କୋଷ ଓ କୋଶାଙ୍ଗ
ସର୍ବକ୍ଷୁଦ୍ର କୋଷ: ମାଇକୋପ୍ଲାଜମା (0.1–0.3 µm)
ସର୍ବବୃହତ୍ କୋଷ: ଅଣ୍ଡକୋଷ (ଅଣ୍ଡ)
ସର୍ବଦୀର୍ଘ କୋଷ: ନର୍ଭ କୋଷ
ମ୍ନେମୋନିକ୍ : MOL – Mycoplasma, Ovum, Longest-nerve
ପାୱାର ହାଉସ୍: ମାଇଟୋକଣ୍ଡ୍ରିଆ (ଅକ୍ସିଡେଟିଭ୍ ଫସ୍ଫୋରିଲେସନ୍)
ରାଇବୋସୋମ୍: ପ୍ରୋଟିନ୍ ଫ୍ୟାକ୍ଟରୀ; 80S (ଇଉକାରିଓଟ୍), 70S (ପ୍ରୋକାରିଓଟ୍, କ୍ଲୋରୋପ୍ଲାଷ୍ଟ୍, ମାଇଟୋକଣ୍ଡ୍ରିଆ)
ଲାଇସୋସୋମ୍: ଆତ୍ମହତ୍ୟା ବ୍ୟାଗ୍ (ଏସିଡ୍ ହାଇଡ୍ରୋଲେସ୍)
କ୍ଲୋରୋଫିଲ୍ ସ୍ଥାନ: ଥାଇଲାକଏଡ୍; ପିଗମେଣ୍ଟ୍: କ୍ଲୋରୋଫିଲ୍-a (ସାର୍ବଭୌମ)
ଗୋଲ୍ଜି: ପ୍ୟାକିଂ ଓ ସିକ୍ରେସନ୍; କାମିଲୋ ଗୋଲ୍ଜି ଦ୍ୱାରା ଆବିଷ୍କୃତ
ଜିନେଟିକ୍ସ୍
DNA: ଡିଅକ୍ସିରାଇବୋଜ୍; ବେସ୍ A-T, G-C
RNA: ରାଇବୋଜ୍; ବେସ୍ A-U, G-C
ପ୍ୟୁରିନ୍: A, G (2 ରିଙ୍ଗ) → Pure As Gold
ପିରିମିଡିନ୍: C, T, U (1 ରିଙ୍ଗ) → CUT Py
mRNA: ମେସେଞ୍ଜର୍; tRNA: ଆଡାପ୍ଟର୍ (76 nt); rRNA: ରାଇବୋସୋମାଲ୍
ମାନବ ଜିନୋମ୍: 23 ଯୋଡ଼ି (46) କ୍ରୋମୋସୋମ୍; 22 ଅଟୋସୋମ୍ + 1 ଲିଙ୍ଗ ଯୋଡ଼ି
ଡାଉନ୍ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ୍: ଟ୍ରାଇସୋମି 21
କ୍ଲାଇନଫେଲ୍ଟର୍: XXY; ଟର୍ଣ୍ଣର୍: XO
ମାନବ ଫିଜିଓଲୋଜି (ଏକ ଲାଇନର୍)
ସାଧାରଣ ରକ୍ତ pH: 7.35–7.45
RBC ଆୟୁ: 120 ଦିନ; WBC: 3–5 ଦିନ
ସାର୍ବଜନୀନ ଦାତା: O⁻; ସାର୍ବଜନୀନ ଗ୍ରହୀତା: AB⁺
ହିମୋଗ୍ଲୋବିନ୍: 12–16 g/dL (♀), 13.5–17.5 g/dL (♂)
ହୃଦୟ ଆଉଟପୁଟ୍: 72 ବିଟ୍/ମିନ୍; କାର୍ଡିଆକ୍ ଆଉଟପୁଟ୍ = ଷ୍ଟ୍ରୋକ୍ ଭଲ୍ୟୁମ୍ × ରେଟ୍ ≈ 5 L/min
ଫୁସଫୁସ କ୍ଷମତା: TLC ≈ 6000 mL; IRV 3000, ERV 1100, TV 500 mL
ପ୍ୟାନ୍କ୍ରିଆସ୍: ଦ୍ୱୈତ କାର୍ଯ୍ୟ—ଇନ୍ସୁଲିନ୍ (β-cell) ଓ ଗ୍ଲୁକାଗନ୍ (α-cell)
ପେପ୍ସିନ୍: pH 1.5–2; ଟ୍ରିପ୍ସିନ୍: pH 8–9
ଭିଟ୍ K: କ୍ଲଟିଂ ଫ୍ୟାକ୍ଟର୍ ସିନ୍ଥେସିସ୍; ଭିଟ୍ B₁₂: ପେରନିସିୟସ୍ ଏନିମିଆ
ହର୍ମୋନ୍ ବନାମ୍ ଏନଜାଇମ୍: ହର୍ମୋନ୍ ଦୂରରେ କାମ କରେ, ଏନଜାଇମ୍ ସ୍ଥାନରେ କାମ କରେ
ଭିଟାମିନ
ଅଭାବ ରୋଗ
ଚର୍ବି/ଜଳ
A
ନିଶା ଅନ୍ଧତା
ଚର୍ବି
B₁
ବେରିବେରି
ଜଳ
C
ସ୍କର୍ଭି
ଜଳ
D
ରିକେଟ୍ସ
ଚର୍ବି
K
ରକ୍ତସ୍ରାବ
ଚର୍ବି
ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ
5-ରାଜ୍ୟ (ହୁଇଟେକର): ମୋନେରା, ପ୍ରୋଟିଷ୍ଟା, ଫଙ୍ଗସ୍, ପ୍ଲାଣ୍ଟେ, ଆନିମାଲିଆ
ସ୍ମାରକ ଶବ୍ଦ : My Parents Fight Against Monsters
ଦ୍ୱିନାମ ନାମକରଣ: କାରୋଲସ୍ ଲିନିଅସ୍
ସର୍ବକ୍ଷୁଦ୍ର ଫୁଲଦାର ଉଦ୍ଭିଦ: ୱୋଲଫିଆ
ବୃହତ୍ତମ ଫୁଲ: ରାଫେଲେସିଆ (କଦଳୀ ଫୁଲ)
ଉଦ୍ଭିଦର ଉଭୟଚର: ବ୍ରାଇଓଫାଇଟା (ନିଷେକ ପାଇଁ ଜଳ ଆବଶ୍ୟକ)
ଉଦ୍ଭିଦ ଶାରୀରକ୍ରିୟା
C₃: ଗହମ, ଚାଉଳ; ପ୍ରଥମ ଉତ୍ପାଦ PGA (3-C)
C₄: ମକା, ଆଖୁ; ପ୍ରଥମ ଉତ୍ପାଦ OAA (4-C), କ୍ରାଞ୍ଜ ଶାରୀରବିନ୍ୟାସ
CAM: ପାଇନ୍ଆପଲ୍; ରାତିରେ CO₂ ସ୍ଥିରକରଣ
N₂ ସ୍ଥିରକରଣ ଏନଜାଇମ୍: ନାଇଟ୍ରୋଜେନେସ୍ (Mo-Fe ପ୍ରୋଟିନ୍)
ହରମୋନ୍: ଅକ୍ସିନ୍ (ଶୀର୍ଷ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ), ଜିବେରେଲିନ୍ (ବୋଲ୍ଟିଂ), ସାଇଟୋକାଇନିନ୍ (ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ବିଳମ୍ବ), ABA (ଚାପ, ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟତା), ଇଥିଲିନ୍ (ପାକ)
ରୋଗ ଓ ବାହକ
ପ୍ଲାଜମୋଡିୟମ୍: ଆନୋଫିଲିସ୍ (ମ୍ୟାଲେରିଆ)
ଡେଙ୍ଗୁ: ଏଡିସ୍
କାଲା-ଆଜାର: ସାଣ୍ଡଫ୍ଲାଏ (ଫ୍ଲେବୋଟୋମସ୍)
ଟାଇଫଏଡ୍: ସାଲମୋନେଲା ଟାଇଫି; ୱିଡାଲ୍ ପରୀକ୍ଷା
କଲେରା: ଭିବ୍ରିଓ କଲେରା; ଚାଉଳ-ଜଳ ପାଇଖାନା
COVID-19: SARS-CoV-2 (RNA ଭାଇରସ୍)
AIDS: HIV (ରେଟ୍ରୋଭାଇରସ୍); T-ହେଲ୍ପର୍ କୋଷ ଲକ୍ଷ୍ୟ
ରାପିଡ୍-ଫାୟାର୍ MCQ
1. କୋଷର ପାୱାରହାଉସ୍ କେଉଁଟି –
Answer: ମାଇଟୋକଣ୍ଡ୍ରିଆ
2. ମଣିଷ ମଧ୍ୟରେ ସାର୍ବଭୌମ ଦାତା ରକ୍ତଗୋଷ୍ଠୀ କେଉଁଟି –
Answer: O⁻
3. ରକ୍ତ ଜମାଟ ପାଇଁ କେଉଁ ଭିଟାମିନ ଦାୟୀ?
ଉତ୍ତର: ଭିଟାମିନ K
4. C₃ ଫଟୋସିନ୍ଥେସିସର ପ୍ରଥମ ସ୍ଥିର ଉତ୍ପାଦ ହେଉଛି –
ଉତ୍ତର: ଫସଫୋଗ୍ଲିସେରିକ ଏସିଡ୍ (PGA)
5. କ୍ରୋମୋସୋମ୍ 21 ର ଟ୍ରାଇସୋମି ଦ୍ୱାରା ହୁଏ –
ଉତ୍ତର: ଡାଉନ୍ ସିଣ୍ଡ୍ରୋମ୍
6. N₂ ଫିକ୍ସେସନ୍ ଏନଜାଇମ୍ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ –
ଉତ୍ତର: ନାଇଟ୍ରୋଜେନେସ୍
7. କେଉଁ ଉଦ୍ଭିଦ ହରମୋନ୍ ଫଳ ପାକିବା ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦିଏ?
ଉତ୍ତର: ଏଥିଲିନ୍
8. ମାନବ ଶରୀରର ସବୁଠାରୁ ଲମ୍ବା କୋଷ ହେଉଛି –
ଉତ୍ତର: ନର୍ଭ କୋଷ
9. ମାନବ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଏକ RNA ଭୂତାଣୁ କେଉଁଟି?
ଉତ୍ତର: HIV (କିମ୍ବା SARS-CoV-2)
10. ପାଞ୍ଚ-ରାଜ୍ୟ ଶ୍ରେଣୀବିଭାଗ କିଏ ପ୍ରସ୍ତାବ କରିଥିଲେ?
ଉତ୍ତର: R.H. Whittaker