 (ఆల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ 1895 వసియత్ ప్రకారం)
- ఫండ్: నోబెల్ ఫౌండేషన్, స్టాక్హోమ్
- నగదు (2023): 11 మిలియన్ SEK ≈ ₹8.3 కోట్లు
- మెడల్స్: 18-క్యారట్ గ్రీన్ గోల్డ్, 175 గ్రా
| కేటగిరీ | మొదటి భారతీయుడు | సంవత్సరం | పని |
|---|---|---|---|
| ఫిజిక్స్ | సి. వి. రామన్ | 1930 | రామన్ ఎఫెక్ట్ |
| మెడిసిన్ | హర్ గోబింద్ ఖోరానా* | 1968 | జన్యు కోడ్ |
| కెమిస్ట్రీ | వెంకి రామకృష్ణన్** | 2009 | రైబోసోమ్ నిర్మాణం |
*స్వాభావికీకరించిన US పౌరుడు
**భాగస్వామి UK-US పౌరుడు, జన్మ భారతదేశం
2. భారత రత్న (సైన్స్ విజేతలు)
- స్థాపన: 2 జనవరి 1954
- సంవత్సరానికి గరిష్ఠం: 3
- యువ శాస్త్రవేత్త: సి. ఎన్. ఆర్. రావు (2014) – వయస్సు 79
- ఏకైక ఇంజనీర్: ఎం. విశ్వేశ్వరయ్య (1955)
3. శాంతి స్వరూప్ భట్నాగర్ (ఎస్ఎస్బీ) ప్రైజ్
- రంగం: STEM పరిశోధన (<45 సం.)
- స్థాపన: 1958 (సిఎస్ఐఆర్)
- నగదు: ₹5 లక్షలు + సైటేషన్
- 2023 విజేతలు: 12 మంది శాస్త్రవేత్తలు (ప్రతి శాఖకు గరిష్ఠం 2)
4. ఇన్ఫోసిస్ ప్రైజ్
- రంగాలు: గణితం, భౌతికశాస్త్రం, జీవశాస్త్రం, ఇంజనీరింగ్, సామాజిక శాస్త్రం, మానవీయ శాస్త్రాలు
- నగదు: ₹65 లక్షలు + 22-కె గోల్డ్ మెడలియన్
- మొదటిసారి ఇవ్వబడింది: 2008
5. రామానుజన్ ప్రైజ్ (ICTP)
- అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల గణిత శాస్త్రవేత్తల కోసం <45 సం.
- నగదు: US $15,000
- 2023 విజేత: నీనా గుప్తా (భారతదేశం)
6. బ్రేక్త్రూ ప్రైజ్
- మారుపేరు: “సైన్స్ యొక్క ఆస్కార్లు”
- నగదు: US $3 మిలియన్లు ప్రతి కేటగిరీకి
- స్థాపకులు: మిల్నర్, జకర్బర్గ్, బ్రిన్, ఆన్ వోజ్సికీ
7. ఏబెల్ ప్రైజ్ (గణితం)
- స్థాపన: 2003 (నార్వే)
- నగదు: 7.5 మిలియన్ NOK
- మొదటి భారతీయుడు: శ్రీనివాస వరదన్ (2007)
8. ట్యూరింగ్ అవార్డ్
- రంగం: కంప్యూటర్ సైన్స్
- నగదు: US $1 మిలియన్ (గూగుల్ స్పాన్సర్డ్)
- మొదటి మహిళ: ఫ్రాన్సెస్ అలెన్ (2006)
9. IEEE హానరరీ మెడల్
- అత్యున్నత IEEE గౌరవం
- నగదు: US $1 మిలియన్
- 2023: అసద్ మద్నీ (USA) సెన్సర్ల కోసం
10. ధన్వంతరి అవార్డ్
- వైద్య శ్రేష్ఠత (భారతదేశం)
- 1971–ప్రస్తుతం
- 2023: డా. రందీప్ గులేరియా (ఏఐఐఎంఎస్)
11. జె. సి. బోస్ ఫెలోషిప్
- డిఎస్టి, భారతదేశం
- వయస్సు ≥ 45 సం.
- నగదు: ₹25,000 నెలవారీ + HRA
12. విజ్ఞాన గౌరవ్ అవార్డ్
- CERN–భారతదేశం సహకారం
- ప్రారంభం: 2017
- 2023: 5 మంది భారతీయ భౌతిక శాస్త్రవేత్తలు
త్వరిత-సూచన పట్టిక: గ్లోబల్ సైన్స్ అవార్డ్స్
| అవార్డ్ | దేశం | నుండి | నగదు (తాజాది) | ప్రత్యేక వాస్తవం |
|---|---|---|---|---|
| నోబెల్ | స్వీడన్ | 1901 | ₹8.3 కోట్లు | మరణోత్తరం లేదు |
| ఫీల్డ్స్ మెడల్ | కెనడా | 1936 | ₹90 వేలు | <40 సం., ప్రతి 4 సం. |
| ఏబెల్ | నార్వే | 2003 | ₹55 లక్షలు | గణిత నోబెల్ |
| బ్రేక్త్రూ | USA | 2012 | ₹24 కోట్లు | 3 m USD |
| ట్యూరింగ్ | USA | 1966 | ₹8 కోట్లు | CS నోబెల్ |
| డ్రాపర్ | USA | 1988 | ₹7 లక్షలు | ఇంజనీరింగ్ ఆవిష్కరణ |
| వుల్ఫ్ | ఇజ్రాయెల్ | 1978 | $100 k | వ్యవసాయం, కెమిస్ట్రీ, గణితం, మెడిసిన్, ఫిజిక్స్ |
| క్యోటో | జపాన్ | 1985 | $500 k | అధునాతన టెక్నాలజీ |
| బాల్జాన్ | స్విట్జర్లాండ్ | 1961 | 750 k CHF | 50 % యువ పరిశోధకులకు |
| ఇన్ఫోసిస్ | భారతదేశం | 2008 | ₹65 లక్షలు | అన్ని శాఖలు |
గుర్తుంచుకోవలసిన ముఖ్యమైన తేదీలు
- 10 డిసెంబర్ – నోబెల్ సమారోహం
- 14 మార్చి – పై డే & ఐన్స్టీన్ పుట్టినరోజు (సాధారణ ప్రిలిమ్స్ ప్రశ్న)
- 28 ఫిబ్రవరి – జాతీయ విజ్ఞాన దినోత్సవం (రామన్ ఎఫెక్ట్ ఆవిష్కరణ)
- 15 సెప్టెంబర్ – ఇంజనీర్స్ డే (ఎం. విశ్వేశ్వరయ్య జన్మదినం)
- 11 మే – జాతీయ సాంకేతికత దినోత్సవం (పోఖరన్-II, 1998)
ఒక-లైనర్ రివిజన్ వాస్తవాలు
- సి. వి. రామన్ మొదటి ఆసియా నోబెల్ సైన్స్ విజేత.
- హోమి భాభా నోబెల్ గెలవలేదు కానీ ఆడమ్స్ ప్రైజ్ (1942) పొందాడు.
- ఎపిజె అబ్దుల్ కలామ్: భారత రత్న 1997; నోబెల్ ఎప్పుడూ లేదు.
- అమర్త్య సేన్ ఎకనామిక్స్లో ఏకైక భారతీయ నోబెల్ విజేత (1998).
- రామానుజన్ ప్రైజ్ 2023: నీనా గుప్తా (ఐఎస్ఐ కోల్కతా).
- ఫీల్డ్స్ మెడల్ 2022: 4 మంది విజేతలలో 2 మంది మహిళలు మాత్రమే.
- బ్రేక్త్రూ జూనియర్: విద్యార్థి బహుమతి US $250 k.
- IEEE మెడల్ ఆఫ్ హానర్ 2023: మద్నీ; 2020లో మొదటి భారతీయ మూలం (దీపాంకర్ సేన్గుప్తా).
- లోరియల్-యునెస్కో ఫర్ వుమెన్ ఇన్ సైన్స్: 2023 భారత ఫెలో – డా. నితి కుమార్.
- సిఎస్ఐఆర్ యంగ్ సైంటిస్ట్ అవార్డ్: వయస్సు ≤35, ₹1 లక్ష.
ప్రాక్టీస్ MCQలు (రైల్వే నమూనా)
1. ఫిజిక్స్లో నోబెల్ ప్రైజ్ గెలిచిన మొదటి భారతీయుడు ఎవరు?
సమాధానం: సి. వి. రామన్
2. శాంతి స్వరూప్ భట్నాగర్ ప్రైజ్ ఏ వయస్సు గుంపులో శ్రేష్ఠతకు ఇవ్వబడుతుంది?
సమాధానం: 45 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ
3. ఏబెల్ ప్రైజ్ మొదటిసారి ఏ సంవత్సరంలో ఇవ్వబడింది?
సమాధానం: 2003
4. ఇన్ఫోసిస్ ప్రైజ్ ______ నగదు బహుమతిని కలిగి ఉంటుంది.
సమాధానం: ₹65 లక్షలు
5. జాతీయ విజ్ఞాన దినోత్సవం ______ న ______ జ్ఞాపకార్థం జరుపుకుంటారు.
సమాధానం: 28 ఫిబ్రవరి, రామన్ ఎఫెక్ట్ ఆవిష్కరణ
6. 2023లో రామానుజన్ ప్రైజ్ ఎవరు గెలుచుకున్నారు?
సమాధానం: నీనా గుప్తా
7. IEEE యొక్క అత్యున్నత గౌరవాన్ని ______ అంటారు.
సమాధానం: IEEE మెడల్ ఆఫ్ హానర్
8. బ్రేక్త్రూ ప్రైజ్ను తరచుగా ______ అని పిలుస్తారు.
సమాధానం: సైన్స్ యొక్క ఆస్కార్లు
9. 1955లో భారత రత్న పొందిన భారతీయ శాస్త్రవేత్త ఎవరు?
సమాధానం: ఎం. విశ్వేశ్వరయ్య
10. ఫీల్డ్స్ మెడల్ ప్రతి ______ సంవత్సరాలకు ______ కంటే తక్కువ వయస్సు గల గణిత శాస్త్రవేత్తలకు ఇవ్వబడుతుంది.
సమాధానం: 4, 40
11. నోబెల్ ప్రైజ్ 2023 యొక్క నగదు భాగం సుమారు ______ SEK.
సమాధానం: 11 మిలియన్
12. ఈ క్రింది వారిలో ధన్వంతరి అవార్డ్తో ఎవరు సంబంధం కలిగి ఉన్నారు?
సమాధానం: వైద్య నిపుణులు
13. క్యోటో ప్రైజ్ ఏ దేశం ఇస్తుంది?
సమాధానం: జపాన్
14. విజ్ఞాన గౌరవ్ అవార్డ్ ______ సహకారానికి సంబంధించినది.
సమాధానం: భారతదేశం–CERN
15. జె. సి. బోస్ ఫెలోషిప్ ______ చేత నిర్వహించబడుతుంది.
సమాధానం: డిఎస్టి (డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ సైన్స్ & టెక్నాలజీ)
16. ట్యూరింగ్ అవార్డ్ ______ యొక్క నోబెల్ ప్రైజ్గా పరిగణించబడుతుంది.
సమాధానం: కంప్యూటర్ సైన్స్
17. ట్యూరింగ్ అవార్డ్ గెలిచిన మొదటి మహిళ ______.
సమాధానం: ఫ్రాన్సెస్ అలెన్ (2006)
రోజూ రివైజ్ చేయండి, రైల్వే జనరల్ నాలెడ్జ్లో ఎక్కువ స్కోర్ చేయండి!
BETA
