వ్యాధుల కారణాలు

వ్యాధులు & వాటి కారణాలు – 60 సెకన్ల క్రాష్ షీట్

1. బుల్లెట్-బైట్స్
  • బాక్టీరియా → టైఫాయిడ్ (సాల్మోనెల్లా), కాలరా (విబ్రియో), టీబీ (మైకోబ్యాక్టీరియం), డిప్థీరియా, ప్లేగ్, కుష్ఠు
  • వైరస్ → కోవిడ్-19, క్షయం, మంప్స్, రేబీస్, డెంగ్యూ, పసుపు జ్వరం, పోలియో, హెపటైటిస్-A/B/C, ఇన్ఫ్లుఎంజా, ఎయిడ్స్
  • ప్రోటోజోవా → మలేరియా (ప్లాస్మోడియం), అమీబిక్ డిసెంట్రీ (ఎంటామోబా), నిద్రా వ్యాధి (ట్రిపానోసోమా), కాలా-అజార్ (లీష్మేనియా)
  • ఫంగస్ → రింగ్‌వర్మ్, అథ్లెట్స్ ఫుట్
  • వర్మ్ → ఎలిఫెంటియాసిస్ (వుచెరేరియా), టేప్-వర్మ్, పిన్-వర్మ్
  • లోపం → రాత్రి అంధత్వం (విటమిన్-A), స్కర్వీ (విటమిన్-C), రికెట్స్ (విటమిన్-D), బెరి-బెరి (విటమిన్-B1), అనీమియా (ఐరన్), గాయిటర్ (ఐయోడిన్)
2. మెమరీ మ్నెమోనిక్స్
మ్నెమోనిక్ విస్తరణ
బాక్టీరియా = “Tubby Cat Died Playing Ludo” T–టైఫాయిడ్, B–బాక్టీరియల్ డిసెంట్రీ, C–కాలరా, D–డిప్థీరియా, P–ప్లేగ్, L–లెప్రోసీ
వైరస్ = “MRP of CHINA” Measles, Mumps, Rabies, Polio, COVID, Hepatitis, Influenza, AIDS
ప్రోటోజోవా = “MALT shop” Malaria, Amoebic dysentery, Leishmaniasis, Trypanosomiasis
3. త్వరిత-తులనా పట్టిక
వ్యాధి కారక కారకం వాహకం / మోడ్
మలేరియా ప్లాస్మోడియం spp. ఆడ అనోఫిలీస్ దోమ
డెంగ్యూ డెంగ్యూ వైరస్ ఎడిస్ ఎగిప్టీ దోమ
కాలరా విబ్రియో కాలరే కలుషితమైన నీరు/ఆహారం
టీబీ మైకోబాక్టీరియం ట్యూబర్క్యులోసిస్ గాలి ద్వారా బిందువులు
ఎయిడ్స్ హెచ్‌ఐవీ రక్తం, లైంగిక సంపర్కం, తల్లి-బిడ్డ
టైఫాయిడ్ సాల్మోనెల్లా టైఫీ కలుషితమైన నీరు/పాలు
రేబీస్ రేబీస్ వైరస్ బాధిత కుక్క కాటు/గీత
స్కర్వీ విటమిన్-సి లోపం
గాయిటర్ అయోడిన్ లోపం
4. రాపిడ్-ఫైర్ ఎంసీక్యూలు
1. స్కర్వీకి ఏ విటమిన్ లోపం కారణమవుతుంది? **ఉత్తరం:** విటమిన్ C
2. కాలా-అజార్‌ను ఏ ప్రోటోజోవా కలిగిస్తుంది? **ఉత్తరం:** *లీష్మేనియా డోనోవానీ*
3. డెంగ్యూ జ్వరానికి వాహకం ఏమిటి? **ఉత్తరం:** *ఎడిస్ ఎగిప్టీ* దోమ
4. టీబీని ఏ బాక్టీరియా కలిగిస్తుంది? **ఉత్తరం:** *మైకోబాక్టీరియం ట్యూబర్క్యులోసిస్*
5. రాత్రి అంధత్వం ఏ లోపం వల్ల వస్తుంది? **ఉత్తరం:** విటమిన్ A
6. టైఫాయిడ్, రేబీస్, కాలరా లో ఏ వ్యాధి బాక్టీరియా వల్ల కాదు? **ఉత్తరం:** రేబీస్ (వైరస్)
7. ఎలిఫెంటియాసిస్‌ను ఏ పురుగు కలిగిస్తుంది? **ఉత్తరం:** *వుచరేరియా బాంక్రాఫ్టీ*
8. హెపటైటిస్-బి ద్వారా వ్యాపిస్తుంది? **ఉత్తరం:** రక్తం మరియు శరీర ద్రవాలు
9. పిల్లల్లో రికెట్స్ కారణం ఏమిటి? **ఉత్తరం:** విటమిన్ D లోపం
10. నిద్రా వ్యాధి కారణం ఏమిటి? **ఉత్తరం:** *Trypanosoma gambiense* (ప్రోటోజోవా)