ରୋଗର କାରଣ

ରୋଗ ଓ ସେମାନଙ୍କର କାରଣ – ୬୦ ସେକେଣ୍ଡ କ୍ରାସ୍ ସିଟ୍

1. ବୁଲେଟ୍-ବାଇଟ୍
  • ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ → ଟାଇଫଏଡ୍ (ସାଲମୋନେଲା), କଲେରା (ଭିବ୍ରିଓ), ଟିବି (ମାଇକୋବ୍ୟାକ୍ଟେରିଅମ୍), ଡିଫଥେରିଆ, ପ୍ଲେଗ୍, କୁଷ୍ଠ
  • ଭୂତାଣୁ → କୋଭିଡ୍-୧୯, ଚେଚକ, ମମ୍ପ୍ସ, ରାବିଜ୍, ଡେଙ୍ଗୁ, ହଳଦୀ ଜ୍ୱର, ପୋଲିଓ, ହେପାଟାଇଟିସ୍-A/B/C, ଇନ୍‌ଫ୍ଲୁଏଞ୍ଜା, ଏଡ୍ସ
  • ପ୍ରୋଟୋଜୋଆ → ମ୍ୟାଲେରିଆ (ପ୍ଲାସମୋଡିଅମ୍), ଆମିବିକ୍ ଡିସେଣ୍ଟ୍ରି, ନିଦ୍ରା ରୋଗ (ଟ୍ରାପାନୋସୋମା), କାଲା-ଆଜାର (ଲିସମ୍ୟାନିଆ)
  • ଫଙ୍ଗସ୍ → ରିଙ୍ଗୱର୍ମ, ଆଥଲିଟ୍ ଫୁଟ୍
  • କୃମି → ଏଲିଫାଣ୍ଟାଏସିସ୍ (ୱୁଚେରେରିଆ), ଟେପ୍-କୃମି, ପିନ୍-କୃମି
  • ଅଭାବ → ନିଶାବନ୍ଧ ଅନ୍ଧତା (ଭିଟାମିନ୍-A), ସ୍କର୍ଭି (ଭିଟାମିନ୍-C), ରିକେଟ୍ସ (ଭିଟାମିନ୍-D), ବେରି-ବେରି (ଭିଟାମିନ୍-B1), ରକ୍ତହୀନତା (ଆଇରନ୍), ଗଏଟର (ଆଇଓଡିନ୍)
2. ମେମୋରି ମ୍ନେମୋନିକ୍
ମ୍ନେମୋନିକ୍ ବିସ୍ତାର
ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ = “Tubby Cat Died Playing Ludo” T–Typhoid, B–Bacterial dysentery, C–Cholera, D–Diphtheria, P–Plague, L–Leprosy
ଭୂତାଣୁ = “MRP of CHINA” Measles, Mumps, Rabies, Polio, COVID, Hepatitis, Influenza, AIDS
ପ୍ରୋଟୋଜୋଆ = “MALT shop” Malaria, Amoebic dysentery, Leishmaniasis, Trypanosomiasis
3. ତୁରନ୍ତ ତୁଳନା ଟେବୁଲ୍
ରୋଗ କାରକ ଜୀବ ବାହକ / ପ୍ରସାର ମାଧ୍ୟମ
ମ୍ୟାଲେରିଆ ପ୍ଲାଜମୋଡିୟମ୍ spp. ମାଦିଆ ମହିଳା ଆନୋଫିଲିସ୍ ମଶା
ଡେଙ୍ଗୁ ଡେଙ୍ଗୁ ଭାଇରସ୍ ଏଡିସ୍ ଏଜିପ୍ଟି ମଶା
କଲେରା ଭିବ୍ରିଓ କଲେରା ଦୂଷିତ ପାଣି/ଖାଦ୍ୟ
ଟିବି ମାଇକୋବ୍ୟାକ୍ଟେରିୟମ୍ ଟ୍ୟୁବରକ୍ୟୁଲୋସିସ୍ ବାୟୁ-ବାହିତ ବିନ୍ଦୁ
ଏଡ୍ସ ଏଚ୍‌ଆଇଭି ରକ୍ତ, ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ, ମା’ରୁ ଶିଶୁକୁ
ଟାଇଫଏଡ୍ ସାଲମୋନେଲା ଟାଇଫି ଦୂଷିତ ପାଣି/ଦୁଧ
ରେବିଜ୍ ରେବିଜ୍ ଭାଇରସ୍ ଦୁଷିତ କୁକୁରର କାମୁଡା/ଖୋଳିବା
ସ୍କର୍ଭି ଭିଟାମିନ୍-ସି ଅଭାବ
ଗଏଟର୍ ଆୟୋଡିନ୍ ଅଭାବ
4. ତୁରନ୍ତ ଏମ୍‌ସିକ୍ୟୁ
1. କେଉଁ ଭିଟାମିନ୍ ଅଭାବ ସ୍କର୍ଭି ସୃଷ୍ଟି କରେ? **ଉତ୍ତର:** ଭିଟାମିନ୍ ସି
2. କାଲା-ଜ୍ୱର କେଉଁ ପ୍ରୋଟୋଜୋଆନ୍ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ? **ଉତ୍ତର:** *ଲିଶମାନିଆ ଡୋନୋଭାନି*
3. ଡେଙ୍ଗୁ ଜ୍ୱରର ବାହକ କିଏ? **ଉତ୍ତର:** *ଏଡିସ୍ ଏଜିପ୍ଟି* ମଶା
4. ଟିବି କେଉଁ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ? **ଉତ୍ତର:** *ମାଇକୋବ୍ୟାକ୍ଟେରିୟମ୍ ଟ୍ୟୁବରକ୍ୟୁଲୋସିସ୍*
5. ନାଇଟ୍-ବ୍ଲାଇଣ୍ଡନେସ୍ କେଉଁ ଅଭାବ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ? **ଉତ୍ତର:** ଭିଟାମିନ୍ ଏ
6. କେଉଁ ରୋଗ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ଦ୍ୱାରା ହୋଇନଥାଏ – ଟାଇଫଏଡ୍, ରେବିଜ୍, କଲେରା? **ଉତ୍ତର:** ରେବିଜ୍ (ଭାଇରସ୍)
7. ଏଲିଫାଣ୍ଟାଏସିସ୍ କେଉଁ କୃମି ଦ୍ୱାରା ହୁଏ? **ଉତ୍ତର:** *ୱୁଚେରେରିଆ ବାନ୍କ୍ରୋଫ୍ଟି*
8. ହେପାଟାଇଟିସ୍-ବି କେଉଁମାଧ୍ୟମରେ ସଂକ୍ରମିତ ହୁଏ? **Ans:** ରକ୍ତ ଓ ଶରୀର ତରଳ ପଦାର୍ଥ
9. ପିଲାମାନେ ରିକେଟ୍ସ୍ ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହୁଅନ୍ତି କାରଣ କଣର ଅଭାବ? **Ans:** ଭିଟାମିନ୍ ଡି
10. ଶୋଇବା ରୋଗ କାହା ଦ୍ୱାରା ହୁଏ? **Ans:** *Trypanosoma gambiense* (ପ୍ରୋଟୋଜୋଆ)