ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଗଠନ - ଶୀଘ୍ର ସଂଶୋଧନ
ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂସ୍ଥାମାନେ – ଦ୍ରୁତ ସଂଶୋଧନ
ମୁଖ୍ୟ ବିଷୟବସ୍ତୁ (ଏକ ବାକ୍ୟରେ)
- UNO – ୨୪ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୪୫, ମୁଖ୍ୟାଳୟ ନୂଆଯୋର୍କ, ଆଠଟି ସରକାରୀ ଭାଷା ମଧ୍ୟରେ ଆରବୀ ଓ ଚାଇନିଜ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
- UNESCO – ୧୬ ନଭେମ୍ବର ୧୯୪୫, ମୁଖ୍ୟାଳୟ ପାରିସ୍, ସ୍ଲୋଗାନ “ମଣିଷ ମନରେ ଶାନ୍ତି ନିର୍ମାଣ କରିବା”।
- WHO – ୭ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୪୮ (ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଦିବସ), ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଜେନେଭା, World Health Report ପ୍ରକାଶ କରେ।
- IMF – ୨୭ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୪୫, ମୁଖ୍ୟାଳୟ ୱାଶିଂଟନ୍ D.C., ୧୯୦ ସଦସ୍ୟ, SDR ଏକାଉଣ୍ଟ ଏକାକ।
- World Bank – ୧୯୪୪ ବ୍ରେଟନ୍ ୱୁଡ୍ସ୍, ମୁଖ୍ୟାଳୟ ୱାଶିଂଟନ୍, ୫ଟି ସଂସ୍ଥା (IBRD + IDA + IFC + MIGA + ICSID)।
- WTO – ୧ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୯୫, ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଜେନେଭା, GATT ସ୍ଥାନ ନେଲା, Ministerial Conference ଉଚ୍ଚତମ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିକାୟ।
- SAARC – ୮ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୮୫, ମୁଖ୍ୟାଳୟ କାଠମାଣ୍ଡୁ, ୮ ସଦସ୍ୟ, ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ୨୦୦୭ ରେ ଯୋଗ ଦେଲା।
- ASEAN – ୮ ଅଗଷ୍ଟ ୧୯୬୭, ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଜାକର୍ତ୍ତା, ୧୦ ସଦସ୍ୟ, ମୋଟୋ “ଏକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ, ଏକ ପରିଚୟ, ଏକ ସମୁଦାୟ”।
- BRICS – ୨୦୦୯ ପ୍ରଥମ ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ, ମୁଖ୍ୟାଳୟ ସାଙ୍ଘାଇ (NDB), ୫ ସଦସ୍ୟ → ୨୦୨୪ ରେ ବିସ୍ତାର (ଇଜିପ୍ଟ, ଇଥିଓପିଆ, ଇରାନ୍, UAE, ସାଉଦି)।
- G-20 – ୧୯୯୯, କ୍ରମାଗତ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା, ୨୦୨୩ ଭାରତ, ୨୦୨୪ ବ୍ରାଜିଲ୍, ୨୦୨୫ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା।
- OPEC – ୧୯୬୦, ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଭିଏନା, ୧୨ ସଦସ୍ୟ, ୨୦୧୬ ରେ OPEC+ ଗଠିତ (ରୁଷ୍ ନେତୃତ୍ୱ)।
- NATO – ୪ ଏପ୍ରିଲ ୧୯୪୯, ମୁଖ୍ୟାଳୟ ବ୍ରୁସେଲ୍ସ୍, ଆର୍ଟିକଲ୍ ୫ ସାମୁଦାୟିକ ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ୩୨ ସଦସ୍ୟ (ଫିନଲ୍ୟାଣ୍ଡ ୨୦୨୩, ସ୍ୱିଡେନ୍ ୨୦୨୪)।
- Commonwealth – ୧୯୩୧ ଷ୍ଟାଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ୱେଷ୍ଟମିନଷ୍ଟର୍, ୫୬ ସଦସ୍ୟ, ମୁଖ୍ୟ ରାଜା ଚାର୍ଲ୍ସ୍ III।
- African Union – ୯ ଜୁଲାଇ ୨୦୦୨ (OAU ସ୍ଥାନ ନେଲା), ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଆଦିସ୍ ଆବାବା, ୫୫ ରାଷ୍ଟ୍ର।
- OECD – ୧୯୬୧, ମୁଖ୍ୟାଳୟ ପାରିସ୍, ୩୮ ସଦସ୍ୟ, “Better Life Index” ପ୍ରକାଶ କରେ।
- Interpol – ୧୯୨୩, ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଲିୟନ୍ (ଫ୍ରାନ୍ସ୍), ୧୯୫ ସଦସ୍ୟ ଦେଶ, ୭ଟି ରଙ୍ଗର ନୋଟିସ୍ (ରେଡ୍ କର୍ନର୍ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ)।
- International Court of Justice – ୧୯୪୫, ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଦି ହେଗ୍, ୧୫ ବିଚାରପତି, ୯ ବର୍ଷ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ, କେବଳ UN ଅଙ୍ଗ ଯାହା NY ବାହାରେ।
- IUCN – ୧୯୪୮, ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଗ୍ଲାଣ୍ଡ (ସ୍ୱିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡ୍), Red List of Threatened Species ରଖେ।
- FIFA – ୧୯୦୪, ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଜୁରିଖ୍, ୨୧୧ ସଦସ୍ୟ, ୨୦୨୬ ବିଶ୍ୱକପ୍ ୪୮ ଦଳକୁ ବିସ୍ତାର।
- BIS – ୧୯୩୦, ମୁଖ୍ୟାଳୟ ବାସେଲ୍, “କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କମାନଙ୍କର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କ୍”, Basel ନିୟମ ପ୍ରକାଶ କରେ।
ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂତ୍ର/ନିୟମ
| ସୂତ୍ର / ନିୟମ |
ପ୍ରୟୋଗ |
| UNSC ସ୍ଥାୟୀ ଆସନ |
5 (P-5) → ଭେଟୋ ଅଧିକାର; 10 ଅସ୍ଥାୟୀ (2-ବର୍ଷ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ)। |
| ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ ଋଣ ହାର |
IDA = ସବୁଠୁ ଗରିବଙ୍କୁ 0-0.75 % ସୁଧ; IBRD = ମଧ୍ୟମ ଆୟ ଦେଶଙ୍କୁ ବଜାର ନିକଟ ହାର। |
| WTO ସମ୍ମତି ନିୟମ |
1 ଦେଶ ଯେକୌଣସି ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଅଟକାଇପାରେ; MC ପ୍ରତି 2 ବର୍ଷରେ ହୁଏ। |
| SAARC GDP ସୀମା |
LDC (ଆଫଗାନିସ୍ତାନ, ବାଂଲାଦେଶ, ଭୁଟାନ, ମାଲଦ୍ୱୀପ, ନେପାଳ) SAFTA ରିହାତି ପାଆନ୍ତି। |
| BRICS ଅଂଶ ସୂତ୍ର |
NDB ସବସ୍କ୍ରାଇବ୍ ପୁଞ୍ଜି = 5 ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା × 20 % ପ୍ରତ୍ୟେକ; ସମାନ ଭୋଟିଂ। |
| OPEC ବାସ୍କେଟ୍ ମୂଲ୍ୟ |
7 କ୍ରୁଡ୍ ଷ୍ଟ୍ରିମ୍ ହାରାହାରି; ଉତ୍ପାଦନ କୋଟା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରେ। |
| NATO 2 % ନିୟମ |
ସଦସ୍ୟମାନେ 2024 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରକ୍ଷା ଉପରେ 2 % GDP ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖନ୍ତି। |
| କମନ୍ୱେଲଥ୍ ସଦସ୍ୟତା ନିୟମ |
ରାଜାଙ୍କୁ ମୁଖ୍ୟ ଭାବି ସ୍ୱୀକାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ; ଗଣତନ୍ତ୍ର ଅନୁମୋଦିତ (ଉଦାହରଣ: ଭାରତ)। |
| ଇଣ୍ଟରପୋଲ୍ ରେଡ୍ ନୋଟିସ୍ |
ଗିରଫ ଓାରେଣ୍ଟ ନୁହେଁ; ଖୋଜିବା ଓ ଅସ୍ଥାୟୀ ଗିରଫ ଅନୁରୋଧ କରେ। |
| ICJ ଅଧିକାରକ୍ଷେତ୍ର |
କେବଳ ରାଷ୍ଟ୍ର; ବ୍ୟକ୍ତି/କମ୍ପାନୀ ନୁହେଁ; UNSC ରାୟ ବାଧ୍ୟ କରିପାରେ। |
ମେମୋରି ଟ୍ରିକ୍ସ
- UNO ଜନ୍ମଦିନ କାର୍ଡ୍ – “24-10-45” ଟ୍ରେନ୍ ଟିକେଟ୍ ଭଳି ଦେଖାଯାଏ (RRB ତାରିଖ ପସନ୍ଦ କରେ)।
- “WHO ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରେ, ଜେନେଭା WHO ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କରେ” – ଉଭୟ ‘G’ ଦ୍ୱାରା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।
- BRICS ବ୍ୟାଙ୍କ୍ ସାଙ୍ଘାଇରେ – “BRICS & S(hanghai)” ଉଭୟରେ ‘S’ ଅଛି।
- OPEC ତେଲ → “Vienna waits for Oil” – ଉଭୟରେ ‘O’ ଓ ‘I’ ଅଛି।
- ICJ ଓ ପିସ୍ ପ୍ୟାଲେସ୍ – ଉଭୟ ଦି ହେଗ୍ରେ; “ନ୍ୟାୟ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ଆବଶ୍ୟକ” ଭାବନ୍ତୁ।
ସାଧାରଣ ଭୁଲ
| ଭୁଲ |
ଠିକ୍ ପଦ୍ଧତି |
| IMF ଓ ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କ ମୁଖ୍ୟାଳୟକୁ ଗୋଳମାଳ |
IMF → Washington D.C. (ସହର ସମାନ) କିନ୍ତୁ ଭିନ୍ନ ଭବନ; ମନେରଖିବା IMF = Monetary (ଟଙ୍କା) ତେଣୁ “M”oney ଓ “M”F ଉଭୟରେ M ଅଛି। |
| 2025 ଜି-20 ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା ଭାରତ ଲେଖିବା |
ଭାରତ 2023 ରେ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତା କରିଥିଲା; 2025 = South Africa (ବ୍ରାଜିଲ 2024 ପରେ ବର୍ଣ୍ଣମାଳା କ୍ରମରେ)। |
| 31 ଜଣିଆ NATO ସଦସ୍ୟ ଗଣନା |
32 ହେଲା Sweden 7 ମାର୍ଚ୍ଚ 2024 ରେ ଯୋଗ ଦେବା ପରେ। |
| Red Notice କୁ ଗିରଫ ଓାରେଣ୍ଟ କହିବା |
ଏହା କେବଳ ଏକ ଅନୁରୋଧ; ଦେଶୀୟ କୋର୍ଟ ଓାରେଣ୍ଟ ଜାରି କରେ। |
| SAARC ମୁଦ୍ରା ଅଛି କହିବା |
କୌଣସି ସାଧାରଣ ମୁଦ୍ରା ନାହିଁ; କେବଳ SAARC Visa Exemption Sticker କୂଟନୀତିଜ୍ଞଙ୍କ ପାଇଁ ଅଛି। |
ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଟିପ୍ସ
- ମୁଖ୍ୟାଳୟ ସହର ପୁଣିଥରେ ଦେଖନ୍ତୁ – 1 ନମ୍ବର ନିଶ୍ଚିତ; ଯଦି ଦେଶ ରାଜଧାନୀ ଭିନ୍ନ (ପ୍ରମାଣ: BIS-ସ୍ୱିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡ-ଜେନେଭା)।
- ସଂଖ୍ୟାତ୍ମକ ଫାନ୍ଦ – ସଦସ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରତିବର୍ଷ ବଦଳେ (NATO 32, BRICS ବର୍ତ୍ତମାନ 10)।
- ସ୍ଥାପନା ବର୍ଷ = 5-10-15 ପ୍ୟାଟର୍ନ – UN 1945, IMF 1945, World Bank 1945, WHO 1948 (+3)।
- ପ୍ରଥମ ସିଫ୍ଟରେ ମିଳାଣିକୁ ପ୍ରଥମେ ଉତ୍ତର ଦିଅନ୍ତୁ; ସମାନ ପ୍ରଶ୍ନ ଦ୍ୱିତୀୟ ସିଫ୍ଟରେ ଭିନ୍ନ ବିକଳ୍ପ ସହ ପୁଣି ଆସେ।
- UN ଭାଷା ଓ UNSC veto ଉପରେ ତାରା ଚିହ୍ନ ପ୍ରଶ୍ନ – ପ୍ରତି ଚକ୍ରରେ ପଚରାଯାଏ।
ତୁରନ୍ତ ଅଭ୍ୟାସ (5 MCQ)
1. International Court of Justice ର ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଅବସ୍ଥିତ
A) Geneva B) New York C) The Hague D) Vienna
**ଠିକ୍:** C) The Hague
2. ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧ୍ୟରେ କେଉଁ ସଂଗଠନ World Bank Group ର ଅଂଶ ନୁହେଁ?
A) IFC B) MIGA C) IDA D) IMF
**ଠିକ୍:** D) IMF
3. 2025 ର G-20 ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ହେବ
A) ବ୍ରାଜିଲ B) ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା C) ଭାରତ D) ଚୀନ୍
**ସଠିକ୍:** B) ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା
4. ସ୍ପେଶାଲ ଡ୍ରୋଇଙ୍ଗ୍ ରାଇଟ୍ସ (SDR) ବାସ୍କେଟ୍ ର ମୁଦ୍ରା ଭିତରେ ନାହିଁ
A) ଯୁଏସ୍ ଡଲାର୍ B) ଇଉରୋ C) ଭାରତୀୟ ରୁପି D) ଚାଇନିଜ୍ ରେନମିନ୍ବି
**ସଠିକ୍:** C) ଭାରତୀୟ ରୁପି
5. “ରେଡ୍ ଲିଷ୍ଟ୍” ପ୍ରକାଶ କରେ
A) UNEP B) IUCN C) WWF D) UNESCO
**ସଠିକ୍:** B) IUCN
BETA
