వ్యాధుల కారణాలు
వ్యాధులు & వాటి కారణాలు – 60 సెకన్ల క్రాష్ షీట్
1. బుల్లెట్-బైట్స్
- బాక్టీరియా → టైఫాయిడ్ (సాల్మోనెల్లా), కాలరా (విబ్రియో), టీబీ (మైకోబ్యాక్టీరియం), డిప్థీరియా, ప్లేగ్, కుష్ఠు
- వైరస్ → కోవిడ్-19, క్షయం, మంప్స్, రేబీస్, డెంగ్యూ, పసుపు జ్వరం, పోలియో, హెపటైటిస్-A/B/C, ఇన్ఫ్లుఎంజా, ఎయిడ్స్
- ప్రోటోజోవా → మలేరియా (ప్లాస్మోడియం), అమీబిక్ డిసెంట్రీ (ఎంటామోబా), నిద్రా వ్యాధి (ట్రిపానోసోమా), కాలా-అజార్ (లీష్మేనియా)
- ఫంగస్ → రింగ్వర్మ్, అథ్లెట్స్ ఫుట్
- వర్మ్ → ఎలిఫెంటియాసిస్ (వుచెరేరియా), టేప్-వర్మ్, పిన్-వర్మ్
- లోపం → రాత్రి అంధత్వం (విటమిన్-A), స్కర్వీ (విటమిన్-C), రికెట్స్ (విటమిన్-D), బెరి-బెరి (విటమిన్-B1), అనీమియా (ఐరన్), గాయిటర్ (ఐయోడిన్)
2. మెమరీ మ్నెమోనిక్స్
| మ్నెమోనిక్ | విస్తరణ |
|---|---|
| బాక్టీరియా = “Tubby Cat Died Playing Ludo” | T–టైఫాయిడ్, B–బాక్టీరియల్ డిసెంట్రీ, C–కాలరా, D–డిప్థీరియా, P–ప్లేగ్, L–లెప్రోసీ |
| వైరస్ = “MRP of CHINA” | Measles, Mumps, Rabies, Polio, COVID, Hepatitis, Influenza, AIDS |
| ప్రోటోజోవా = “MALT shop” | Malaria, Amoebic dysentery, Leishmaniasis, Trypanosomiasis |
3. త్వరిత-తులనా పట్టిక
| వ్యాధి | కారక కారకం | వాహకం / మోడ్ |
|---|---|---|
| మలేరియా | ప్లాస్మోడియం spp. | ఆడ అనోఫిలీస్ దోమ |
| డెంగ్యూ | డెంగ్యూ వైరస్ | ఎడిస్ ఎగిప్టీ దోమ |
| కాలరా | విబ్రియో కాలరే | కలుషితమైన నీరు/ఆహారం |
| టీబీ | మైకోబాక్టీరియం ట్యూబర్క్యులోసిస్ | గాలి ద్వారా బిందువులు |
| ఎయిడ్స్ | హెచ్ఐవీ | రక్తం, లైంగిక సంపర్కం, తల్లి-బిడ్డ |
| టైఫాయిడ్ | సాల్మోనెల్లా టైఫీ | కలుషితమైన నీరు/పాలు |
| రేబీస్ | రేబీస్ వైరస్ | బాధిత కుక్క కాటు/గీత |
| స్కర్వీ | విటమిన్-సి లోపం | — |
| గాయిటర్ | అయోడిన్ లోపం | — |