ନବୋନ୍ମେଷ ଭାରତ
ନବୋନ୍ମେଷ ଭାରତ – ରେଳବାଇ ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାଧାରଣ ଜ୍ଞାନ କ୍ୟାପ୍ସୁଲ
1. ପରିଚୟ
ଭାରତ ବିଶ୍ୱର 3ୟ ସର୍ବବୃହତ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇକୋସିଷ୍ଟମ୍ ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଛି (2023, NASSCOM)।
2015 ରୁ 2023 ମଧ୍ୟରେ, ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ସଂଖ୍ୟା 471 → 1,17,254 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।
ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ଉଦ୍ୟମ—ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ, ଆଟଲ ଇନୋଭେସନ୍ ମିଶନ, iCET—ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ଗତି ପ୍ରଦାନ କରୁଛି।
2. ମୁଖ୍ୟ ମାଇଲ୍ଖୁଣ୍ଟ ଏବଂ ତାରିଖଗୁଡିକ
| ବର୍ଷ | ଘଟଣା |
|---|---|
| 2015 | ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଏବଂ ସ୍ଟାଣ୍ଡ-ଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଆରମ୍ଭ (16 ଜାନୁଆରୀ) |
| 2016 | ଆଟଲ ଇନୋଭେସନ୍ ମିଶନ (AIM) ସ୍ଥାପିତ (ନୀତି ଆୟୋଗ) |
| 2017 | ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ପାଇଁ ଫଣ୍ଡ ଅଫ୍ ଫଣ୍ଡସ୍ (FFS) – ₹10,000 କୋଟି କର୍ପସ୍ |
| 2018 | ଗ୍ଲୋବାଲ ଇନୋଭେସନ୍ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ (GII) ଶୀର୍ଷ-50 ରେ ଭାରତର ପ୍ରବେଶ (57→57) |
| 2019 | ଆଟଲ ଟିଙ୍କରିଂ ଲ୍ୟାବ୍ 5,000 ସଂଖ୍ୟା ଅତିକ୍ରମ କଲା |
| 2020 | ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି (NEP) – ନବୋନ୍ମେଷ ମନ୍ତ୍ର |
| 2021 | ଡ୍ରୋନ୍ ନିୟମ ସଂଶୋଧିତ; ୟୁନିକର୍ଣ୍ଣ ସଂଖ୍ୟା = 44 (ପ୍ରତି 9 ଦିନରେ 1ଟି) |
| 2022 | iCET (ଭାରତ–ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଉଦୀୟମାନ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଉପରେ ଉଦ୍ୟମ) ଆରମ୍ଭ |
| 2023 | GII ର୍ୟାଙ୍କ 40ତମ (132 ରୁ); 1,000+ ଆଟଲ ଟିଙ୍କରିଂ ଲ୍ୟାବ୍; 108 ୟୁନିକର୍ଣ୍ଣ |
| 2024 | 3ୟ ସର୍ବବୃହତ ୟୁନିକର୍ଣ୍ଣ ହବ୍ (ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର, ଚୀନ ପରେ) |
3. ଏକ ନଜରରେ ମୁଖ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମଗୁଡିକ
| ଯୋଜନା | ନୋଡାଲ୍ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ | ବଜେଟ୍/କର୍ପସ୍ | ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ |
|---|---|---|---|
| ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ | DPIIT | – | 50+ ନିୟାମକ ସଂସ୍କାର, 3 ବର୍ଷ ପାଇଁ ଟ୍ୟାକ୍ସ୍ ଛୁଟି, ସ୍ୱ-ପ୍ରମାଣୀକରଣ |
| ଆଟଲ ଇନୋଭେସନ୍ ମିଶନ | ନୀତି ଆୟୋଗ | ₹1,000 କୋଟି | ଟିଙ୍କରିଂ ଲ୍ୟାବ୍, ACIC, ଆଟଲ ନ୍ୟୁ ଇଣ୍ଡିଆ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜେସ୍ |
| ଫଣ୍ଡ ଅଫ୍ ଫଣ୍ଡସ୍ (FFS) | SIDBI | ₹10,000 କୋଟି | SEBI-ପଞ୍ଜୀକୃତ AIFଗୁଡିକ, 1.28 ଲକ୍ଷ କୋଟି ମୂଲ୍ୟାୟନ (ମାର୍ଚ୍ଚ-24) |
| ସ୍ଟାଣ୍ଡ-ଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ | DFS (ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ) | ₹30,000 କୋଟି | SC/ST ଏବଂ ମହିଳା ଉଦ୍ୟୋଗୀଗଣ, ବ୍ୟାଙ୍କ ଋଣ 10-100 ଲକ୍ଷ |
| ASPIRE | MSME | ₹220 କୋଟି | କୃଷି-ଗ୍ରାମୀଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଲାଇଭ୍ଲିହୁଡ୍ ବିଜନେସ୍ ଇନକ୍ୟୁବେଟର୍ |
| iDEX (ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉତ୍କର୍ଷ ପାଇଁ ନବୋନ୍ମେଷ) | ପ୍ରତିରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ | ₹1,500 କୋଟି | ଡ୍ରୋନ୍, AI, ସାଇବର, ସ୍ପେସ୍ ଟେକ୍ ପାଇଁ ଖୋଲା ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ୍ |
| SAMRIDH | MeitY | ₹40 କୋଟି | ସାମାଜିକ ପ୍ରଭାବ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ପାଇଁ ଏକ୍ସିଲେରେଟର୍ |
| TDB (ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ ବୋର୍ଡ) | DST | ₹650 କୋଟି କର୍ପସ୍ | ଡିପ୍-ଟେକ୍ ବ୍ୟବସାୟୀକରଣ ପାଇଁ ଇକ୍ୱିଟି ଏବଂ ଅନୁଦାନ |
4. ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସଂଖ୍ୟାଗୁଡିକ
- ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ (DPIIT): 1,17,254 (ମାର୍ଚ୍ଚ 2024)
- ୟୁନିକର୍ଣ୍ଣ: 108 (ଡିସେମ୍ବର 2023); 2021 ରେ ମାତ୍ର 44ଟି ଜନ୍ମ ହେଲା
- ଆଟଲ ଟିଙ୍କରିଂ ଲ୍ୟାବ୍: 10,000+ ବିଦ୍ୟାଳୟ; 75 ଲକ୍ଷ ଛାତ୍ର ଯୋଗଦାନ କରିଛନ୍ତି
- ଆଟଲ ଇନକ୍ୟୁବେସନ୍ ସେଣ୍ଟର୍ (AIC): 68 (+18 ACIC)
- ପେଟେଣ୍ଟ୍ ପ୍ରଦତ୍ତ (2022-23): 34,611 (2014 ତୁଳନାରେ 5 ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି)
- ଆର୍ ଏବଂ ଡି ଉପରେ ମୋଟ ବ୍ୟୟ (GERD): ₹1,27,381 କୋଟି (2021-22) – ମୋଟ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦର 0.65 %
- ଶୀର୍ଷ 3 ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ରାଜ୍ୟ: ମହାରାଷ୍ଟ୍ର (20%), କର୍ଣ୍ଣାଟକ (19%), ଦିଲ୍ଲୀ-ଏନସିଆର୍ (17%)
- ଶୀର୍ଷ 3 କ୍ଷେତ୍ର: ଫିନ୍ଟେକ୍ (18%), ଇ-କମର୍ସ (10%), ଏଣ୍ଟର୍ପ୍ରାଇଜ୍ ଟେକ୍ (9%)
5. ଏକ-ଧାଡ଼ି ଦ୍ରୁତ ତଥ୍ୟ (ମେମୋରି ହୁକ୍)
- ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଜନ୍ମଦିନ – 16 ଜାନୁଆରୀ 2015।
- AIM ମାସ୍କଟ – ବିଦ୍ୟାଳୟରେ “ଆଟଲ ଟିଙ୍କରିଂ ଲ୍ୟାବ୍”।
- ₹10 ହଜାର କୋଟି FFS SIDBI ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରବାହିତ।
- 3-ବର୍ଷ ଟ୍ୟାକ୍ସ୍ ଛୁଟି = ଧାରା 80-IAC।
- iCET 2022 – ଭାରତ-ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରଯୁକ୍ତି ସେତୁ।
- GII 2023 – ଭାରତ 40ତମ; ସ୍ୱିଜରଲ୍ୟାଣ୍ଡ 1ମ।
- ସର୍ବାଧିକ ୟୁନିକର୍ଣ୍ଣ ବର୍ଷ – 2021 (44)।
- DPIIT = ଶିଳ୍ପ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଏବଂ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ବାଣିଜ୍ୟ ବିଭାଗ।
- $1 ଟ୍ରିଲିୟନ ମାର୍କେଟ୍ କ୍ୟାପିଟାଲାଇଜେସନ୍ ହାସଲ କରିଥିବା ପ୍ରଥମ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ – କେହି ନୁହଁନ୍ତି! (ରିଲାୟନ୍ସ୍ ≠ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍)।
- “ସ୍ଥାନୀୟ ପାଇଁ ମୁଖର” ଆତ୍ମନିର୍ଭର ପ୍ୟାକେଜ୍ 2020 ରେ ପ୍ରଚଳିତ।
6. ବହୁବିକଳ୍ପୀୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଅଭ୍ୟାସ ସେଟ୍ (15+)
Q1. ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଅଭିଯାନ କେବେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା? (a) 15 ଅଗଷ୍ଟ 2014 (b) 26 ଜାନୁଆରୀ 2015 (c) 16 ଜାନୁଆରୀ 2015 (d) 1 ମଇ 2016
ଉତ୍ତର: (c) 16 ଜାନୁଆରୀ 2015Q2. ଆଟଲ ଇନୋଭେସନ୍ ମିଶନ କେଉଁ ସଂସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରେ? (a) DPIIT (b) ନୀତି ଆୟୋଗ (c) SIDBI (d) RBI
ଉତ୍ତର: (b) ନୀତି ଆୟୋଗQ3. ଗ୍ଲୋବାଲ ଇନୋଭେସନ୍ ଇଣ୍ଡେକ୍ସ 2023 ରେ ଭାରତର ର୍ୟାଙ୍କ ଥିଲା (a) 46 (b) 40 (c) 36 (d) 50
ଉତ୍ତର: (b) 40Q4. ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ପାଇଁ ଫଣ୍ଡ ଅଫ୍ ଫଣ୍ଡସ୍ ର କର୍ପସ୍ ଆକାର (a) ₹5,000 କୋଟି (b) ₹8,000 କୋଟି (c) ₹10,000 କୋଟି (d) ₹12,000 କୋଟି
ଉତ୍ତର: (c) ₹10,000 କୋଟିQ5. କେଉଁ ରାଜ୍ୟରେ ସର୍ବାଧିକ ସଂଖ୍ୟକ DPIIT-ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଅଛି? (a) କର୍ଣ୍ଣାଟକ (b) ମହାରାଷ୍ଟ୍ର (c) ତାମିଲନାଡୁ (d) ଗୁଜରାଟ
ଉତ୍ତର: (b) ମହାରାଷ୍ଟ୍ରQ6. 2021 ରେ ଭାରତ କେତେ ୟୁନିକର୍ଣ୍ଣ ଯୋଡିଥିଲା? (a) 22 (b) 33 (c) 44 (d) 55
ଉତ୍ତର: (c) 44Q7. ଆଟଲ ଟିଙ୍କରିଂ ଲ୍ୟାବ୍ ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ (a) ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ମହାବିଦ୍ୟାଳୟରେ (b) ବିଦ୍ୟାଳୟରେ (VI-XII) (c) ITI ରେ (d) କେବଳ NIT ରେ
ଉତ୍ତର: (b) ବିଦ୍ୟାଳୟରେ (VI-XII)Q8. iCET ଉଦ୍ୟମ ଭାରତ ଏବଂ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି (a) UK (b) USA (c) UAE (d) Japan
ଉତ୍ତର: (b) USAQ9. କେଉଁ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତୀୟ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ର ସର୍ବାଧିକ ଅଂଶ ଅଛି? (a) ହେଲ୍ଥ-ଟେକ୍ (b) ଫିନ୍ଟେକ୍ (c) ଏଡୁ-ଟେକ୍ (d) ଆଗ୍ରି-ଟେକ୍
ଉତ୍ତର: (b) ଫିନ୍ଟେକ୍Q10. ସ୍ଟାଣ୍ଡ-ଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ଯୋଜନା କେଉଁ ମଧ୍ୟରେ ଋଣ ପ୍ରଦାନ କରେ? (a) 1–5 ଲକ୍ଷ (b) 5–10 ଲକ୍ଷ (c) 10–100 ଲକ୍ଷ (d) 1–5 କୋଟି
ଉତ୍ତର: (c) 10–100 ଲକ୍ଷQ11. ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ସ୍ୱୀକୃତି ପାଇଁ କେଉଁ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ନୋଡ୍ ଆବଶ୍ୟକ? (a) MeitY (b) DPIIT (c) ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (d) DST
ଉତ୍ତର: (b) DPIITQ12. ମାର୍ଚ୍ଚ 2024 ରେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ ସଂଖ୍ୟା ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା (a) 50 ହଜାର (b) 80 ହଜାର (c) 1 ଲକ୍ଷ (d) 1.17 ଲକ୍ଷ
ଉତ୍ତର: (d) 1.17 ଲକ୍ଷQ13. ମୋଟ ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦର ଶତକଡା ଭାବେ ଭାରତର GERD (2021-22) (a) 0.65 (b) 1.0 (c) 2.0 (d) 2.8
ଉତ୍ତର: (a) 0.65Q14. ନିମ୍ନଲିଖିତ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି AIM ର ଏକ ଅଂଶ ନୁହେଁ? (a) AIC (b) ACIC (c) ANIC (d) PMJDY
ଉତ୍ତର: (d) PMJDYQ15. ପ୍ରଥମ ବର୍ଷ ଯେତେବେଳେ ଭାରତ GII ଶୀର୍ଷ-50 ରେ ପ୍ରବେଶ କଲା (a) 2017 (b) 2018 (c) 2019 (d) 2020
ଉତ୍ତର: (c) 2019 (2019 ରେ ର୍ୟାଙ୍କ 52, 2020 ରେ 52→48)Q16. iDEX ସମ୍ବନ୍ଧିତ (a) କୃଷି ସହିତ (b) ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହିତ (c) ଶିକ୍ଷା ସହିତ (d) ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସହିତ
ଉତ୍ତର: (b) ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହିତQ17. ଫଣ୍ଡ ଅଫ୍ ଫଣ୍ଡସ୍ କେଉଁ ସଂସ୍ଥା ପରିଚାଳନା କରେ? (a) NABARD (b) SIDBI (c) RBI (d) SEBI
ଉତ୍ତର: (b) SIDBIପୁନରାବୃତ୍ତି କର → ଅଭ୍ୟାସ କର → ରେଳବାଇ CBT କ୍ରାକ୍ କର!
BETA
