গুৰুত্বপূৰ্ণ সংস্থাসমূহ – দ্ৰুত পুনৰীক্ষণ
গুৰুত্বপূৰ্ণ সংগঠনসমূহ – দ্ৰুত পুনৰীক্ষণ
মুখ্য বিন্দুবোৰ (এক-শাৰীত)
- UNO – 24 অক্টোবৰ 1945, সদৰ দপ্তৰ নিউয়ৰ্ক, ৬টা আনুষ্ঠানিক ভাষাৰ ভিতৰত আৰবী আৰু চীনা ভাষা অন্তৰ্ভুক্ত।
- UNESCO – ১৬ নৱেম্বৰ ১৯৪৫, সদৰ দপ্তৰ পেৰিছ, স্লোগান “মানুহৰ মনত শান্তি গঢ়ি তোলা”।
- WHO – ৭ এপ্ৰিল ১৯৪৮ (বিশ্ব স্বাস্থ্য দিৱস), সদৰ দপ্তৰ জেনেভা, World Health Report প্ৰকাশ কৰে।
- IMF – ২৭ ডিচেম্বৰ ১৯৪৫, সদৰ দপ্তৰ ৱাশিংটন ডি.চি., ১৯০ সদস্য, একাউণ্টৰ একক হিচাপে SDR।
- World Bank – ব্ৰেটন উডছ ১৯৪৪, সদৰ দপ্তৰ ৱাশিংটন, ৫টা প্ৰতিষ্ঠান (IBRD + IDA + IFC + MIGA + ICSID)।
- WTO – ১ জানুৱাৰী ১৯৯৫, সদৰ দপ্তৰ জেনেভা, GATTৰ সলনি লৈছে, Ministerial Conference সৰ্বোচ্চ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰা সংস্থা।
- SAARC – ৮ ডিচেম্বৰ ১৯৮৫, সদৰ দপ্তৰ কাঠমান্ডু, ৮ সদস্য, আফগানিস্তান ২০০৭ত যোগদান কৰিছে।
- ASEAN – ৮ আগষ্ট ১৯৬৭, জাকাৰ্তা সদৰ দপ্তৰ, ১০ সদস্য, মূলমন্ত্ৰ “এক দৃষ্টিভংগী, এক পৰিচয়, এক সমাজ”।
- BRICS – ২০০৯ত প্ৰথম শীৰ্ষ বৈঠক, সদৰ দপ্তৰ শাংহাই (NDB), ৫ সদস্য → ২০২৪ত বিস্তৃত (ইজিপ্ট, ইথিওপিয়া, ইৰান, UAE, সৌদি)।
- G-20 – ১৯৯৯, সভাপতিত্ব ঘূৰি ফুৰে, ২০২৩ ভাৰত, ২০২৪ ব্ৰাজিল, ২০২৫ দক্ষিণ আফ্ৰিকা।
- OPEC – ১৯৬০, সদৰ দপ্তৰ ভিয়েনা, ১২ সদস্য, ২০১৬ত OPEC+ গঠিত (ৰাছিয়া-নেতৃত্বাধীন)।
- NATO – ৪ এপ্ৰিল ১৯৪৯, সদৰ দপ্তৰ ব্ৰাসেলছ, আৰ্টিকেল ৫ সামূহিক আত্মৰক্ষা, ৩২ সদস্য (ফিনলেণ্ড ২০২৩, সুইডেন ২০২৪)।
- Commonwealth – ১৯৩১ৰ ৱেষ্টমিনষ্টাৰৰ ষ্টেটিউট, ৫৬ সদস্য, প্ৰধান ৰাজা চাৰ্লছ তৃতীয়।
- African Union – ৯ জুলাই ২০০২ (OAUৰ সলনি), সদৰ দপ্তৰ আদ্দিছ আবাবা, ৫৫ ৰাষ্ট্ৰ।
- OECD – ১৯৬১, সদৰ দপ্তৰ পেৰিছ, ৩৮ সদস্য, “Better Life Index” প্ৰকাশ কৰে।
- Interpol – ১৯২৩, সদৰ দপ্তৰ লায়ন (ফ্ৰান্স), ১৯৫ সদস্য দেশ, ৭টা ৰঙৰ নোটিছ (ৰেড কৰ্ণাৰ সবাতোকৈ বিখ্যাত)।
- International Court of Justice – ১৯৪৫, সদৰ দপ্তৰ দ্য হেগ, ১৫ জন বিচাৰক, ৯ বছৰীয়া ম্যাদ, নিউয়ৰ্কৰ বাহিৰে একমাত্ৰ UN অংগ।
- IUCN – ১৯৪৮, সদৰ দপ্তৰ গ্লেণ্ড (সুইজাৰলেণ্ড), Red List of Threatened Species ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰে।
- FIFA – ১৯০৪, সদৰ দপ্তৰ জুৰিচ, ২১১ সদস্য, ২০২৬ বিশ্বকাপ ৪৮ দললৈ বিস্তৃত।
- BIS – ১৯৩০, সদৰ দপ্তৰ বাচেল, “কেন্দ্ৰীয় ব্যাংকবোৰৰ কেন্দ্ৰীয় ব্যাংক”, বাচেল নৰ্মসমূহ প্ৰকাশ কৰে।
গুৰুত্বপূৰ্ণ সূত্ৰ/নিয়ম
| সূত্ৰ / নিয়ম |
প্ৰয়োগ |
| UNSC স্থায়ী আসন |
5 (P-5) → ভেটো ক্ষমতা; 10 অস্থায়ী (2 বছৰীয়া মেয়াদ)। |
| বিশ্বব্যাংকৰ ঋণ হাৰ |
IDA = 0-0.75 % সুদ সবাতোকৈ দুখীয়া দেশলৈ; IBRD = বজাৰৰ ওচৰৰ হাৰ মধ্যম আয়ৰ দেশলৈ। |
| WTO ঐকমত্য নিয়ম |
1 দেশে যিকোনো সিদ্ধান্ত ৰোধ কৰিব পাৰে; MC প্ৰতি 2 বছৰত এবাৰ। |
| SAARC GDP সীমা |
LDC (আফগানিস্তান, বাংলাদেশ, ভুটান, মালদ্বীপ, নেপাল) SAFTA সুবিধা লাভ কৰে। |
| BRICS শ্বেয়াৰ সূত্ৰ |
NDB স্বাক্ষৰিত মূলধন = 5 প্ৰতিষ্ঠাতা × 20 % প্ৰতিজন; সমান ভোটাধিকাৰ। |
| OPEC বাস্কেট মূল্য |
7 টা ক্ৰুড ধাৰাৰ গড়; উৎপাদন কোটা নিৰ্ধাৰণ কৰে। |
| NATO 2 % নিয়ম |
সদস্যই 2024 লৈকে GDP ৰ 2 % প্ৰতিৰক্ষাত লক্ষ্য ৰাখে। |
| কমনৱেল্থ সদস্যতা নিয়ম |
ৰাজাকে প্ৰধান হিচাবে স্বীকাৰ কৰিব লাগিব; গণৰাজ্য অনুমোদিত (যেনে ভাৰত)। |
| ইন্টাৰপোল ৰেড নোটিচ |
গ্ৰেপ্তাৰি ৰণ নহয়; সনাক্ত আৰু অস্থায়ী গ্ৰেপ্তাৰৰ অনুৰোধ। |
| ICJ এখতিয়াৰ |
কেৱল ৰাষ্ট্ৰ; ব্যক্তি/কোম্পানী নহয়; UNSC ৰায় কাৰ্যকৰ কৰিব পাৰে। |
মেমৰি ট্ৰিক
- UNO জন্মদিনৰ কাৰ্ড – “24-10-45” এখন ৰেল টিকটৰ দৰে লাগে (RRB তাৰিখ ভাল পায়)।
- “WHO স্বাস্থ্যৰ যত্ন লয়, জেনেভা WHO ৰ যত্ন লয়” – দুয়োটাই ‘G’ দিয়ে আৰম্ভ হয়।
- BRICS বেংক শাংহাইত – “BRICS & S(hanghai)” দুয়োটাত ‘S’ আছে।
- OPEC তেল → “ভিয়েনা তেলৰ বাবে অপেক্ষা কৰে” – দুয়োটাত ‘O’ আৰু ‘I’ আছে।
- ICJ আৰু পীচ পেলেচ – দুয়োটাই দ্য হেগত; “ন্যায়ৰ বাবে শান্তিৰ প্ৰয়োজন” ভাবক।
সাধাৰণ ভুলসমূহ
| ভুল |
সঠিক পদ্ধতি |
| IMF আৰু বিশ্ব বেংকৰ মুখ্যালয় গুলিয়াই দিয়া |
IMF → ৱাশিংটন ডি.চি. (এই চহৰতে) কিন্তু ভিন্ন ভৱন; মনত ৰাখক IMF = Monetary (ধন) সেয়ে “M”oney আৰু “M”F দুয়োতেই M। |
| ২০২৫ G-20ৰ সভাপতি ভাৰত বুলি লিখা |
ভাৰতে ২০২৩ত সভাপতিত্ব কৰিছিল; ২০২৫ = দক্ষিণ আফ্ৰিকা (ব্ৰাজিল ২০২4ৰ পিছত বৰ্ণমালাক্ৰমে)। |
| ৩১ জন NATO সদস্য গণনা কৰা |
৭ মাৰ্চ ২০২4ত সুইডেন যোগদানৰ পিছত ৩২ জন। |
| ৰেড ন’টিচক গ্ৰেপ্তাৰী পৰোয়ানা বোলা |
ইয়াক কেৱল এটা অনুৰোধ বুলি কোৱা হয়; দেশীয় আদালতে পৰোয়ানা জাৰি কৰে। |
| SAARCৰ মুদ্ৰা আছে বুলি কোৱা |
কোনো সাধাৰণ মুদ্ৰা নাই; কেৱল SAARC ভিজা এক্সেম্পচন ষ্টিকাৰ কূটনীতিকৰ বাবে আছে। |
শেষ মুহূৰ্তৰ টিপ্স
- মুখ্যালয়ৰ চহৰ পুনৰালোচনা কৰক – ১ নম্বৰ নিশ্চিত প্ৰশ্ন; যদি দেশৰ ৰাজধানীৰ পৰা ভিন্ন হয় তেন্তে জোড়া দিয়ক (যেনে, BIS-সুইজাৰলেণ্ড-জেনিভা)।
- সংখ্যাগত ফাঁদ – সদস্য সংখ্যা বছৰে বছৰে বদলে (NATO 32, BRICS এতিয়া 10)।
- প্ৰতিষ্ঠাৰ বছৰ = 5-10-15 নিদর্শন – UN 1945, IMF 1945, বিশ্ব বেংক 1945, WHO 1948 (+3)।
- শিফট-1ত মিলোৱা প্ৰথমে চেষ্টা কৰক; একে প্ৰশ্নসমূহ শিফট-2ত বিকল্প জলাই পুনৰ আহে।
- তাৰকা চিহ্ন থকা প্ৰশ্ন UN ভাষা আৰু UNSC ভেটোৰ ওপৰত – প্ৰতি চক্ৰতে সোধা হয়।
দ্ৰুত অনুশীলন (৫ MCQ)
1. আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ন্যায়ালয়ৰ মুখ্যালয় ক’ত অৱস্থিত
A) জেনিভা B) নিউয়ৰ্ক C) দ্য হেগ D) ভিয়েনা
**সঠিক:** C) দ্য হেগ
2. তলৰ কোনটো সংস্থা বিশ্ব বেংক গ্ৰুপৰ অংশ নহয়?
A) IFC B) MIGA C) IDA D) IMF
**সঠিক:** D) IMF
3. 2025 চৰকাৰী G-20 শীৰ্ষ বৈঠক হ’ব
A) ব্ৰাজিল B) দক্ষিণ আফ্ৰিকা C) ভাৰত D) চীন
**সঠিক:** B) দক্ষিণ আফ্ৰিকা
4. Special Drawing Rights (SDR) বাস্কেটৰ মুদ্ৰাত অন্তৰ্ভুক্ত নহয়
A) US ডলাৰ B) ইউৰো C) ভাৰতীয় ৰুপী D) চীনীয় ৰেনমিন্বি
**সঠিক:** C) ভাৰতীয় ৰুপী
5. “ৰেড লিষ্ট” প্রকাশ কৰে
A) UNEP B) IUCN C) WWF D) UNESCO
**সঠিক:** B) IUCN
BETA
