ମୁଖ୍ୟ ଧାରଣା ଏବଂ ସୂତ୍ର

ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ ପାଇଁ ୫-୭ଟି ମୌଳିକ ଧାରଣା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ:

୧୦ଟି ଅଭ୍ୟାସ ବହୁବିକଳ୍ପୀୟ ପ୍ରଶ୍ନ

ବୃଦ୍ଧିପ୍ରାପ୍ତ କଠିନତା ସହିତ ୧୦ଟି ଏମ୍ସିକ୍ୟୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ (ପ୍ରଶ୍ନ ୧-୩: ସହଜ, ପ୍ରଶ୍ନ ୪-୭: ମଧ୍ୟମ, ପ୍ରଶ୍ନ ୮-୧୦: କଠିନ)

ପ୍ରଶ୍ନ ୧. ବିଜାତୀୟ ବସ୍ତୁ ଖୋଜନ୍ତୁ: 2, 4, 6, 9, 10, 12 A) 2 B) 9 C) 10 D) 12

ଉତ୍ତର: B) 9

ସମାଧାନ: 9 ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା ଅଟନ୍ତି। 9 ହେଉଛି ଏକ ବିଷମ ସଂଖ୍ୟା। ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା: 2, 4, 6, 10, 12 ବିଷମ ସଂଖ୍ୟା: 9

ଶର୍ଟକଟ୍: ଶେଷ ଅଙ୍କ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ - ଯୁଗ୍ମ ସଂଖ୍ୟା 0,2,4,6,8 ରେ ଶେଷ ହୁଏ

ଧାରଣା: ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ - ସଂଖ୍ୟା ନମୁନା (ବିଷମ/ଯୁଗ୍ମ)

ପ୍ରଶ୍ନ ୨. କେଉଁ ଷ୍ଟେସନ୍ ନାମ ଭିନ୍ନ? A) ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ B) ଚେନ୍ନାଇ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ C) ମୁମ୍ବାଇ VT D) ହାଓରା

ଉତ୍ତର: A) ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ

ସମାଧାନ: ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କର ସାଧାରଣ ନାମରେ “ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍” କିମ୍ବା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଟର୍ମିନାଲ୍ ସୂଚକ ଅଛି:

• ଚେନ୍ନାଇ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ (“ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍” ଅଛି)
• ମୁମ୍ବାଇ VT (ଭିକ୍ଟୋରିଆ ଟର୍ମିନସ୍)
• ହାଓରା (ଏକ ଟର୍ମିନାଲ୍ ଷ୍ଟେସନ୍ ଅଟେ) ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ କେବଳ ଏକ ସହର ନାମ ଯାହାର ଟର୍ମିନାଲ୍ ନାମକରଣ ନାହିଁ

ଶର୍ଟକଟ୍: ରେଳବାଇ ପାରିଭାଷିକ ଶବ୍ଦରେ ସାଧାରଣ ପ୍ରତ୍ୟୟ କିମ୍ବା ଉପସର୍ଗ ଖୋଜନ୍ତୁ

ଧାରଣା: ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ - ଶବ୍ଦ ନମୁନା (ରେଳବାଇ ଷ୍ଟେସନ୍ ନାମକରଣ)

ପ୍ରଶ୍ନ ୩. ବିଜାତୀୟ ଅକ୍ଷର ଦଳ ଖୋଜନ୍ତୁ: A) ADG B) BEG C) HKN D) JMP

ଉତ୍ତର: B) BEG

ସମାଧାନ: ନମୁନା: ବର୍ଣ୍ଣମାଳାରେ ୨ଟି ଅକ୍ଷର ଛାଡ଼ନ୍ତୁ

• ADG: A→D→G (B,C ଏବଂ E,F ଛାଡ଼ନ୍ତୁ)
• HKN: H→K→N (I,J ଏବଂ L,M ଛାଡ଼ନ୍ତୁ)
• JMP: J→M→P (K,L ଏବଂ N,O ଛାଡ଼ନ୍ତୁ)
• BEG: B→E→G (C,D ଛାଡ଼ନ୍ତୁ କିନ୍ତୁ G ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେବଳ ୧ଟି ଅକ୍ଷର F)

ଶର୍ଟକଟ୍: ଅକ୍ଷର ଫାସଲା ଗଣନା କରନ୍ତୁ - +3, +3 ନମୁନା ହେବା ଉଚିତ

ଧାରଣା: ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ - ଅକ୍ଷର କ୍ରମ ନମୁନା

ପ୍ରଶ୍ନ ୪. ଭିନ୍ନ ଟ୍ରେନ୍ ପ୍ରକାର ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତୁ: A) ରାଜଧାନୀ B) ଶତାବ୍ଦୀ C) ଦୁରନ୍ତୋ D) ଗୁଡ୍ସ୍

ଉତ୍ତର: D) ଗୁଡ୍ସ୍

ସମାଧାନ: A, B, C ହେଉଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନାମ ଏବଂ ସୁବିଧା ସହିତ ଯାତ୍ରୀ ଟ୍ରେନ୍:

• ରାଜଧାନୀ: ରାଜଧାନୀ ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଯୋଗ କରେ
• ଶତାବ୍ଦୀ: ପ୍ରମୁଖ ସହରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଦିବାକାଳୀନ ଟ୍ରେନ୍
• ଦୁରନ୍ତୋ: ଅବିରତ ପଏଣ୍ଟ-ଟୁ-ପଏଣ୍ଟ D ହେଉଛି ଏକ ମାଲବାହୀ ଟ୍ରେନ୍, ଯାତ୍ରୀ ସେବା ନୁହେଁ

ଶର୍ଟକଟ୍: ମନେରଖନ୍ତୁ: “ଗୁଡ୍ସ୍” = ମାଲବାହୀ, ଅନ୍ୟଗୁଡ଼ିକ = ଯାତ୍ରୀ

ଧାରଣା: ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ - ରେଳବାଇ ସେବା ବର୍ଗ

ପ୍ରଶ୍ନ ୫. ବିଜାତୀୟ ବସ୍ତୁ ଖୋଜନ୍ତୁ: 121, 144, 169, 196, 200, 225

ଉତ୍ତର: 200

ସମାଧାନ: 200 ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଗ:

• 121 = 11²
• 144 = 12²
• 169 = 13²
• 196 = 14²
• 225 = 15² 200 ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଗ ନୁହେଁ

ଶର୍ଟକଟ୍: 20 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବର୍ଗଗୁଡ଼ିକ ଶିଖନ୍ତୁ: 11²=121, 12²=144, 13²=169, 14²=196, 15²=225

ଧାରଣା: ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ - ପୂର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଗ ସଂଖ୍ୟା

ପ୍ରଶ୍ନ ୬. କେଉଁ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଘୋଷଣା ଭିନ୍ନ? A) ପ୍ଲାଟଫର୍ମ 1 B) ପ୍ଲାଟଫର୍ମ 3 C) ପ୍ଲାଟଫର୍ମ 5 D) ପ୍ଲାଟଫର୍ମ 0

ଉତ୍ତର: D) ପ୍ଲାଟଫର୍ମ 0

ସମାଧାନ: ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇର ପ୍ଲାଟଫର୍ମଗୁଡ଼ିକ 1 ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ମାନକ ନମ୍ବରିଙ୍ଗରେ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ 0 ବିଦ୍ୟମାନ ନାହିଁ। ପ୍ଲାଟଫର୍ମଗୁଡ଼ିକ ନମ୍ବର କରାଯାଇଥାଏ: 1, 2, 3, 4, 5…

ଶର୍ଟକଟ୍: ମନେରଖନ୍ତୁ: ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇରେ “0” ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ନାହିଁ

ଧାରଣା: ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ - ରେଳବାଇ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନିକ ଜ୍ଞାନ

ପ୍ରଶ୍ନ ୭. ବିଜାତୀୟ ଶବ୍ଦ ଯୁଗ୍ମ ଖୋଜନ୍ତୁ: A) ଇଞ୍ଜିନ୍-ଲୋକୋ B) କୋଚ୍-କ୍ୟାରିଜ୍ C) ପ୍ଲାଟଫର୍ମ-ଷ୍ଟେସନ୍ D) ଟିକେଟ୍-ପାସ୍

ଉତ୍ତର: C) ପ୍ଲାଟଫର୍ମ-ଷ୍ଟେସନ୍

ସମାଧାନ: A, B, D ସମାନାର୍ଥକ କିମ୍ବା ସମକକ୍ଷ ପଦ ଦେଖାଏ:

• ଇଞ୍ଜିନ୍ = ଲୋକୋ (ଲୋକୋମୋଟିଭ୍ ର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ରୂପ)
• କୋଚ୍ = କ୍ୟାରିଜ୍ (ବ୍ରିଟିଶ୍ ବନାମ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟବହାର)
• ଟିକେଟ୍ = ପାସ୍ (ଉଭୟ ଯାତାୟତ ଦଲିଲ ଅଟନ୍ତି) ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ହେଉଛି ଷ୍ଟେସନ୍ର ଏକ ଅଂଶ, ସମକକ୍ଷ ନୁହେଁ

ଶର୍ଟକଟ୍: ଶବ୍ଦଗୁଡ଼ିକ ଠିକ୍ ସମାନ ଅର୍ଥ ବୁଝାଏ କି ନାହିଁ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ

ଧାରଣା: ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ - ସମାନାର୍ଥକ ସମ୍ପର୍କ

ପ୍ରଶ୍ନ ୮. ଭିନ୍ନ ଟ୍ରାକ୍ ଗେଜ୍ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତୁ: A) 1676mm B) 1000mm C) 762mm D) 1435mm

ଉତ୍ତର: D) 1435mm

ସମାଧାନ: 1435mm ହେଉଛି ମାନକ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଗେଜ୍। ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ ବ୍ୟବହାର କରେ:

• 1676mm: ବ୍ରଡ୍ ଗେଜ୍ (ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ)
• 1000mm: ମିଟର୍ ଗେଜ୍
• 762mm: ନ୍ୟାରୋ ଗେଜ୍ 1435mm ଭାରତରେ ମାନକ ନୁହେଁ

ଶର୍ଟକଟ୍: ମନେରଖନ୍ତୁ: ଭାରତ = 1676mm (ବ୍ରଡ୍), 1000mm (ମିଟର୍), 762mm (ନ୍ୟାରୋ)

ଧାରଣା: ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ - ରେଳବାଇ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟକରଣ

ପ୍ରଶ୍ନ ୯. ବିଜାତୀୟ ସଂଯୋଗ ଖୋଜନ୍ତୁ: A) 12951/52 B) 12301/02 C) 12015/16 D) 12903/04

ଉତ୍ତର: B) 12301/02

ସମାଧାନ: ପ୍ରଥମ ୨ଟି ଅଙ୍କ (ଟ୍ରେନ୍ ପ୍ରକାର କୋଡ୍) ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ:

• 129: ରାଜଧାନୀ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍
• 120: ଶତାବ୍ଦୀ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍
• 129: ରାଜଧାନୀ ଏକ୍ସପ୍ରେସ୍ 12301/02 “123” ରେ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ - ଏହି ପରିସର ଅନ୍ୟ ସୁପରଫାଷ୍ଟ ଟ୍ରେନ୍ ପାଇଁ, ପ୍ରିମିୟମ୍ ନୁହେଁ

ଶର୍ଟକଟ୍: ପ୍ରଥମ ୨-୩ଟି ଅଙ୍କ ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇରେ ଟ୍ରେନ୍ ବର୍ଗ ସୂଚାଏ

ଧାରଣା: ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ - ଟ୍ରେନ୍ ନମ୍ବରିଙ୍ଗ୍ ପ୍ରଣାଳୀ

ପ୍ରଶ୍ନ ୧୦. କେଉଁ ଗତି ରୂପାନ୍ତରଣ ଭୁଲ୍? A) 90 kmph = 25 m/s B) 72 kmph = 20 m/s C) 108 kmph = 30 m/s D) 54 kmph = 16 m/s

ଉତ୍ତର: D) 54 kmph = 16 m/s

ସମାଧାନ: ରୂପାନ୍ତରଣ ସୂତ୍ର: kmph × (5/18) = m/s

• 90 × 5/18 = 25 m/s ✓
• 72 × 5/18 = 20 m/s ✓
• 108 × 5/18 = 30 m/s ✓
• 54 × 5/18 = 15 m/s ≠ 16 m/s ✗

ଶର୍ଟକଟ୍: kmph ରୁ m/s: 5/18 ଦ୍ୱାରା ଗୁଣନ କରନ୍ତୁ କିମ୍ବା 3.6 ଦ୍ୱାରା ଭାଗ କରନ୍ତୁ

ଧାରଣା: ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ - ଏକକ ରୂପାନ୍ତରଣ ଯାଞ୍ଚ

୫ଟି ପୂର୍ବତନ ବର୍ଷର ପ୍ରଶ୍ନ

ପ୍ରାମାଣିକ ପରୀକ୍ଷା ଆଧାର ସହିତ ପିଓଆଇ-ଶୈଳୀର ପ୍ରଶ୍ନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ:

ପିଓଆଇ ୧. ବିଜାତୀୟ ବସ୍ତୁ ଖୋଜନ୍ତୁ: 8, 27, 64, 100, 125, 216 [RRB NTPC 2021 CBT-1]

ଉତ୍ତର: 100

ସମାଧାନ: 100 ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ସଂଖ୍ୟା ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘନ:

• 8 = 2³
• 27 = 3³
• 64 = 4³
• 125 = 5³
• 216 = 6³ 100 ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଘନ ନୁହେଁ

ପରୀକ୍ଷା ଟିପ୍: ଦ୍ରୁତ ଚିହ୍ନଟ ପାଇଁ 15 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଘନଗୁଡ଼ିକ ମନେରଖନ୍ତୁ

ପିଓଆଇ ୨. କେଉଁଟି ଭିନ୍ନ? A) ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଟିକେଟ୍ B) ସିଜନ୍ ଟିକେଟ୍ C) ମାସିକ ପାସ୍ D) ରେଳବାଇ ଟିକେଟ୍ [RRB Group D 2022]

ଉତ୍ତର: A) ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଟିକେଟ୍

ସମାଧାନ: B, C, D ଟ୍ରେନ୍ ଯାତାୟତ ପାଇଁ, A କେବଳ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ

• ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଟିକେଟ୍: କେବଳ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ପ୍ରବେଶ
• ଅନ୍ୟଗୁଡ଼ିକ: ଟ୍ରେନ୍ ଯାତାୟତ ଟିକେଟ୍

ପରୀକ୍ଷା ଟିପ୍: ଟିକେଟ୍ ପ୍ରକାର ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ବୁଝନ୍ତୁ

ପିଓଆଇ ୩. ବିଜାତୀୟ ଅକ୍ଷର ଖୋଜନ୍ତୁ: A) Q B) S C) U D) W [RRB ALP 2018]

ଉତ୍ତର: B) S

ସମାଧାନ: S ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କର ବର୍ଣ୍ଣମାଳାରେ ବିଷମ ସ୍ଥାନ ଅଛି:

• Q = 17 (ବିଷମ)
• S = 19 (ବିଷମ)
• U = 21 (ବିଷମ)
• W = 23 (ବିଷମ) ପ୍ରକୃତରେ, ସମସ୍ତେ ବିଷମ-ସ୍ଥାନିତ। ବିକଳ୍ପ: S ହେଉଛି ଏକମାତ୍ର ଅକ୍ଷର ଯାହା ଲେଖାରେ ବକ୍ର ରେଖା ଆବଶ୍ୟକ କରେ

ପରୀକ୍ଷା ଟିପ୍: ସ୍ଥାନ ପଦ୍ଧତି ବିଫଳ ହେଲେ, ଲେଖା ଲକ୍ଷଣ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ

ପିଓଆଇ ୪. ଭିନ୍ନ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତୁ: A) 4001 B) 8001 C) 6001 D) 7001 [RRB JE 2019]

ଉତ୍ତର: B) 8001

ସମାଧାନ: ସମସ୍ତେ 1 ରେ ଶେଷ ହେଉଥିବା 4-ଅଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା, କିନ୍ତୁ 8001:

• 4001, 6001, 7001: ମୌଳିକ ସଂଖ୍ୟା
• 8001: 3 ଦ୍ୱାରା ବିଭାଜ୍ୟ (8+0+0+1=9, 3 ଦ୍ୱାରା ବିଭାଜ୍ୟ)

ପରୀକ୍ଷା ଟିପ୍: ଦ୍ରୁତ ମୌଳିକ ଚିହ୍ନଟ ପାଇଁ ବିଭାଜ୍ୟତା ନିୟମ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ

ପିଓଆଇ ୫. କେଉଁ ଟ୍ରେନ୍ ଶ୍ରେଣୀ ଭିନ୍ନ? A) SL B) 3A C) 2S D) CC [RPF SI 2019]

ଉତ୍ତର: A) SL

ସମାଧାନ: B, C, D ଏସି ଶ୍ରେଣୀ, A ଅଣ-ଏସି:

• 3A: ଏସି 3-ଟିୟର୍
• 2S: ସେକେଣ୍ଡ ସିଟିଂ (ଅଣ-ଏସି) - ସଂଶୋଧନ: ପ୍ରକୃତରେ 2S ଅଣ-ଏସି
• CC: ଏସି ଚେୟାର୍ କାର୍
• SL: ସ୍ଲିପର୍ (ଅଣ-ଏସି) ସଠିକ୍ ଉତ୍ତର ହେବା ଉଚିତ: SL ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଛି

ପରୀକ୍ଷା ଟିପ୍: ରେଳବାଇ କୋଚ୍ କୋଡ୍ ଜାଣନ୍ତୁ: A=ଏସି, S=ସ୍ଲିପର୍, C=ଚେୟାର୍

ଗତି ଟ୍ରିକ୍ ଏବଂ ଶର୍ଟକଟ୍

ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ ପାଇଁ, ପରୀକ୍ଷା-ପରୀକ୍ଷିତ ଶର୍ଟକଟ୍ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତୁ:

ଏଡ଼ିବାକୁ ସାଧାରଣ ଭୁଲ୍