ଭାରତ ଭୂଗୋଳ – ଶୀଘ୍ର ସଂଶୋଧନ
ଭାରତର ଭୂଗୋଳ – ଦ୍ରୁତ ପୁନର୍ବଳନ
ମୁଖ୍ୟ ବିନ୍ଦୁ (ଏକ ବାକ୍ୟରେ)
- ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶିଖର – କାଞ୍ଚେଞ୍ଜୁଙ୍ଗା (୮,୫୮୬ ମି., ସିକିମ୍)।
- ଦୀର୍ଘତମ ନଦୀ – ଗଙ୍ଗା (୨,୫୨୫ କି.ମି.)।
- ବୃହତ୍ତମ ହ୍ରଦ – ଉଲାର ହ୍ରଦ (ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀର, ମିଠା ପାଣି)।
- ଦକ୍ଷିଣତମ ବିନ୍ଦୁ – ଇନ୍ଦିରା ପଏଣ୍ଟ (ଗ୍ରେଟ୍ ନିକୋବାର୍)।
- ପଶ୍ଚିମତମ ବିନ୍ଦୁ – ଗୁହର ମୋଟି (ଗୁଜରାତ)।
- କର୍କ ରେଖା ୮ଟି ରାଜ୍ୟ ମାଧ୍ୟମରେ ଯାଏ: GJ, RJ, MP, CG, JH, WB, TR, MZ।
- ସର୍ବାଧିକ ଉପକୂଳ ଥିବା ରାଜ୍ୟ – ଗୁଜରାତ > ଆନ୍ଧ୍ର > ତାମିଲନାଡୁ।
- ପ୍ରାଚୀନତମ ପର୍ବତଶ୍ରେଣୀ – ଅରବଲ୍ଲି (ଦିଲ୍ଲୀ-ମାଉଣ୍ଟ୍ ଆବୁ)।
- ସର୍ବାଧିକ ବର୍ଷା ସ୍ଥାନ – ମାଉସିନ୍ରାମ୍ (ମେଘାଳୟ)।
- ବୃହତ୍ତମ ଡେଲ୍ଟା – ସୁନ୍ଦରବନ (ଗଙ୍ଗା-ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର)।
- ଏକମାତ୍ର ସକ୍ରିୟ ଜ୍ୱାଳାମୁଖୀ – ବାରେନ୍ ଆଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ୍ (ଆଣ୍ଡାମାନ ସାଗର)।
- ବୃହତ୍ତମ ମରୁଭୂମି – ଥାର୍ (ରାଜସ୍ଥାନ, ୨,୦୦,୦୦୦ କି.ମି.²)।
- ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉଚ୍ଚଭୂମି – ଦକ୍କନ ଉଚ୍ଚଭୂମି (ଦ୍ୱୀପ ଭାରତ)।
- ଚୀନ୍ ସହ ସୀମା ସଂସ୍ପର୍କ ଥିବା ରାଜ୍ୟ – JK, HP, UK, SK, AR।
- ଦୀର୍ଘତମ ଜାତୀୟ ରାଜପଥ – NH-44 (ଶ୍ରୀନଗର-କନ୍ୟାକୁମାରୀ, ୪,୧୧୨ କି.ମି.)।
- ଜିରୋ-ମାଇଲ୍ ପଥର (ଭୌଗୋଳିକ କେନ୍ଦ୍ର) – ନାଗପୁର।
- ସତପୁରା ପର୍ବତ ମାଧ୍ୟମରେ ଯାଉଥିବା ରାଜ୍ୟ – GJ, MH, MP, CH।
- ବୃହତ୍ତମ ମ୍ୟାଙ୍ଗ୍ରୋଭ୍ ଜଙ୍ଗଲ୍ – ସୁନ୍ଦରବନ (UNESCO ସ୍ଥଳ)।
- ଭାରତର ଏକମାତ୍ର ଭାସମାନ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ – କେଇବୁଲ୍ ଲାମଜାଓ (ମଣିପୁର)।
- ସର୍ବାଧିକ ଜଙ୍ଗଲ ଆଚ୍ଛାଦନ ଥିବା ରାଜ୍ୟ (କ୍ଷେତ୍ରଫଳର ଶତକଡାରେ) – ମିଜୋରାମ (>୭୫ %)।
ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂତ୍ର/ନିୟମ
| ସୂତ୍ର/ନିୟମ | ପ୍ରୟୋଗ |
|---|---|
| ଭାରତର ମାନକ ମେରିଡିଆନ୍ = 82°30′ E | IST (UTC + 5:30 h) ଦିଏ |
| 1° long = 4 min ସମୟ ଅନ୍ତର | ସ୍ଥାନୀୟ ସମୟ ଗଣନା |
| 1° lat ≈ 111 km | N-S ଦୂରତା ଆକଳନ |
| ଭାରତର କ୍ଷେତ୍ରଫଳ = 32,87,263 km² (ବିଶ୍ୱର 2.4 %) | ସ୍ଥାନ 7ମ |
| ଉପକୂଳ ଦୈର୍ଘ୍ୟ (ମୁଖ୍ୟଭୂମି) ≈ 6,100 km | ଦ୍ୱୀପ ସହିତ 7,516 km ଯୋଗ |
| ଉଚ୍ଚତମ ଶିଖର ସୂତ୍ର: ହିମାଳୟ > କାରାକୋରାମ > ପୂର୍ବ ଭାରତ ପାହାଡ଼ | K2 ଭାରତ ବାହାରେ ମନେ ରଖନ୍ତୁ |
| ପଶ୍ଚିମ ଘାଟ = ନିରନ୍ତର; ପୂର୍ବ ଘାଟ = ଅନିରନ୍ତର | ଦ୍ୱୀପାକୃତି ଜଳନିଷ୍କାସନ ପ୍ୟାଟର୍ନ୍ |
| ମୌସୁମୀ ନିୟମ: SW (ଗ୍ରୀଷ୍ମ) ଅନ-ଶୋର୍; NE (ଶୀତ) ଅଫ୍-ଶୋର୍ | ଋତୁଭେଦ ବର୍ଷା |
| କୋରିଓଲିସ୍ ବଳ ଭୂମଧ୍ୟ ରେଖାରେ ଶୂନ୍ୟ, ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ବଢ଼େ | ଚକ୍ରବାତ ଘୂର୍ଣ୍ଣନ N-hemi: ବାମଘୂର୍ଣ୍ଣ |
ମେମୋରି ଟ୍ରିକ୍
- 8-TRICK: କର୍କ ରେଖା → 8 ରାଜ୍ୟ (GJ-RJ-MP-CG-JH-WB-TR-MZ)।
- Guj-And-TN: ଉପକୂଳ ଦୈର୍ଘ୍ୟ କ୍ରମ – Gujarat > Andhra > TN।
- BARREN = BLOWN UP: Barren Island – କେବଳ ସକ୍ରିୟ ଅଗ୍ନିପର୍ବତ (“blown” ମନେ ରଖନ୍ତୁ)।
- S-W-E: ସତପୁଡ଼ା-ପଶ୍ଚିମ ଘାଟ ନିରନ୍ତର; ପୂର୍ବ ଘାଟ ଭାଙ୍ଗା।
- “Kang-chen-ju-na”: Kang = Kanchenjunga = K-ରାଜ୍ୟ (ସିକିମ୍)।
ସାଧାରଣ ଭୁଳ
| ଭୁଳ | ଠିକ୍ ଉପାୟ |
|---|---|
| K2 କୁ ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଶିଖର କହିବା | K2 POK ରେ ଅଛି; କାଞ୍ଚେଞ୍ଜୁଙ୍ଗା ହେଉଛି ଭାରତର ସର୍ବୋଚ୍ଚ |
| ଚିଲିକା (ଓଡ଼ିଶା) କୁ ବୃହତ୍ତମ ମିଠା ପାଣି ହ୍ରଦ ଭାବେ ଗଣନା କରିବା | ଉଲର (JK) ହେଉଛି ବୃହତ୍ତମ ମିଠା ପାଣି; ଚିଲିକା ହେଉଛି ବୃହତ୍ତମ ଉପକୂଳୀୟ (ଖାରା) |
| ଇନ୍ଦିରା ପଏଣ୍ଟକୁ ଆଣ୍ଡାମାନରେ ରଖିବା | ଏହା ଅଛି ନିକୋବାର (ଗ୍ରେଟ୍ ନିକୋବାର) ରେ |
| ଅରାଭଲି ଉପରାଳି ଉତ୍ତର-ଦକ୍ଷିଣ ଚାଲେ କହିବା | ଏହି ଦିଲ୍ଲୀ-ରାଜସ୍ଥାନରେ ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ଚାଲେ |
| କ୍ୟାନ୍ସର ରେଖା ତଳେ 7 ରାଜ୍ୟ ଗଣନା କରିବା | 8 ଟି ତାଲିକା କର (ତ୍ରିପୁରା ଓ ମିଜୋରାମ ଯୋଗ କର) |
ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଟିପ୍ସ
- ପ୍ରତି ସକାଳେ ଭାରତର ଆଉଟଲାଇନ୍ ମ୍ୟାପ୍ ଏକ ନଜର ଦେଖନ୍ତୁ – ଦୃଶ୍ୟ ସ୍ମୃତି = ଦୀର୍ଘ ସଂରକ୍ଷଣ।
- ପରୀକ୍ଷା ପୂର୍ବ 24 ଘଣ୍ଟା କେବଳ ତୁମର ଭୁଳ ନୋଟବୁକ୍ ପୁଣିଥରେ ପଢନ୍ତୁ – ନୂଆ ଭୁଳ > ନୂଆ ବିଷୟ।
- ଘଣ୍ଟା କৌଶଳ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ: ପ୍ରତି GK ପ୍ରଶ୍ନ ପାଇଁ 45 s; ଚିହ୍ନି ଦିଅ, ଆଗେ ବଢନ୍ତୁ, ପରେ ଫେରି ଦେଖନ୍ତୁ।
- ବିକଳ୍ପ ମଧ୍ୟରେ, ଚରମ ମୂଲ୍ୟ କେବଳ 100 % ନିଶ୍ଚିତ ହେଲେ ବାଛନ୍ତୁ; ପରୀକ୍ଷକମାନେ ଫାନ୍ଦ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି।
- କେନ୍ଦ୍ର 90 ମିନିଟ୍ ପୂର୍ବରୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତୁ; ମୂଳ + ଫଟୋକପି ଆଇଡି ସହିତ ଆଣନ୍ତୁ – ଅନେକ 15 ମିନିଟ୍ ଜେରକ୍ସ ଖୋଜି ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି।
ଝଟପଟ ଅଭ୍ୟାସ (5 MCQ)
Q1. କେଉଁ ଶ୍ରେଣୀ ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀରରେ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରାକୃତିକ ସୀମା ଗଠନ କରେ?
Ans: ପିର ପଞ୍ଜାଲ୍ ଶ୍ରେଣୀ (Option: Pir Panjal)
Q2. କ୍ୟାନ୍ସର ରେଖା କେଉଁଟି ମଧ୍ୟରେ ଯାଏନି?
Ans: ବିହାର (Option: Bihar)
Q3. ଭାରତର ଏକମାତ୍ର ନଦୀ ଯାହାର ପୁରୁଷ ନାମ ଅଛି ତାହା ହେଉଛି:
Ans: ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ର (ବ୍ରହ୍ମାର ପୁତ୍ର) (Option: Brahmaputra)
Q4. ଭାରତର ସର୍ବବୃହତ୍ ଖାରା-ମିଠା ଜଳ ହ୍ରଦ ହେଉଛି:
Ans: ଚିଲିକା ହ୍ରଦ (ଓଡ଼ିଶା) (Option: Chilika)
Q5. ଦକ୍ଷିଣ ପ୍ଲାଟୋ ପ୍ରଧାନତଃ ଗଠିତ ହୋଇଛି:
Ans: ଅଗ୍ନିପ୍ରସ୍ତର ବେସାଲ୍ଟ ଶିଳାରେ (Option: Igneous)
BETA
