ਸੈੱਲ ਅਤੇ ਸੈੱਲ ਅੰਗ
ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਸੈੱਲ: ਮਾਈਕੋਪਲਾਜ਼ਮਾ (0.1–0.3 µm)
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੈੱਲ: ਓਵਮ (ਅੰਡਾ)
ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬਾ ਸੈੱਲ: ਨਰਵ ਸੈੱਲ
ਮਨੋਟੈਕਨਿਕ : MOL – Mycoplasma, Ovum, Longest-nerve
ਪਾਵਰ ਹਾਊਸ: ਮਾਈਟੋਕਾਂਡਰੀਆ (ਆਕਸੀਡੇਟਿਵ ਫਾਸਫੋਰੀਲੇਸ਼ਨ)
ਰਾਈਬੋਸੋਮ: ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਫੈਕਟਰੀ; 80S (ਯੂਕੈਰੀਓਟ), 70S (ਪ੍ਰੋਕੈਰੀਓਟ, ਕਲੋਰੋਪਲਾਸਟ, ਮਾਈਟੋਕਾਂਡਰੀਆ)
ਲਾਈਸੋਸੋਮ: ਸੁਸਾਈਡਲ ਬੈਗ (ਐਸਿਡ ਹਾਈਡ੍ਰੋਲੇਜ਼)
ਕਲੋਰੋਫਿਲ ਸਥਾਨ: ਥਾਈਲਾਕੋਇਡ; ਪਿਗਮੈਂਟ: ਕਲੋਰੋਫਿਲ-a (ਯੂਨੀਵਰਸਲ)
ਗੋਲਗੀ: ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਸ਼ਨ; ਕੈਮਿਲੋ ਗੋਲਗੀ ਵੱਲੋਂ ਖੋਜਿਆ ਗਿਆ
ਜੈਨੇਟਿਕਸ
DNA: ਡਿਓਕਸੀਰਾਈਬੋਜ਼; ਬੇਸ A-T, G-C
RNA: ਰਾਈਬੋਜ਼; ਬੇਸ A-U, G-C
ਪਿਊਰੀਨ: A, G (2 ਰਿੰਗ) → Pure As Gold
ਪਾਇਰੀਮਿਡੀਨ: C, T, U (1 ਰਿੰਗ) → CUT Py
mRNA: ਮੈਸੇਂਜਰ; tRNA: ਅਡੈਪਟਰ (76 nt); rRNA: ਰਾਈਬੋਸੋਮਲ
ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਨੋਮ: 23 ਜੋੜੇ (46) ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ; 22 ਆਟੋਸੋਮ + 1 ਸੈਕਸ ਜੋੜਾ
ਡਾਊਨ ਸਿੰਡਰੋਮ: ਟ੍ਰਾਈਸੋਮੀ 21
ਕਲਾਈਨਫੈਲਟਰ: XXY; ਟਰਨਰ: XO
ਮਨੁੱਖੀ ਫਿਜ਼ੀਓਲੋਜੀ (ਇੱਕ ਲਾਈਨਰ)
ਆਮ ਬਲੱਡ pH: 7.35–7.45
RBC ਉਮਰ: 120 ਦਿਨ; WBC: 3–5 ਦਿਨ
ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਡੋਨਰ: O⁻; ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਰਿਸੀਪੀਐਂਟ: AB⁺
ਹੀਮੋਗਲੋਬਿਨ: 12–16 g/dL (♀), 13.5–17.5 g/dL (♂)
ਦਿਲ ਦੀ ਆਉਟਪੁੱਟ: 72 beats/min; ਕਾਰਡੀਅਕ ਆਉਟਪੁੱਟ = stroke vol. × rate ≈ 5 L/min
ਲੰਗ ਕੈਪੈਸਿਟੀ: TLC ≈ 6000 mL; IRV 3000, ERV 1100, TV 500 mL
ਪੈਨਕ੍ਰੀਅਸ: ਦੋਹਰਾ ਕੰਮ—ਇਨਸੁਲਿਨ (β-cell) ਅਤੇ ਗਲੂਕਾਗਨ (α-cell)
ਪੈਪਸਿਨ: pH 1.5–2; ਟ੍ਰਿਪਸਿਨ: pH 8–9
Vit. K: ਕਲੋਟਿੰਗ ਫੈਕਟਰ ਸਿੰਥੇਸਿਸ; Vit. B₁₂: ਪਰਨੀਸ਼ੀਅਸ ਐਨੀਮੀਆ
ਹਾਰਮੋਨ vs. ਐਂਜ਼ਾਈਮ: ਹਾਰਮੋਨ ਦੂਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਐਂਜ਼ਾਈਮ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਵਿਟਾਮਿਨ
ਘਾਟ ਰੋਗ
ਚਰਬੀ/ਪਾਣੀ
A
ਰਾਤਾਂਧੀ (ਨਾਈਟ ਬਲਾਈਂਡਨੈਸ)
ਚਰਬੀ
B₁
ਬੇਰੀਬੇਰੀ
ਪਾਣੀ
C
ਸਕਰਵੀ
ਪਾਣੀ
D
ਰਿਕਟਸ
ਚਰਬੀ
K
ਖੂਨ ਵਗਣਾ (ਹੈਮੋਰੇਜ)
ਚਰਬੀ
ਵਰਗੀਕਰਨ
5-ਰਾਜਯ (ਵਿਟਟੇਕਰ): ਮੋਨੇਰਾ, ਪ੍ਰੋਟਿਸਟਾ, ਫੰਗਸ, ਪਲਾਂਟੇ, ਐਨੀਮੇਲੀਆ
ਮੈਮੋਨਿਕ : My Parents Fight Against Monsters
ਦੋਨਾਮ ਨਾਮਕਰਨ: ਕੈਰੋਲਸ ਲਿਨੇਅਸ
ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਫੁੱਲਦਾਰ ਪੌਦਾ: ਵੋਲਫੀਆ
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਫੁੱਲ: ਰੈਫਲੇਸੀਆ (ਕਾਰਪਸ ਫਲਾਵਰ)
ਪੌਦਿਆਂ ਦਾ ਉਭਯਚਰ: ਬ੍ਰਾਇਓਫਾਈਟਾ (ਨਿਸ਼ੇਚਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ)
ਪੌਦਾ ਫਿਜ਼ੀਓਲੋਜੀ
C₃: ਕਣਕ, ਚਾਵਲ; ਪਹਿਲਾ ਉਤਪਾਦ PGA (3-C)
C₄: ਮਕਈ, ਗੰਨਾ; ਪਹਿਲਾ ਉਤਪਾਦ OAA (4-C), ਕ੍ਰਾਂਜ਼ ਐਨਾਟੋਮੀ
CAM: ਅਨਾਨਾਸ; ਰਾਤ ਨੂੰ CO₂ ਫਿਕਸੇਸ਼ਨ
N₂ ਫਿਕਸੇਸ਼ਨ ਐਂਜ਼ਾਈਮ: ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨੇਸ (Mo-Fe ਪ੍ਰੋਟੀਨ)
ਹਾਰਮੋਨ: ਆਕਸਿਨ (ਅਪੀਕਲ ਡੋਮੀਨੈਂਸ), ਜਿਬਰੇਲਿਨ (ਬੋਲਟਿੰਗ), ਸਾਈਟੋਕਿਨਿਨ (ਵਾਧੂ ਬੁਢਾਪਾ ਰੋਕਣਾ), ABA (ਤਣਾਅ, ਨਿਦਰਾ), ਐਥੀਲੀਨ (ਪੱਕਣਾ)
ਰੋਗ ਅਤੇ ਵਾਹਕ
ਪਲਾਜ਼ਮੋਡੀਅਮ: ਐਨੋਫਿਲੀਜ਼ (ਮਲੇਰੀਆ)
ਡੇਂਗੂ: ਏਡੀਜ਼
ਕਾਲਾ-ਅਜ਼ਾਰ: ਸੈਂਡਫਲਾਈ (ਫਲੇਬੋਟੋਮਸ)
ਟਾਈਫਾਇਡ: ਸਾਲਮੋਨੇਲਾ ਟਾਈਫੀ; ਵਾਈਡਲ ਟੈਸਟ
ਕੋਲੇਰਾ: ਵਿਬਰੀਓ ਕੋਲੇਰੀ; ਚੌਲ-ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਮਲ
COVID-19: SARS-CoV-2 (RNA ਵਾਇਰਸ)
AIDS: HIV (ਰੀਟਰੋਵਾਇਰਸ); T-ਹੈਲਪਰ ਸੈੱਲ ਟਾਰਗੇਟ
ਰੈਪਿਡ-ਫਾਇਰ MCQs
1. ਸੈੱਲ ਦੀ ਪਾਵਰਹਾਊਸ ਹੈ –
Answer: Mitochondria
2. ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਡੋਨਰ ਬਲੱਡ ਗਰੁੱਪ ਹੈ –
Answer: O⁻
3. ਖੂਨ ਦੇ ਜਮਣ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਵਿਟਾਮਿਨ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ?
ਜਵਾਬ: ਵਿਟਾਮਿਨ K
4. C₃ ਫੋਟੋਸਿੰਥੇਸਿਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਥਿਰ ਉਤਪਾਦ ਹੈ –
ਜਵਾਬ: ਫਾਸਫੋਗਲਿਸਰਿਕ ਐਸਿਡ (PGA)
5. ਕ੍ਰੋਮੋਸੋਮ 21 ਦੀ ਟ੍ਰਾਈਸੋਮੀ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ –
ਜਵਾਬ: ਡਾਊਨ ਸਿੰਡਰੋਮ
6. N₂ ਫਿਕਸੇਸ਼ਨ ਕਿਸ ਇੰਜ਼ਾਈਮ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ –
ਜਵਾਬ: ਨਾਈਟ੍ਰੋਜਨੇਜ਼
7. ਕਿਹੜਾ ਪੌਦਾ ਹਾਰਮੋਨ ਫਲ ਦੇ ਪੱਕਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਜਵਾਬ: ਐਥੀਲੀਨ
8. ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਕੋਸ਼ਿਕਾ ਹੈ –
ਜਵਾਬ: ਨਰਵ ਸੈੱਲ
9. ਕਿਹੜਾ ਆਰਐਨਏ ਵਾਇਰਸ ਮਨੁੱਖੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ?
ਜਵਾਬ: HIV (ਜਾਂ SARS-CoV-2)
10. ਪੰਜ ਰਾਜ ਸ਼੍ਰੇਣੀਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵਨਾ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ?
ਜਵਾਬ: R.H. Whittaker