ବିଜ୍ଞାନ ପୁରସ୍କାର
ବିଜ୍ଞାନ ପୁରସ୍କାର – ରେଳବାଇ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାଧାରଣ ଜ୍ଞାନ କ୍ୟାପ୍ସୁଲ
1. ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର (ବିଜ୍ଞାନ ବର୍ଗ)
- ପ୍ରତିଷ୍ଠା: 1901 (ଆଲ୍ଫ୍ରେଡ୍ ନୋବେଲଙ୍କ 1895 ଇଚ୍ଛାପତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ)
- ପୁଞ୍ଜି: ନୋବେଲ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍, ଷ୍ଟକହୋମ୍
- ନଗଦ (2023): 11 ନିୟୁତ SEK ≈ ₹8.3 କୋଟି
- ପଦକ: 18-କ୍ୟାରେଟ୍ ସବୁଜ ସୁନା, 175 ଗ୍ରାମ୍
| ବର୍ଗ | ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ | ବର୍ଷ | କାର୍ଯ୍ୟ |
|---|---|---|---|
| ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ | ସି. ଭି. ରମଣ | 1930 | ରମଣ ପ୍ରଭାବ |
| ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ | ହରଗୋବିନ୍ଦ ଖୁରାନା* | 1968 | ଜେନେଟିକ୍ କୋଡ୍ |
| ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ | ଭେଙ୍କି ରାମକୃଷ୍ଣନ** | 2009 | ରାଇବୋଜୋମ୍ ଗଠନ |
*ପ୍ରାକୃତିକୀକୃତ ଆମେରିକୀୟ ନାଗରିକ
**ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ-ଆମେରିକୀୟ ନାଗରିକ, ଜନ୍ମ ଭାରତ
2. ଭାରତ ରତ୍ନ (ବିଜ୍ଞାନ ବିଜେତା)
- ପ୍ରତିଷ୍ଠା: 2 ଜାନୁଆରୀ 1954
- ପ୍ରତିବର୍ଷ ସର୍ବାଧିକ: 3
- ସର୍ବକନିଷ୍ଠ ବିଜ୍ଞାନୀ: ସି. ଏନ୍. ଆର୍. ରାଓ (2014) – ବୟସ 79
- ଏକମାତ୍ର ଇଞ୍ଜିନିୟର: ଏମ୍. ଭିସ୍ଭେସ୍ବରାୟା (1955)
3. ଶାନ୍ତି ସ୍ୱରୂପ ଭଟନାଗର (ଏସ୍.ଏସ୍.ବି.) ପୁରସ୍କାର
- କ୍ଷେତ୍ର: ଷ୍ଟେମ୍ ଗବେଷଣା (<45 ବର୍ଷ)
- ପ୍ରତିଷ୍ଠା: 1958 (ସି.ଏସ୍.ଆଇ.ଆର୍.)
- ନଗଦ: ₹5 ଲକ୍ଷ + ଉଦ୍ଧୃତି
- 2023 ବିଜେତା: 12 ଜଣ ବିଜ୍ଞାନୀ (ପ୍ରତି ବିଭାଗରେ ସର୍ବାଧିକ 2)
4. ଇନ୍ଫୋସିସ୍ ପୁରସ୍କାର
- କ୍ଷେତ୍ର: ଗଣିତ, ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ, ଜୀବନ ବିଜ୍ଞାନ, ଯନ୍ତ୍ରୀ ବିଜ୍ଞାନ, ସାମାଜିକ ବିଜ୍ଞାନ, ମାନବିକୀ
- ନଗଦ: ₹65 ଲକ୍ଷ + 22-କ୍ୟାରେଟ୍ ସୁନା ପଦକ
- ପ୍ରଥମ ପୁରସ୍କୃତ: 2008
5. ରାମାନୁଜନ ପୁରସ୍କାର (ଆଇ.ସି.ଟି.ପି.)
- ବିକଶିତ ଦେଶର ଗଣିତଜ୍ଞଙ୍କ ପାଇଁ <45 ବର୍ଷ
- ନଗଦ: US $15,000
- 2023 ବିଜେତା: ନୀନା ଗୁପ୍ତା (ଭାରତ)
6. ବ୍ରେକଥ୍ରୁ ପୁରସ୍କାର
- ଡାକନାମ: “ବିଜ୍ଞାନର ଅସ୍କାର”
- ନଗଦ: US $3 ନିୟୁତ ପ୍ରତି ବର୍ଗ
- ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା: ମିଲନର୍, ଜୁକରବର୍ଗ, ବ୍ରିନ୍, ଆନ୍ ୱୋଜସିକି
7. ଆବେଲ ପୁରସ୍କାର (ଗଣିତ)
- ପ୍ରତିଷ୍ଠା: 2003 (ନରୱେ)
- ନଗଦ: 7.5 ନିୟୁତ NOK
- ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ: ଶ୍ରୀନିବାସ ବରାଧନ (2007)
8. ଟ୍ୟୁରିଙ୍ଗ ପୁରସ୍କାର
- କ୍ଷେତ୍ର: କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବିଜ୍ଞାନ
- ନଗଦ: US $1 ନିୟୁତ (ଗୁଗଲ୍-ପ୍ରଯୋଜିତ)
- ପ୍ରଥମ ମହିଳା: ଫ୍ରାନ୍ସେସ୍ ଆଲେନ୍ (2006)
9. ଆଇ.ଇ.ଇ.ଇ. ସମ୍ମାନସୂଚକ ପଦକ
- ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଇ.ଇ.ଇ.ଇ. ସମ୍ମାନ
- ନଗଦ: US $1 ନିୟୁତ
- 2023: ଆସାଦ୍ ମାଦନି (ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର) ସେନ୍ସର୍ ପାଇଁ
10. ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ପୁରସ୍କାର
- ଚିକିତ୍ସା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉତ୍କର୍ଷତା (ଭାରତ)
- 1971–ବର୍ତ୍ତମାନ
- 2023: ଡଃ ରଣଦୀପ୍ ଗୁଲେରିଆ (ଏ.ଆଇ.ଆଇ.ଏମ୍.ଏସ୍.)
11. ଜେ. ସି. ବୋଷ ଫେଲୋଶିପ୍
- ଡି.ଏସ୍.ଟି., ଭାରତ
- ବୟସ ≥ 45 ବର୍ଷ
- ନଗଦ: ₹25,000 ପ୍ରତି ମାସ + ଏଚ୍.ଆର୍.ଏ.
12. ବିଜ୍ଞାନ ଗୌରବ ପୁରସ୍କାର
- ସର୍ନ–ଭାରତ ସହଯୋଗ
- ଆରମ୍ଭ: 2017
- 2023: 5 ଜଣ ଭାରତୀୟ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନୀ
ଦ୍ରୁତ-ସନ୍ଦର୍ଭ ସାରଣୀ: ଜାଗତିକ ବିଜ୍ଞାନ ପୁରସ୍କାର
| ପୁରସ୍କାର | ଦେଶ | ଆରମ୍ଭ | ନଗଦ (ନବୀନତମ) | ବିଶେଷ ତଥ୍ୟ |
|---|---|---|---|---|
| ନୋବେଲ | ସ୍ୱିଡେନ | 1901 | ₹8.3 କୋଟି | ମୃତ ପରେ ନୁହେଁ |
| ଫିଲ୍ଡସ୍ ମେଡାଲ୍ | କାନାଡା | 1936 | ₹90 ହଜାର | <40 ବର୍ଷ, ପ୍ରତି 4 ବର୍ଷରେ |
| ଆବେଲ | ନରୱେ | 2003 | ₹55 ଲକ୍ଷ | ଗଣିତର ନୋବେଲ |
| ବ୍ରେକଥ୍ରୁ | ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର | 2012 | ₹24 କୋଟି | 3 ନିୟୁତ USD |
| ଟ୍ୟୁରିଙ୍ଗ | ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର | 1966 | ₹8 କୋଟି | କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବିଜ୍ଞାନର ନୋବେଲ |
| ଡ୍ରାପର୍ | ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର | 1988 | ₹7 ଲକ୍ଷ | ଯନ୍ତ୍ରୀ ବିଜ୍ଞାନ ନବୀକରଣ |
| ୱୁଲ୍ଫ୍ | ଇସ୍ରାଏଲ୍ | 1978 | $100 ହଜାର | କୃଷି, ରସାୟନ, ଗଣିତ, ଚିକିତ୍ସା, ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ |
| କ୍ୟୋଟୋ | ଜାପାନ | 1985 | $500 ହଜାର | ଉନ୍ନତ ପ୍ରଯୁକ୍ତି |
| ବାଲ୍ଜାନ୍ | ସ୍ୱିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡ | 1961 | 750 ହଜାର CHF | 50 % ଯୁବ ଗବେଷକଙ୍କ ପାଇଁ |
| ଇନ୍ଫୋସିସ୍ | ଭାରତ | 2008 | ₹65 ଲକ୍ଷ | ସମସ୍ତ ବିଭାଗ |
ମନେରଖିବା ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତାରିଖଗୁଡିକ
- 10 ଡିସେମ୍ବର – ନୋବେଲ ସମାରୋହ
- 14 ମାର୍ଚ୍ଚ – ପାଇ ଦିବସ ଏବଂ ଆଇନଷ୍ଟାଇନଙ୍କ ଜନ୍ମଦିନ (ସାଧାରଣ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପ୍ରଶ୍ନ)
- 28 ଫେବୃଆରୀ – ଜାତୀୟ ବିଜ୍ଞାନ ଦିବସ (ରମଣ ପ୍ରଭାବ ଆବିଷ୍କାର)
- 15 ସେପ୍ଟେମ୍ବର – ଇଞ୍ଜିନିୟର୍ ଦିବସ (ଏମ୍. ଭିସ୍ଭେସ୍ବରାୟାଙ୍କ ଜନ୍ମ)
- 11 ମଇ – ଜାତୀୟ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଦିବସ (ପୋଖରାନ୍-II, 1998)
ଏକ-ଧାଡ଼ି ସଂଶୋଧନ ତଥ୍ୟ
- ସି. ଭି. ରମଣ ଥିଲେ ପ୍ରଥମ ଏସୀୟ ନୋବେଲ ବିଜ୍ଞାନ ବିଜେତା।
- ହୋମି ଭାଭା କେବେ ନୋବେଲ ଜିତି ନଥିଲେ କିନ୍ତୁ ଆଡମ୍ସ୍ ପୁରସ୍କାର (1942) ପାଇଥିଲେ।
- ଏ.ପି.ଜେ. ଅବ୍ଦୁଲ୍ କଲାମ୍: ଭାରତ ରତ୍ନ 1997; କେବେ ନୋବେଲ ନୁହେଁ।
- ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ସେନ୍ ହେଉଛନ୍ତି ଏକମାତ୍ର ଭାରତୀୟ ନୋବେଲ ବିଜେତା ଅର୍ଥନୀତିରେ (1998)।
- ରାମାନୁଜନ ପୁରସ୍କାର 2023: ନୀନା ଗୁପ୍ତା (ଆଇ.ଏସ୍.ଆଇ. କୋଲକାତା)।
- ଫିଲ୍ଡସ୍ ମେଡାଲ୍ 2022: ଚାରି ବିଜେତା ମଧ୍ୟରୁ କେବଳ 2 ଜଣ ମହିଳା।
- ବ୍ରେକଥ୍ରୁ ଜୁନିୟର୍: ଛାତ୍ର ପୁରସ୍କାର US $250 ହଜାର।
- ଆଇ.ଇ.ଇ.ଇ. ମେଡାଲ୍ ଅଫ୍ ହନର୍ 2023: ମାଦନି; 2020ରେ ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ମୂଳର (ଦୀପଙ୍କର ସେନଗୁପ୍ତା)।
- ଲ’ଓରିଆଲ୍-ୟୁନେସ୍କୋ ଫର୍ ୱିମେନ୍ ଇନ୍ ସାଇନ୍ସ୍: 2023 ଭାରତ ଫେଲୋ – ଡଃ ନୀତି କୁମାର।
- ସି.ଏସ୍.ଆଇ.ଆର୍. ୟଙ୍ଗ୍ ସାଇଣ୍ଟିଷ୍ଟ ଆୱାର୍ଡ୍: ବୟସ ≤35, ₹1 ଲକ୍ଷ।
ଅଭ୍ୟାସ ବହୁବିକଳ୍ପୀୟ ପ୍ରଶ୍ନ (ରେଳବାଇ ପ୍ରକାର)
1. ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିବା ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ କିଏ?
ଉତ୍ତର: ସି. ଭି. ରମଣ
2. ଶାନ୍ତି ସ୍ୱରୂପ ଭଟନାଗର ପୁରସ୍କାର କେଉଁ ବୟସ ଗୋଷ୍ଠୀରେ ଉତ୍କର୍ଷତା ପାଇଁ ଦିଆଯାଏ?
ଉତ୍ତର: 45 ବର୍ଷରୁ କମ୍
3. ଆବେଲ ପୁରସ୍କାର ପ୍ରଥମେ କେଉଁ ବର୍ଷ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା?
ଉତ୍ତର: 2003
4. ଇନ୍ଫୋସିସ୍ ପୁରସ୍କାରର ନଗଦ ପୁରସ୍କାର ହେଉଛି ______।
ଉତ୍ତର: ₹65 ଲକ୍ଷ
5. ଜାତୀୟ ବିଜ୍ଞାନ ଦିବସ ______ ତାରିଖରେ ପାଳନ କରାଯାଏ ଯାହା ______ ସ୍ମରଣରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ।
ଉତ୍ତର: 28 ଫେବୃଆରୀ, ରମଣ ପ୍ରଭାବର ଆବିଷ୍କାର
6. 2023ରେ ରାମାନୁଜନ ପୁରସ୍କାର କିଏ ଜିତିଥିଲେ?
ଉତ୍ତର: ନୀନା ଗୁପ୍ତା
7. ଆଇ.ଇ.ଇ.ଇ.ର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସମ୍ମାନକୁ ______ କୁହାଯାଏ।
ଉତ୍ତର: ଆଇ.ଇ.ଇ.ଇ. ମେଡାଲ୍ ଅଫ୍ ହନର୍
8. ବ୍ରେକଥ୍ରୁ ପୁରସ୍କାରକୁ ପ୍ରାୟତଃ ______ କୁହାଯାଏ।
ଉତ୍ତର: ବିଜ୍ଞାନର ଅସ୍କାର
9. 1955ରେ ଭାରତ ରତ୍ନରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇଥିବା ଭାରତୀୟ ବିଜ୍ଞାନୀ କିଏ?
ଉତ୍ତର: ଏମ୍. ଭିସ୍ଭେସ୍ବରାୟା
10. ଫିଲ୍ଡସ୍ ମେଡାଲ୍ ପ୍ରତି ______ ବର୍ଷରେ ଏକଥର ଦିଆଯାଏ ଯେଉଁମାନେ ______ ବର୍ଷରୁ କମ୍।
ଉତ୍ତର: 4, 40
11. 2023 ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାରର ନଗଦ ଅଂଶ ପ୍ରାୟ ______ SEK ଥିଲା।
ଉତ୍ତର: 11 ନିୟୁତ
12. ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ପୁରସ୍କାର ସହିତ ଜଡିତ?
ଉତ୍ତର: ଚିକିତ୍ସା ବୃତ୍ତିଜୀବୀ
13. କ୍ୟୋଟୋ ପୁରସ୍କାର କେଉଁ ଦେଶ ଦେଇଥାଏ?
ଉତ୍ତର: ଜାପାନ
14. ବିଜ୍ଞାନ ଗୌରବ ପୁରସ୍କାର ______ ସହଯୋଗ ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ।
ଉତ୍ତର: ଭାରତ–ସର୍ନ
15. ଜେ. ସି. ବୋଷ ଫେଲୋଶିପ୍ ______ ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ।
ଉତ୍ତର: ଡି.ଏସ୍.ଟି. (ବିଜ୍ଞାନ ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଭାଗ)
16. ଟ୍ୟୁରିଙ୍ଗ ପୁରସ୍କାରକୁ ______ ର ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ।
ଉତ୍ତର: କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବିଜ୍ଞାନ
17. ଟ୍ୟୁରିଙ୍ଗ ପୁରସ୍କାର ଜିତିଥିବା ପ୍ରଥମ ମହିଳା ଥିଲେ ______।
ଉତ୍ତର: ଫ୍ରାନ୍ସେସ୍ ଆଲେନ୍ (2006)
ପ୍ରତିଦିନ ସଂଶୋଧନ କରନ୍ତୁ, ରେଳବାଇ ସାଧାରଣ ଜ୍ଞାନରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍କୋର କରନ୍ତୁ!