భారతదేశం వెలుపల భారత విప్లవ సంస్థలు
భారత విప్లవకారి సంస్థలు విదేశాలలో
ప్రధాన సంస్థలు
1. ఇండియన్ హోమ్ రూల్ లీగ్ (ISA)
- స్థాపన: 1905లో లండన్లో
- స్థాపకుడు: శ్యామ్జీ కృష్ణ వర్మ
- ప్రధాన కార్యాలయం: లండన్
- కీలక సభ్యులు: భగత్ సింగ్, రాజ్గురు, సుఖ్దేవ్, చంద్రశేఖర్ ఆజాద్
- కార్యకలాపాలు: ది ఇండియన్ సొసైటీస్ మరియు ది న్యూ ఇండియా జర్నల్స్ను ప్రచురించారు, ప్రజా సమావేశాలు నిర్వహించారు, విప్లవాత్మక ఆలోచనలను ప్రోత్సహించారు
- ప్రాముఖ్యత: భారత యువతను తీవ్రవాద దిశగా మలచడంలో మరియు విదేశాలలో జాతీయవాద ఆలోచనలను వ్యాప్తి చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషించింది
2. ది ఘదర్ పార్టీ
- స్థాపన: 1913లో సాన్ ఫ్రాన్సిస్కో, యుఎస్ఏలో
- స్థాపకులు: సోహన్ సింగ్ భక్నా మరియు కర్తార్ సింగ్ సరాభా
- ప్రధాన కార్యాలయం: సాన్ ఫ్రాన్సిస్కో
- కీలక సభ్యులు: హర్ దయాల్, రామ్ చంద్ర బోస్, భగత్ సింగ్ (కొంతకాలం సంబంధం కలిగి ఉన్నారు)
- కార్యకలాపాలు: ఘదర్ (విప్లవం) ఉద్యమాన్ని నిర్వహించారు, భారతదేశంలో బ్రిటిష్ పాలనను సాయుధ పోరాటం ద్వారా కూల్చే లక్ష్యంతో
- ప్రాముఖ్యత: అత్యంత తీవ్రవాద సంస్థలలో ఒకటి, అనేక భారత విప్లవకారులను ప్రేరేపించింది మరియు 1915 తూర్పు ఆఫ్రికా విప్లవంలో పాత్ర పోషించింది
3 ది ఇండియన్ ఇండిపెండెన్స్ లీగ్ (IIL)
- స్థాపన: 1938లో సింగపూర్లో
- స్థాపకుడు: రాస్ బిహారీ బోస్
- ప్రధాన కార్యాలయం: సింగపూర్
- కార్యకలాపాలు: ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ (INA)కి మద్దతు ఇచ్చారు, ప్రచారాన్ని నిర్వహించారు, విప్లవాత్మక కార్యకలాపాలకు నిధులు సమకూర్చారు
- ప్రాముఖ్యత: INA ఏర్పాటులో మరియు రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో బ్రిటిష్ పాలనకు వ్యతిరేకంగా పోరాటంలో కీలక పాత్ర పోషించింది
కార్యకలాపాలు మరియు కృషి
1. విప్లవ ప్రచారం మరియు విద్య
- ఇండియన్ హోం రూల్ లీగ్: విప్లవాత్మక ఆలోచనలను వ్యాప్తి చేయడానికి తీవ్రమైన జర్నల్స్ను ప్రచురించింది మరియు ప్రజా సమావేశాలను నిర్వహించింది
- గదర్ పార్టీ: గదర్ మరియు షహీద్ వంటి వార్తాపత్రికలను ఉపయోగించి మద్దతును సమీకరించింది మరియు విదేశాల్లో ఉన్న భారతీయులకు విద్యనందించింది
2. సాయుధ పోరాటానికి మద్దతు
- గదర్ పార్టీ: 1915లో తూర్పు ఆఫ్రికాలో తిరుగుబాటును నిర్వహించింది, ఇది ఒక ముఖ్యమైన కాని విఫలమైన సాయుధ ప్రతిఘటన ప్రయత్నం
- ఇండియన్ ఇండిపెండెన్స్ లీగ్ (IIL): ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ (INA)కి మద్దతు ఇచ్చింది మరియు లాజిస్టికల్ మరియు ఆర్థిక సహాయం అందించింది
3. భారతీయ ప్రవాసులను సమీకరించడం
- ఇండియన్ హోం రూల్ లీగ్: లండన్లో ఉన్న భారతీయ విద్యార్థులు మరియు ప్రొఫెషనల్స్ను స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి మద్దతు ఇవ్వడానికి సమీకరించింది
- గదర్ పార్టీ: ఉత్తర అమెరికాలో ఉన్న పెద్ద సంఖ్యలో భారతీయ వలసదారులను ఆకర్షించింది మరియు వారిని స్వాతంత్ర్య కారణానికి చేరమని ప్రేరేపించింది
4. భారత విప్లవకారులపై ప్రభావం
- భగత్ సింగ్, రాజ్గురు, సుఖ్దేవ్: ISA మరియు గదర్ పార్టీ ఆలోచనలు మరియు కార్యకలాపాల ప్రభావంలో ఉన్నారు
పట్టిక: ముఖ్యమైన సంస్థల సారాంశం
| సంస్థ | స్థాపన | ప్రధాన కార్యాలయం | ముఖ్య కార్యకలాపాలు | ప్రాముఖ్యత |
|---|---|---|---|---|
| ఇండియన్ హోమ్ రూల్ లీగ్ | 1905 | లండన్ | జర్నల్స్ ప్రచురించింది, సమావేశాలు నిర్వహించింది | యువతను తీవ్రవాదంగా మార్చింది, విప్లవాత్మక ఆలోచనలు వ్యాప్తి చేసింది |
| ఘదర్ పార్టీ | 1913 | సాన్ ఫ్రాన్సిస్కో | తిరుగుబాటు నిర్వహించింది, వార్తాపత్రికలు ప్రచురించింది | ఆయుధ పోరాటానికి ప్రేరణ ఇచ్చింది, తూర్పు ఆఫ్రికా తిరుగుబాటుకు మద్దతు ఇచ్చింది |
| ఇండియన్ ఇండిపెండెన్స్ లీగ్ (IIL) | 1938 | సింగపూర్ | INAకి మద్దతు ఇచ్చింది, విప్లవాత్మక కార్యకలాపాలకు నిధులు అందించింది | INA ఏర్పాటులో మరియు WWII ప్రతిఘటనలో కీలక పాత్ర పోషించింది |
ముఖ్యమైన తేదీలు మరియు పదాలు
- 1905: ఇండియన్ హోమ్ రూల్ లీగ్ స్థాపన
- 1913: ఘదర్ పార్టీ స్థాపన
- 1938: ఇండియన్ ఇండిపెండెన్స్ లీగ్ (IIL) స్థాపన
- ఘదర్: ఘదర్ పార్టీ నేతృత్వంలో జరిగిన విప్లవాత్మక ఉద్యమాన్ని సూచించే పదం
- సహిద్: ఘదర్ పార్టీ ప్రచురించిన వార్తాపత్రిక
- ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ (INA): ఇండియన్ ఇండిపెండెన్స్ లీగ్ (IIL) మద్దతు ఇచ్చిన సైన్యం
పోటీ పరీక్షల కోసం ముఖ్యమైన వాస్తవాలు (SSC, RRB)
- ఘదర్ పార్టీ 1913లో సాన్ ఫ్రాన్సిస్కోలో స్థాపించబడింది.
- ఇండియన్ హోమ్ రూల్ లీగ్ను శ్యామజీ కృష్ణ వర్మ లండన్లో స్థాపించారు.
- ఇండియన్ ఇండిపెండెన్స్ లీగ్ (IIL) 1938లో సింగపూర్లో స్థాపించబడింది.
- ఘదర్ పార్టీ 1915లో తూర్పు ఆఫ్రికాలో తిరుగుబాటు నిర్వహించింది.