ਰੇਲਵੇ ਜੀਕੇ ਜ਼ੋਨ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ
ਤੇਜ਼ ਰਿਵੀਜ਼ਨ ਸ਼ੀਟ: ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ – ਜ਼ੋਨ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ
(RRB NTPC/Group-D/ALP ਲਈ ਆਖਰੀ ਦਿਨ ਦੀ ਯਾਦਦਾਸ਼ਤ)
1. ਬੁਲੇਟ ਪੁਆਇੰਟ – ਜ਼ਰੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
- 19 ਜ਼ੋਨ + 1 ਮੈਟਰੋ ਰੇਲਵੇ (ਕੋਲਕਾਤਾ) = 20 ਰੇਲਵੇ ਇਕਾਈਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ HQ ਸ਼ਹਿਰ ਹਰ ਸਾਲ ਪੁੱਛੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
- ਚੇਅਰਮੈਨ ਰੇਲਵੇ ਬੋਰਡ = ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦਾ CEO (ਕੋਈ ਜ਼ੋਨ ਮੁਖੀ ਨਹੀਂ)।
- ਹਰ ਜ਼ੋਨ ਨੂੰ ਡਿਵੀਜ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਡਿਵੀਜ਼ਨਲ HQ ≠ ਜ਼ੋਨਲ HQ।
- HQ ਦਾ ਨਾਂ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਉਸ ਜ਼ੋਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ (ਛੋਟਕ: SWR ਹੁਬਲੀ > ਬੈਂਗਲੁਰੂ)।
- ਵਰਣਮਾਲਾ-ਟ੍ਰਿਕ: “NCR NF NER NFR NWR NR SCR SER SECR SR SWR WCR WR KR CR” – 19 ਅੱਖਰ, 19 ਜ਼ੋਨ।
2. ਟੇਬਲ – ਜ਼ੋਨ ਅਤੇ HQ (ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ)
| ਜ਼ੋਨ ਕੋਡ | ਲੰਬਾ ਨਾਮ | ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਸ਼ਹਿਰ (ਰਾਜ) | ਤੁਰੰਤ ਤੱਥ |
|---|---|---|---|
| CR | Central Railway | ਮੁੰਬਈ (ਮਹਾ) | ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ (1853) |
| WR | Western Railway | ਮੁੰਬਈ (ਮਹਾ) | CR ਅਤੇ WR ਦੋਵੇਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ |
| NR | Northern Railway | ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ | ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰੂਟ ਕਿਲੋਮੀਟਰ |
| NER | North Eastern Railway | ਗੋਰਖਪੁਰ (ਯੂਪੀ) | ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਯਾਤਰੀ ਪਲੇਟਫਾਰਮ |
| NFR | Northeast Frontier Railway | ਮਾਲੀਗਾਂਵ (ਗੁਵਾਹਾਟੀ) | ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜ਼ੋਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ |
| NCR | North Central Railway | ਪ੍ਰਯਾਗਰਾਜ (ਯੂਪੀ) | ਪ੍ਰਯਾਗ ਜੰਕਸ਼ਨ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਮ |
| NWR | North Western Railway | ਜੈਪੁਰ (ਰਾਜ) | ਪਿੰਕ ਸਿਟੀ |
| WCR | West Central Railway | ਜਬਲਪੁਰ (ਐਮਪੀ) | ‘J’ ਐਮਪੀ ਵਿੱਚ |
| SR | Southern Railway | ਚੇਨਈ (ਟੀਐਨ) | ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਲੋਕੋ ਸ਼ੈੱਡ |
| SCR | South Central Railway | ਸਿਕੰਦਰਾਬਾਦ (ਟੀਐਸ) | 1966 ਵਿੱਚ SR ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋਇਆ |
| SER | South Eastern Railway | ਕੋਲਕਾਤਾ (ਡਬਲਯੂਬੀ) | ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜ਼ੋਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ SER ਅਤੇ SECR ਹੈ |
| SECR | South East Central Railway | ਬਿਲਾਸਪੁਰ (ਸੀਜੀ) | ਫਰੇਟ ਹੱਬ |
| SWR | South Western Railway | ਹੁਬਲੀ (ਕਰ) | ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਨਹੀਂ! |
| ECR | East Central Railway | ਹਾਜੀਪੁਰ (ਬੀਆਰ) | ਬਿਹਾਰ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਜ਼ੋਨ |
| ECoR | East Coast Railway | ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ (ਓਡ) | ਕੋਨਾਰਕ ਖੇਤਰ |
| KR | Konkan Railway | ਸੀਬੀਡੀ ਬੇਲਾਪੁਰ (ਨਵੀਂ-ਮੁੰਬਈ) | ਪੂਰਾ ਜ਼ੋਨ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ |
| MR | Metro Railway | ਕੋਲਕਾਤਾ (ਡਬਲਯੂਬੀ) | ਸਿਰਫ਼ ਸਬਅਰਬਨ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਅਧੀਨ |
3. ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ / ਮਨੋਮੰਤਰ
-
ਉੱਤਰ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ:
Northern → New Delhi
North Eastern → Gorakhpur (NE ਲਈ G)
North Central → Prayagraj (Prayag ‘P’ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ‘C’entral)
North Western → Jaipur (J ਜਿਵੇਂ NW ਵਿੱਚ Jewel) -
ਦੱਖਣ ਦੀਆਂ ਭੈਣਾਂ:
Southern → Chennai
South Central → Secunderabad (SC=SC)
South Western → Hubballi (ਯਾਦ ਰੱਖੋ ‘H’ SW ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ) -
ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ:
Central / Western → ਦੋਵੇਂ Mumbai (CW = ‘See Double M’) -
ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਕੋਸਟ:
ECoR → Bhubaneswar (East-Coast=Sea=B for Beach)
ECR → Hajipur (H for Hajipur beside Ganga)
4. ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਈ ਸ਼ਾਰਟਕਟ ਨਿਯਮ
- ਜੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਇੱਕੋ ਰਾਜ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹੋਣ → ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ (ਉਦਾਹਰਨ, CR/WR → Mumbai)।
- SWR ਲਈ ਕਦੇ ਵੀ Bengaluru ਨਾ ਚੁਣੋ – Hubballi ਸਹੀ ਹੈ।
- Konkan Railway ਦਾ HQ Goa ਨਹੀਂ ਹੈ → CBD Belapur (Navi Mumbai)।
- Delhi = NR ਹੀ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਜ਼ੋਨ ਨਹੀਂ।
- Kolkata ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ (SER, MR, ਅਤੇ ER ਪੁਰਾਣਾ HQ) – ਸਵਾਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ।
5. ਆਮ MCQ ਪੈਟਰਨ
(ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਟੈਸਟ ਕਰਨ ਲਈ ਟੌਗਲ ਵਰਤੋ)
Q1. North Central Railway ਦਾ HQ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?
Prayagraj (Allahabad)Q2. ਕਿਹੜਾ ਜ਼ੋਨ Bhubaneswar ਵਿੱਚ HQ ਰੱਖਦਾ ਹੈ?
East Coast Railway (ECoR)Q3. South Western Railway → HQ?
HubballiQ4. ਕੋਨਕਨ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ?
CBD ਬੇਲਾਪੁਰ (ਨਵੀਂ ਮੁੰਬਈ)Q5. ਅਸਾਮ-ਟਾਈਪ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਕੋ-ਇੱਕ ਜ਼ੋਨ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ?
ਨਾਰਥਈਸਟ ਫਰੰਟੀਅਰ ਰੇਲਵੇ – ਗੁਵਾਹਾਟੀ (ਮਲੀਗਾਂਵ)6. 30-ਸਕਿੰਟ ਰੈਪਿਡ-ਫਾਇਰ ਤੱਥ
- ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਜ਼ੋਨ: ਸੈਂਟਰਲ ਰੇਲਵੇ (CR) 1951।
- ਸਭ ਤੋਂ ਨਵਾਂ ਜ਼ੋਨ: ਸਾਊਥ ਕੋਸਟ ਰੇਲਵੇ (ਹਾਲੇ ਚਾਲੂ ਹੋਣਾ ਬਾਕੀ; ਤੱਕਦਾ SWR ਸਭ ਤੋਂ ਨਵਾਂ 2003)।
- ਇੱਕੋ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 2 ਜ਼ੋਨ: ਮੁੰਬਈ → CR ਅਤੇ WR।
- ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਨਦੀ ਦੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਨਾਮਿਤ ਜ਼ੋਨ: ਕੋਨਕਨ ਰੇਲਵੇ (KR)।
- ਪਿੰਕ ਸਿਟੀ ਜ਼ੋਨ: NWR ਜੈਪੁਰ।
- ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਿਲਿਕਨ ਵੈਲੀ ਜ਼ੋਨਲ ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਇਸ ਸ਼ੀਟ ਨੂੰ ਪਿਛਲੀ ਰਾਤ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਰਿਵਾਈਜ਼ ਕਰੋ – 100% ਜ਼ੋਨ-ਹੈੱਡਕੁਆਰਟਰ ਸਵਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚ ਹੋਣਗੇ। ਸਭ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ!
BETA
