ଭୂଗୋଳ ମାଷ୍ଟର – ଦ୍ରୁତ ପୁନର୍ବଳନ
ଆର୍ଆର୍ବି ପରୀକ୍ଷା | ୨୫-ଡିସେମ୍ବର-୨୦୨୫
ଏକ ବାକ୍ୟରେ (୨୦)
୧. ପୃଥିବୀର କୋର ମୁଖ୍ୟତଃ Fe-Ni (ଇସ୍ପାତ-ନିକେଲ)।
୨. ୨୩½° ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ହେଉଛି କର୍କଟ ରେଖା।
୩. ଆଲ୍ପ୍ସ → ଇଉରୋପ୍; ଆଟଲାସ → ଆଫ୍ରିକା।
୪. ସୁନ୍ଦରବନ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱର ବৃହତ୍ତମ ଜୁଆଁ ମ୍ୟାଙ୍ଗ୍ରୋଭ୍ ଜଙ୍ଗଲ।
୫. ନାଇଲ୍ ଅଧିକ ଲମ୍ବା, ଆମାଜନ୍ ଅଧିକ ଜଳ ବହାଏ।
୬. ସବୁଠାରୁ ଗଭୀର ସାଗର ଖାଇ: ମାରିଆନା (ପ୍ୟାସିଫିକ୍)।
୭. କେଶର ଅଧିକାଂଶ ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀରରେ (ପମ୍ପୋର୍) ହୁଏ।
୮. ଲାଟେରାଇଟ୍ ମାଟି = ଉଚ୍ଚ Fe-Al, କାଜୁ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ।
୯. କଳା ମାଟି “ରେଗୁର୍” – କପା ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ।
୧୦. ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ ଭାରତର ଚକ୍ରାନ୍ତ ଚାଷକୁ ଝୁମ୍ କୁହାଯାଏ।
୧୧. ମୌସୁନ୍ ବର୍ଷାର ହଠାତ୍ ଆରମ୍ଭକୁ ମୌସୁନ୍ ବର୍ସ୍ଟ୍ କୁହାଯାଏ (୧-ଜୁନ୍, କେରଳ)।
୧୨. କୋରିଓଲିସ୍ ବଳ ଉତ୍ତର ଗୋଳାର୍ଧରେ ପବନକୁ ଡାହାଣକୁ ମୋଡ଼ିଦିଏ।
୧୩. ଇସୋହାଏଟ୍ ସମାନ ବର୍ଷା ବିନ୍ଦୁକୁ ଯୋଡ଼ିଥାଏ।
୧୪. ରୋହତାଙ୍ଗ୍ ପାସ୍ କୁଲ୍ଲୁ-ଲାହୌଲ-ସ୍ପିତିକୁ ସଂଯୋଗ କରେ।
୧୫. ମଙ୍ଗଳୁରୁ ପଶ୍ଚିମ ଘାଟ୍ ଦ୍ୱାରା ଓରୋଗ୍ରାଫିକ୍ ବର୍ଷା ପାଏ।
୧୬. ହିରାକୁଦ୍ ଡ୍ୟାମ୍ ମହାନଦୀ ଉପରେ (ଓଡ଼ିଶା)।
୧୭. ରିହାନ୍ଦ୍ → ଗୋବିନ୍ଦ ବଲ୍ଲଭ ପନ୍ତ ସାଗର୍ (ଉପି)।
୧୮. ନର୍ମଦା ରିଫ୍ଟ୍ ଭ୍ୟାଲି ଦେଇ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ବହେ।
୧୯. ଲାଲ ମାଟି N, P, K ରେ ଦୁର୍ବଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡନଟ୍ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ।
୨୦. ଦୁଧୱା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଉପିର ଏକମାତ୍ର ସାଲ୍ ଜଙ୍ଗଲ।
ସୂତ୍ର / ନିୟମ (୮)
| ସୂତ୍ର | ବ୍ୟବହାର |
|---|---|
| ସମୟ ଅନ୍ତର = ଦ୍ରାଘିମା ଅନ୍ତର × 4 ମିନିଟ୍ | ° କୁ ମିନିଟ୍ରେ ରୂପାନ୍ତର କରିବା। |
| 1° ଅକ୍ଷାଂଶ ≈ 111 କି.ମି. | ଦୂରତା ଆକଳନ। |
| ଚାପ ଗ୍ରାଡିଏଣ୍ଟ = ΔP / ΔD | ପବନ ବେଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ। |
| ବର୍ଷା ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳତା = (Std Dev ÷ Mean) × 100 | ଖରା ଝୁକି। |
| ତାପ ସୂଚକ = T + 0.36(Td) + 41 | ମାନବ ଆରାମ। |
| ରନ୍-ଅଫ୍ ଗୁଣାଙ୍କ = ରନ୍-ଅଫ୍ ÷ ବର୍ଷା | ଜଳ-ସମ୍ପଦ ଯୋଜନା। |
| ସିଚାଇ ତୀବ୍ରତା = ସମୁଦାୟ ସିଚାଇ ହୋଇଥିବା କ୍ଷେତ୍ର ÷ ନେଟ୍ ଚାଷ କ୍ଷେତ୍ର × 100 | ଚାଷ ତୀବ୍ରତା। |
| ଜନସଂଖ୍ୟା ଘନତା = ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା ÷ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ (କି.ମି.²) | ଜନଗଣନା ରିପୋର୍ଟ। |
ସ୍ମୃତି ଟ୍ରିକ୍ (5)
- ଗ୍ରେଟ୍ ଲେକ୍ଗୁଡ଼ିକର ପଶ୍ଚିମ→ପୂର୍ବ କ୍ରମ: “Super Man Helps Every One” – Superior, Michigan, Huron, Erie, Ontario।
- ଘୋଡ଼ା ଅକ୍ଷାଂଶରୁ ବାଣିଜ୍ୟ ପବନ: “Horses TRADE across the ocean.”
- ମାଟିର ରଙ୍ଗ: “କଳା-ନୀଳ-ଲାଲ-ହଳଦିଆ” → କପା-ଧାନ-ମିନିକଳା-ଚା ପସନ୍ଦ।
- ପ୍ରାୟଦ୍ୱୀପ ଭାରତର ପଶ୍ଚିମମୁଖୀ ନଦୀ: “Tapti Narmada Mahi Sabarmati = TNMS (T-Norms).”
- ମେଘ ପ୍ରକାର ଉଚ୍ଚ→ନିମ୍ନ: “Cirro-Strato-Nimbo = CSN (Civil Services Need).”
ସାଧାରଣ ତ୍ରୁଟି (5)
| ତ୍ରୁଟି | ସଠିକ୍ |
|---|---|
| ଚିଲିକା ହେଉଛି AP ରେ ଏକ ହ୍ରଦ | ଓଡ଼ିଶା |
| ଏଭରେଷ୍ଟ କେବଳ ନେପାଳରେ | ନେପାଳ-ଚୀନ୍ ସୀମା |
| ଲାଟେରାଇଟ୍ = ଉର୍ବର କଳା | ଅନୁର୍ବର, ସାର ଆବଶ୍ୟକ |
| କୋରିଓଲିସ୍ ଉତ୍ତୀୟ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଧ୍ରୁବରେ ଶୂନ୍ୟ | କେବଳ ଭୂମଧ୍ୟ ରେଖାରେ ଶୂନ୍ୟ |
| ପଶ୍ଚିମୀ ପବନ ପୂର୍ବ→ପଶ୍ଚିମ୍ ବାହିଯାଏ | ପଶ୍ଚିମୀ ପବନ ପଶ୍ଚିମ→ପୂର୍ବ ବାହିଯାଏ |
5 ଦ୍ରୁତ MCQ
ପ୍ରଶ୍ନ 1
ଭାରତର ‘ଖଣିଜ ହୃଦୟ’ ଭାବେ କେଉଁ ପଠାର ପରିଚିତ? A) ମାଲୱା B) ଚୋଟା ନାଗପୁର C) ଦକ୍ଷିଣ ପଠାର D) ବୁଣ୍ଡେଲଖଣ୍ଡ ଉତ୍ତର: Bପ୍ରଶ୍ନ 2
ସମସ୍ତ ତିନୋଟି କୁମ୍ଭୀର ପ୍ରଜାତି (ଘଡିଆଳ, ମଗର, ଲୁଣପାଣି) ଥିବା ଏକମାତ୍ର ରାଜ୍ୟ ହେଉଛି: A) ଓଡ଼ିଶା B) ଏମ୍ପି C) ଗୁଜରାଟ D) ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଉତ୍ତର: Aପ୍ରଶ୍ନ 3
‘ଡୋଗର ବ୍ୟାଙ୍କ’ ସହିତ ସମ୍ପର୍କିତ: A) ଭାରତ ମହାସାଗର B) ପ୍ୟାସିଫିକ୍ C) ଆଟଲାଣ୍ଟିକ୍ D) ଉତ୍ତର ସାଗର ଉତ୍ତର: Dପ୍ରଶ୍ନ 4
ଡେଲ୍ଟା ଗଠନ ନକରୁଥିବା ନଦୀ ହେଉଛି: A) ମହାନଦୀ B) ନର୍ମଦା C) ଗୋଦାବରୀ D) କୃଷ୍ଣା ଉତ୍ତର: Bପ୍ରଶ୍ନ 5
ଭାରତ ଓ ଆଫଗାନିସ୍ତାନକୁ ବିଭାଜିତ କରୁଥିବା ରେଖା କେଉଁଟି? A) ମ୍ୟାକମହନ୍ B) ଡୁରାଣ୍ଡ C) ରାଡକ୍ଲିଫ୍ D) ପଲ୍କ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଉତ୍ତର: Bସଂଶୋଧନ→ସ୍ମରଣ→ପରୀକ୍ଷାରେ ଝଣ୍ଡା ଗାଡ଼!