D.2] പ്രധാന ഭൗഗോളിക ചക്രങ്ങൾ
1. ജലചക്രം (ഹൈഡ്രോളജിക് ചക്രം)
നിർവചനം
ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിലും മുകളിലും താഴെയും ജലം തുടർച്ചയായി ചലിക്കുന്ന പ്രക്രിയ.
പ്രധാന പ്രക്രിയകൾ
- ബാഷ്പീകരണം: സൗരതാപം മൂലം ജലം ദ്രാവകാവസ്ഥയിൽ നിന്ന് ബാഷ്പമായി മാറുന്നു.
- സംഘനം: ജലബാഷ്പം തണുത്ത് മേഘങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നു.
- വർഷണം: ജലം മഴ, ഹിമം, മഞ്ഞുവെള്ളം, കല്ലുമഴ എന്നിവയായി താഴേക്ക് വീഴുന്നു.
- ഓഫ്ഫ്ലോ: ജലം ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിലൂടെ ഒഴുകി നദികളിലും തടാകങ്ങളിലും സമുദ്രങ്ങളിലും എത്തുന്നു.
- ഇൻഫിൽട്രേഷൻ: ജലം നിലത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങി ഭൂഗർഭജലം പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നു.
- ബാഷ്പസ്രാവം: സസ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ജലം അന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് പുറത്ത് വിടുന്നു.
പ്രധാന വസ്തുതകൾ (SSC, RRB)
- പ്രധാന തീയതി: ഭൂമി രൂപപ്പെട്ട കാലം മുതൽ (ഏകദേശം 4.5 ബില്യൺ വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ്) ജലചക്രം സജീവമാണ്.
- പ്രധാന പദം: ഹൈഡ്രോളജിക്കൽ ചക്രം.
- പ്രധാന ഉദാഹരണം: ഇന്ത്യയിലെ മൺസൂൺ ചക്രം ജലചക്രത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന ഉദാഹരണമാണ്.
പട്ടിക: ജലചക്ര ഘട്ടങ്ങൾ
| ഘട്ടം |
വിവരണം |
| ബാഷ്പീകരണം |
ദ്രാവകജലം ബാഷ്പമായി മാറുന്നു |
| സംഘനം |
ബാഷ്പം തണുത്ത് മേഘങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നു |
| വർഷണം |
ജലം മഴ, ഹിമം തുടങ്ങിയവയായി വീഴുന്നു |
| ഓഫ്ഫ്ലോ |
ജലം ഭൂമിയിലൂടെ ഒഴുകി ജലാശയങ്ങളിൽ എത്തുന്നു |
| ഇൻഫിൽട്രേഷൻ |
ജലം നിലത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങി ഭൂഗർഭജലം രൂപപ്പെടുത്തുന്നു |
| ബാഷ്പസ്രാവം |
സസ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ജലം അന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് പുറത്ത് വിടുന്നു |
2. കാർബൺ ചക്രം
നിര്വചനം
ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷം, സമുദ്രങ്ങള്, മണ്ണ്, ജീവജാലങ്ങള് എന്നിവയിലൂടെ കാര്ബണ് നീങ്ങുന്ന പ്രക്രിയ.
പ്രധാന പ്രക്രിയകള്
- പ്രകാശസംശ്ലേഷണം: ചെടികള് CO₂ ആഗിരണം ചെയ്ത് അതിനെ ജൈവദ്രവ്യമാക്കി മാറ്റുന്നു.
- ശ്വസനം: ജീവികള് CO₂ വീണ്ടും അന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് പുറത്തുവിടുന്നു.
- ക്ഷയം: മരിച്ച ജൈവദ്രവ്യം വിഘടിച്ച് CO₂ പുറത്തുവിടുന്നു.
- ദഹനം: ഇന്ധനങ്ങള് ദഹിപ്പിക്കുമ്പോള് CO₂ പുറത്തുവിടുന്നു.
- സമുദ്ര ആഗിരണം: സമുദ്രങ്ങള് വലിയ അളവില് CO₂ ആഗിരണം ചെയ്ത് സംഭരിക്കുന്നു.
- അവസാദനം: കാര്ബണ് ദീര്ഘകാലമായി അവസാദശിലകളില് സംഭരിക്കപ്പെടുന്നു.
പ്രധാന വസ്തുതകള് (SSC, RRB)
- പ്രധാന തീയതി: കാര്ബണ് ചക്രം ഏകദേശം 4.5 ബില്യണ് വര്ഷങ്ങളായി നിലവിലുണ്ട്.
- പ്രധാന പദം: കാര്ബണ് സീക്വസ്ട്രേഷന്.
- പ്രധാന ഉദാഹരണം: ഗ്രേറ്റ് ബാരിയര് റീഫ് ഒരു പ്രധാന കാര്ബണ് സിങ്കാണ്.
പട്ടിക: കാര്ബണ് ചക്ര ഘടകങ്ങള്
| ഘടകം |
വിവരണം |
| അന്തരീക്ഷം |
CO₂, മീഥേന്, മറ്റ് ഹരിതഗൃഹ വാതകങ്ങള് അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു |
| സമുദ്രങ്ങള് |
വലിയ അളവില് CO₂ ആഗിരണം ചെയ്ത് സംഭരിക്കുന്നു |
| മണ്ണ് |
ജൈവദ്രവ്യത്തില് കാര്ബണ് സംഭരിക്കുന്നു |
| ജീവജാലങ്ങള് |
ചെടികളും മൃഗങ്ങളും CO₂ ആഗിരണം ചെയ്ത് പുറത്തുവിടുന്നു |
| ഇന്ധനങ്ങള് |
പുരാതന ജൈവദ്രവ്യത്തില് നിന്നുള്ള സംഭരിച്ച കാര്ബണ് |
3. നൈട്രജന് ചക്രം
നിര്വചനം
അന്തരീക്ഷം, മണ്ണ്, ജീവജാലങ്ങള് എന്നിവയിലൂടെ നൈട്രജന് നീങ്ങുന്ന പ്രക്രിയ.
പ്രധാന പ്രക്രിയകൾ
- നൈട്രജൻ ഫിക്സേഷൻ: അന്തരീക്ഷ നൈട്രജനെ (N₂) ബാക്ടീരിയകൾ ഉപയോഗയോഗ്യ രൂപങ്ങളിലേക്ക് (ഉദാ. അമോണിയ) പരിവർത്തനം ചെയ്യുന്നത്.
- നൈട്രിഫിക്കേഷൻ: ബാക്ടീരിയകൾ അമോണിയയെ നൈട്രൈറ്റുകളിലേക്കും നൈട്രേറ്റുകളിലേക്കും പരിവർത്തനം ചെയ്യുന്നത്.
- അസിമിലേഷൻ: ചെടികൾ നൈട്രേറ്റുകൾ ആഗിരണം ചെയ്ത് പ്രോട്ടീനുകളായി മാറ്റുന്നു.
- അമോണിഫിക്കേഷൻ: ജൈവ നൈട്രജൻ അമോണിയയായി അഴുകുന്നത്.
- ഡിനൈട്രിഫിക്കേഷൻ: ബാക്ടീരിയകൾ നൈട്രേറ്റുകൾ വീണ്ടും നൈട്രജൻ വാതകമായി മാറ്റി അന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് തിരികെ നൽകുന്നു.
പ്രധാന വസ്തുതകൾ (SSC, RRB)
- പ്രധാന തീയതി: നൈട്രജൻ ചക്രം ഏകദേശം 4.5 ബില്യൺ വർഷങ്ങളായി നിലവിലുണ്ട്.
- പ്രധാന പദം: നൈട്രജൻ ഫിക്സേഷൻ, ഡിനൈട്രിഫിക്കേഷൻ.
- പ്രധാന ഉദാഹരണം: പയർവർഗ ചെടികൾ (ഉദാ. പയർ, ബീൻസ്) നൈട്രജൻ ഫിക്സേഷനിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.
പട്ടിക: നൈട്രജൻ ചക്ര ഘട്ടങ്ങൾ
| ഘട്ടം |
വിവരണം |
| നൈട്രജൻ ഫിക്സേഷൻ |
ബാക്ടീരിയകൾ N₂ അമോണിയയായി പരിവർത്തനം ചെയ്യുന്നത് |
| നൈട്രിഫിക്കേഷൻ |
ബാക്ടീരിയകൾ അമോണിയയെ നൈട്രൈറ്റുകളിലേക്കും നൈട്രേറ്റുകളിലേക്കും മാറ്റുന്നത് |
| അസിമിലേഷൻ |
ചെടികൾ നൈട്രേറ്റുകൾ ആഗിരണം ചെയ്ത് പ്രോട്ടീനുകളായി മാറ്റുന്നത് |
| അമോണിഫിക്കേഷൻ |
ജൈവ നൈട്രജൻ അമോണിയയായി അഴുകുന്നത് |
| ഡിനൈട്രിഫിക്കേഷൻ |
ബാക്ടീരിയകൾ നൈട്രേറ്റുകൾ വീണ്ടും N₂ ആയി മാറ്റുന്നത് |
ചക്രങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസങ്ങൾ
| ചക്രം |
പ്രധാന ഉറവിടം |
പ്രധാന സംഭരണം |
മനുഷ്യസ്വാധീനം |
പ്രധാന പരീക്ഷാ ഫോക്കസ് |
| ജലചക്രം |
ബാഷ്പീകരണം |
സമുദ്രങ്ങൾ, തടാകങ്ങൾ |
കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം |
ഉയർന്നത് |
| കാർബൺ ചക്രം |
ഖനിജ ഇന്ധനങ്ങൾ |
സമുദ്രങ്ങൾ, മണ്ണ് |
ഹരിതഗൃഹ വാതകങ്ങൾ |
ഉയർന്നത് |
| നൈട്രജൻ ചക്രം |
അന്തരീക്ഷം |
മണ്ണ്, ചെടികൾ |
വളങ്ങൾ, മലിനീകരണം |
മധ്യമം |
BETA
