ଭୂଗୋଳ ମାଷ୍ଟର – ଦ୍ରୁତ ପୁନର୍ବଳନ
ଆର୍‌ଆର୍‌ବି ପରୀକ୍ଷା | ୨୫-ଡିସେମ୍ବର-୨୦୨୫


ଏକ ବାକ୍ୟରେ (୨୦) ୧. ପୃଥିବୀର କୋର ମୁଖ୍ୟତଃ Fe-Ni (ଇସ୍ପାତ-ନିକେଲ)।
୨. ୨୩½° ଉତ୍ତର ଅକ୍ଷାଂଶ ହେଉଛି କର୍କଟ ରେଖା।
୩. ଆଲ୍ପ୍ସ → ଇଉରୋପ୍; ଆଟଲାସ → ଆଫ୍ରିକା।
୪. ସୁନ୍ଦରବନ ହେଉଛି ବିଶ୍ୱର ବৃହତ୍ତମ ଜୁଆଁ ମ୍ୟାଙ୍ଗ୍ରୋଭ୍ ଜଙ୍ଗଲ।
୫. ନାଇଲ୍ ଅଧିକ ଲମ୍ବା, ଆମାଜନ୍ ଅଧିକ ଜଳ ବହାଏ।
୬. ସବୁଠାରୁ ଗଭୀର ସାଗର ଖାଇ: ମାରିଆନା (ପ୍ୟାସିଫିକ୍)।
୭. କେଶର ଅଧିକାଂଶ ଜମ୍ମୁ ଓ କଶ୍ମୀରରେ (ପମ୍ପୋର୍) ହୁଏ।
୮. ଲାଟେରାଇଟ୍ ମାଟି = ଉଚ୍ଚ Fe-Al, କାଜୁ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ।
୯. କଳା ମାଟି “ରେଗୁର୍” – କପା ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ।
୧୦. ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ ଭାରତର ଚକ୍ରାନ୍ତ ଚାଷକୁ ଝୁମ୍ କୁହାଯାଏ।
୧୧. ମୌସୁନ୍ ବର୍ଷାର ହଠାତ୍ ଆରମ୍ଭକୁ ମୌସୁନ୍ ବର୍ସ୍ଟ୍ କୁହାଯାଏ (୧-ଜୁନ୍, କେରଳ)।
୧୨. କୋରିଓଲିସ୍ ବଳ ଉତ୍ତର ଗୋଳାର୍ଧରେ ପବନକୁ ଡାହାଣକୁ ମୋଡ଼ିଦିଏ।
୧୩. ଇସୋହାଏଟ୍ ସମାନ ବର୍ଷା ବିନ୍ଦୁକୁ ଯୋଡ଼ିଥାଏ।
୧୪. ରୋହତାଙ୍ଗ୍ ପାସ୍ କୁଲ୍ଲୁ-ଲାହୌଲ-ସ୍ପିତିକୁ ସଂଯୋଗ କରେ।
୧୫. ମଙ୍ଗଳୁରୁ ପଶ୍ଚିମ ଘାଟ୍ ଦ୍ୱାରା ଓରୋଗ୍ରାଫିକ୍ ବର୍ଷା ପାଏ।
୧୬. ହିରାକୁଦ୍ ଡ୍ୟାମ୍ ମହାନଦୀ ଉପରେ (ଓଡ଼ିଶା)।
୧୭. ରିହାନ୍ଦ୍ → ଗୋବିନ୍ଦ ବଲ୍ଲଭ ପନ୍ତ ସାଗର୍ (ଉପି)।
୧୮. ନର୍ମଦା ରିଫ୍ଟ୍ ଭ୍ୟାଲି ଦେଇ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ବହେ।
୧୯. ଲାଲ ମାଟି N, P, K ରେ ଦୁର୍ବଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡନଟ୍ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ।
୨୦. ଦୁଧୱା ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଉପିର ଏକମାତ୍ର ସାଲ୍ ଜଙ୍ଗଲ।


ସୂତ୍ର / ନିୟମ (୮)

ସୂତ୍ର ବ୍ୟବହାର
ସମୟ ଅନ୍ତର = ଦ୍ରାଘିମା ଅନ୍ତର × 4 ମିନିଟ୍ ° କୁ ମିନିଟ୍‌ରେ ରୂପାନ୍ତର କରିବା।
1° ଅକ୍ଷାଂଶ ≈ 111 କି.ମି. ଦୂରତା ଆକଳନ।
ଚାପ ଗ୍ରାଡିଏଣ୍ଟ = ΔP / ΔD ପବନ ବେଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ।
ବର୍ଷା ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳତା = (Std Dev ÷ Mean) × 100 ଖରା ଝୁକି।
ତାପ ସୂଚକ = T + 0.36(Td) + 41 ମାନବ ଆରାମ।
ରନ୍-ଅଫ୍ ଗୁଣାଙ୍କ = ରନ୍-ଅଫ୍ ÷ ବର୍ଷା ଜଳ-ସମ୍ପଦ ଯୋଜନା।
ସିଚାଇ ତୀବ୍ରତା = ସମୁଦାୟ ସିଚାଇ ହୋଇଥିବା କ୍ଷେତ୍ର ÷ ନେଟ୍ ଚାଷ କ୍ଷେତ୍ର × 100 ଚାଷ ତୀବ୍ରତା।
ଜନସଂଖ୍ୟା ଘନତା = ସମୁଦାୟ ଜନସଂଖ୍ୟା ÷ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ (କି.ମି.²) ଜନଗଣନା ରିପୋର୍ଟ।

ସ୍ମୃତି ଟ୍ରିକ୍‌ (5)

  1. ଗ୍ରେଟ୍ ଲେକ୍‌ଗୁଡ଼ିକର ପଶ୍ଚିମ→ପୂର୍ବ କ୍ରମ: “Super Man Helps Every One” – Superior, Michigan, Huron, Erie, Ontario।
  2. ଘୋଡ଼ା ଅକ୍ଷାଂଶରୁ ବାଣିଜ୍ୟ ପବନ: “Horses TRADE across the ocean.”
  3. ମାଟିର ରଙ୍ଗ: “କଳା-ନୀଳ-ଲାଲ-ହଳଦିଆ” → କପା-ଧାନ-ମିନିକଳା-ଚା ପସନ୍ଦ।
  4. ପ୍ରାୟଦ୍ୱୀପ ଭାରତର ପଶ୍ଚିମମୁଖୀ ନଦୀ: “Tapti Narmada Mahi Sabarmati = TNMS (T-Norms).”
  5. ମେଘ ପ୍ରକାର ଉଚ୍ଚ→ନିମ୍ନ: “Cirro-Strato-Nimbo = CSN (Civil Services Need).”

ସାଧାରଣ ତ୍ରୁଟି (5)

ତ୍ରୁଟି ସଠିକ୍
ଚିଲିକା ହେଉଛି AP ରେ ଏକ ହ୍ରଦ ଓଡ଼ିଶା
ଏଭରେଷ୍ଟ କେବଳ ନେପାଳରେ ନେପାଳ-ଚୀନ୍ ସୀମା
ଲାଟେରାଇଟ୍ = ଉର୍ବର କଳା ଅନୁର୍ବର, ସାର ଆବଶ୍ୟକ
କୋରିଓଲିସ୍ ଉତ୍ତୀୟ ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଧ୍ରୁବରେ ଶୂନ୍ୟ କେବଳ ଭୂମଧ୍ୟ ରେଖାରେ ଶୂନ୍ୟ
ପଶ୍ଚିମୀ ପବନ ପୂର୍ବ→ପଶ୍ଚିମ୍ ବାହିଯାଏ ପଶ୍ଚିମୀ ପବନ ପଶ୍ଚିମ→ପୂର୍ବ ବାହିଯାଏ

5 ଦ୍ରୁତ MCQ

ପ୍ରଶ୍ନ 1 ଭାରତର ‘ଖଣିଜ ହୃଦୟ’ ଭାବେ କେଉଁ ପଠାର ପରିଚିତ? A) ମାଲୱା B) ଚୋଟା ନାଗପୁର C) ଦକ୍ଷିଣ ପଠାର D) ବୁଣ୍ଡେଲଖଣ୍ଡ ଉତ୍ତର: B
ପ୍ରଶ୍ନ 2 ସମସ୍ତ ତିନୋଟି କୁମ୍ଭୀର ପ୍ରଜାତି (ଘଡିଆଳ, ମଗର, ଲୁଣପାଣି) ଥିବା ଏକମାତ୍ର ରାଜ୍ୟ ହେଉଛି: A) ଓଡ଼ିଶା B) ଏମ୍‌ପି C) ଗୁଜରାଟ D) ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଉତ୍ତର: A
ପ୍ରଶ୍ନ 3 ‘ଡୋଗର ବ୍ୟାଙ୍କ’ ସହିତ ସମ୍ପର୍କିତ: A) ଭାରତ ମହାସାଗର B) ପ୍ୟାସିଫିକ୍ C) ଆଟଲାଣ୍ଟିକ୍ D) ଉତ୍ତର ସାଗର ଉତ୍ତର: D
ପ୍ରଶ୍ନ 4 ଡେଲ୍ଟା ଗଠନ ନକରୁଥିବା ନଦୀ ହେଉଛି: A) ମହାନଦୀ B) ନର୍ମଦା C) ଗୋଦାବରୀ D) କୃଷ୍ଣା ଉତ୍ତର: B
ପ୍ରଶ୍ନ 5 ଭାରତ ଓ ଆଫଗାନିସ୍ତାନକୁ ବିଭାଜିତ କରୁଥିବା ରେଖା କେଉଁଟି? A) ମ୍ୟାକମହନ୍ B) ଡୁରାଣ୍ଡ C) ରାଡକ୍ଲିଫ୍ D) ପଲ୍କ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଉତ୍ତର: B

ସଂଶୋଧନ→ସ୍ମରଣ→ପରୀକ୍ଷାରେ ଝଣ୍ଡା ଗାଡ଼!