ରୋଗର କାରଣ
ରୋଗ ଓ ସେମାନଙ୍କର କାରଣ – ୬୦ ସେକେଣ୍ଡ କ୍ରାସ୍ ସିଟ୍
1. ବୁଲେଟ୍-ବାଇଟ୍
- ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ → ଟାଇଫଏଡ୍ (ସାଲମୋନେଲା), କଲେରା (ଭିବ୍ରିଓ), ଟିବି (ମାଇକୋବ୍ୟାକ୍ଟେରିଅମ୍), ଡିଫଥେରିଆ, ପ୍ଲେଗ୍, କୁଷ୍ଠ
- ଭୂତାଣୁ → କୋଭିଡ୍-୧୯, ଚେଚକ, ମମ୍ପ୍ସ, ରାବିଜ୍, ଡେଙ୍ଗୁ, ହଳଦୀ ଜ୍ୱର, ପୋଲିଓ, ହେପାଟାଇଟିସ୍-A/B/C, ଇନ୍ଫ୍ଲୁଏଞ୍ଜା, ଏଡ୍ସ
- ପ୍ରୋଟୋଜୋଆ → ମ୍ୟାଲେରିଆ (ପ୍ଲାସମୋଡିଅମ୍), ଆମିବିକ୍ ଡିସେଣ୍ଟ୍ରି, ନିଦ୍ରା ରୋଗ (ଟ୍ରାପାନୋସୋମା), କାଲା-ଆଜାର (ଲିସମ୍ୟାନିଆ)
- ଫଙ୍ଗସ୍ → ରିଙ୍ଗୱର୍ମ, ଆଥଲିଟ୍ ଫୁଟ୍
- କୃମି → ଏଲିଫାଣ୍ଟାଏସିସ୍ (ୱୁଚେରେରିଆ), ଟେପ୍-କୃମି, ପିନ୍-କୃମି
- ଅଭାବ → ନିଶାବନ୍ଧ ଅନ୍ଧତା (ଭିଟାମିନ୍-A), ସ୍କର୍ଭି (ଭିଟାମିନ୍-C), ରିକେଟ୍ସ (ଭିଟାମିନ୍-D), ବେରି-ବେରି (ଭିଟାମିନ୍-B1), ରକ୍ତହୀନତା (ଆଇରନ୍), ଗଏଟର (ଆଇଓଡିନ୍)
2. ମେମୋରି ମ୍ନେମୋନିକ୍
| ମ୍ନେମୋନିକ୍ | ବିସ୍ତାର |
|---|---|
| ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ = “Tubby Cat Died Playing Ludo” | T–Typhoid, B–Bacterial dysentery, C–Cholera, D–Diphtheria, P–Plague, L–Leprosy |
| ଭୂତାଣୁ = “MRP of CHINA” | Measles, Mumps, Rabies, Polio, COVID, Hepatitis, Influenza, AIDS |
| ପ୍ରୋଟୋଜୋଆ = “MALT shop” | Malaria, Amoebic dysentery, Leishmaniasis, Trypanosomiasis |
3. ତୁରନ୍ତ ତୁଳନା ଟେବୁଲ୍
| ରୋଗ | କାରକ ଜୀବ | ବାହକ / ପ୍ରସାର ମାଧ୍ୟମ |
|---|---|---|
| ମ୍ୟାଲେରିଆ | ପ୍ଲାଜମୋଡିୟମ୍ spp. | ମାଦିଆ ମହିଳା ଆନୋଫିଲିସ୍ ମଶା |
| ଡେଙ୍ଗୁ | ଡେଙ୍ଗୁ ଭାଇରସ୍ | ଏଡିସ୍ ଏଜିପ୍ଟି ମଶା |
| କଲେରା | ଭିବ୍ରିଓ କଲେରା | ଦୂଷିତ ପାଣି/ଖାଦ୍ୟ |
| ଟିବି | ମାଇକୋବ୍ୟାକ୍ଟେରିୟମ୍ ଟ୍ୟୁବରକ୍ୟୁଲୋସିସ୍ | ବାୟୁ-ବାହିତ ବିନ୍ଦୁ |
| ଏଡ୍ସ | ଏଚ୍ଆଇଭି | ରକ୍ତ, ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ, ମା’ରୁ ଶିଶୁକୁ |
| ଟାଇଫଏଡ୍ | ସାଲମୋନେଲା ଟାଇଫି | ଦୂଷିତ ପାଣି/ଦୁଧ |
| ରେବିଜ୍ | ରେବିଜ୍ ଭାଇରସ୍ | ଦୁଷିତ କୁକୁରର କାମୁଡା/ଖୋଳିବା |
| ସ୍କର୍ଭି | ଭିଟାମିନ୍-ସି ଅଭାବ | — |
| ଗଏଟର୍ | ଆୟୋଡିନ୍ ଅଭାବ | — |