ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର
ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର – ରେଳପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାଧାରଣ ଜ୍ଞାନ
1. ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର
- ପ୍ରତିଷ୍ଠା: 1901 (ପ୍ରଥମ ପୁରସ୍କୃତ)
- ପ୍ରତିଷ୍ଠାତା: ଆଲ୍ଫ୍ରେଡ୍ ନୋବେଲ (ସ୍ୱିଡେନୀୟ ଆବିଷ୍କାରକ, 1833-96)
- ପୁରସ୍କାର ରାଶି 2023: SEK 11 ନିୟୁତ (≈ ₹87 ଲକ୍ଷ) ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଗ ପାଇଁ
- ବର୍ଗସମୂହ: 6 – ଶାନ୍ତି, ସାହିତ୍ୟ, ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ, ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ, ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନ, ଅର୍ଥନୀତି (1969ରେ ଯୋଡ଼ା ଯାଇଥିଲା)
- ସର୍ବକନିଷ୍ଠ ବିଜେତା: ମଲାଲା ୟୁସୁଫଜାଇ (ଶାନ୍ତି, 2014, ବୟସ 17)
- ସର୍ବବୟସ୍କ ବିଜେତା: ଜନ୍ ବି. ଗୁଡ଼ଇନଫ୍ (ରସାୟନ ବିଜ୍ଞାନ, 2019, ବୟସ 97)
- ଭାରତୀୟ ନାଗରିକ: 5 – ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର (1913), ସି. ଭି. ରମଣ (1930), ମଦର ଟେରେସା (1979), ଅମର୍ତ୍ତ୍ୟ ସେନ (1998), କୈଳାଶ ସତ୍ୟାର୍ଥୀ (2014)
2. ଅସ୍କାର (ଏକାଡେମୀ ଆୱାର୍ଡ଼)
- ପ୍ରଥମ ଉତ୍ସବ: 16 ମଇ 1929, ହଲିଉଡ୍ ରୁଜଭେଲ୍ଟ ହୋଟେଲ
- ସର୍ବାଧିକ ପୁରସ୍କାର: ୱାଲ୍ଟ ଡିଜନି (22 ଅସ୍କାର)
- ସର୍ବୋତ୍ତମ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଫିଚର୍: 1957ରେ ପ୍ରଚଳନ (ପୂର୍ବରୁ “ସର୍ବୋତ୍ତମ ବିଦେଶୀ ଭାଷା ଚଳଚ୍ଚିତ୍ର”)
- ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ମନୋନୟନ: ମେହବୁବ ଖାଁଙ୍କ ମଦର ଇଣ୍ଡିଆ (1958)
- ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ବିଜେତା: ଭାନୁ ଅଥାୟା (କଷ୍ଟ୍ୟୁମ୍ ଡିଜାଇନ୍, ଗାନ୍ଧୀ, 1983)
- ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଭାରତୀୟ ବିଜୟ: RRR – “ନାଟୁ ନାଟୁ” (ସର୍ବୋତ୍ତମ ମୂଳ ଗୀତ, 2023)
3. ଭାରତ ରତ୍ନ ବନାମ ବିଶ୍ୱ ସମକକ୍ଷ
| ଭାରତୀୟ ପୁରସ୍କାର | ବିଶ୍ୱ ସମକକ୍ଷ | ଟିପ୍ପଣୀ |
|---|---|---|
| ଭାରତ ରତ୍ନ | ଅର୍ଡର ଅଫ୍ ଦି ରାଇଜିଙ୍ଗ ସନ୍ (ଜାପାନ) | ଜାତୀୟ ସେବା ପାଇଁ ବେସାମରିକ ସମ୍ମାନ |
| ପଦ୍ମ ବିଭୂଷଣ | ଲେଜିଅନ୍ ଡି ଅନର୍ (ଫ୍ରାନ୍ସ) | ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ବେସାମରିକ ପୁରସ୍କାର |
| ପରମବୀର ଚକ୍ର | ମେଡାଲ୍ ଅଫ୍ ଅନର୍ (ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା) | ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଯୁଦ୍ଧକାଳୀନ ବୀରତ୍ୱ |
4. ପ୍ରମୁଖ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ମାନ – ଦ୍ରୁତ ସାରଣୀ
| ପୁରସ୍କାର | ପ୍ରଦାନକାରୀ | କ୍ଷେତ୍ର | ପ୍ରଚଳନ | 2023 ବିଜେତା (ଯେଉଁଠି ଘୋଷିତ) |
|---|---|---|---|---|
| ନୋବେଲ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର | ନରୱେ ନୋବେଲ କମିଟି | ଶାନ୍ତି | 1901 | ନର୍ଗେସ ମୋହମ୍ମଦୀ (ଇରାନ) |
| ପ୍ରିଟ୍ଜକର୍ ଆର୍କିଟେକ୍ଚର୍ ପୁରସ୍କାର | ହାଇଆଟ୍ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ | ସ୍ଥାପତ୍ୟ | 1979 | ଡେଭିଡ୍ ଚିପରଫିଲ୍ଡ (ଯୁକ୍ତରାଜ୍ୟ) |
| ଏବେଲ୍ ପୁରସ୍କାର | ନରୱେ | ଗଣିତ | 2003 | ଲୁଇସ୍ କାଫାରେଲି (ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର-ଆର୍ଜେଣ୍ଟିନା) |
| ଟ୍ୟୁରିଙ୍ଗ୍ ଆୱାର୍ଡ଼ | ACM | କମ୍ପ୍ୟୁଟିଙ୍ଗ୍ | 1966 | ଅଭି ୱିଗଡରସନ୍ (ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର-ଇସ୍ରାଏଲ୍) |
| ବୁକର୍ ପୁରସ୍କାର | ବୁକର୍ ଫାଉଣ୍ଡେସନ୍ | ଗଳ୍ପ (ଇଂରାଜୀ) | 1969 | ପଲ୍ ଲିଞ୍ଚ୍ – ପ୍ରୋଫେଟ୍ ସଙ୍ଗ୍ (ଆୟର୍ଲ୍ୟାଣ୍ଡ) |
| ପୁଲିଟଜର୍ | କଲମ୍ବିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ | ସାମ୍ବାଦିକତା ଓ କଳା | 1917 | ୱାସିଙ୍ଗ୍ଟନ୍ ପୋଷ୍ଟ (ଜନ ସେବା) |
| ରାମନ୍ ମ୍ୟାଗ୍ସେସେ | ଫିଲିପାଇନ୍ସ | ସାମୁଦାୟିକ ସେବା | 1958 | କୋର୍ଭି ରକ୍ଷାଣ୍ଡ (ବାଂଲାଦେଶ) |
| ରାଇଟ୍ ଲାଇଭ୍ଲିହୁଡ୍ | ସ୍ୱିଡେନ | ସାମାଜିକ ନ୍ୟାୟ | 1980 | ଆମିନାଟା ଟୁରେ (ଜର୍ମାନୀ) |
| ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଅର୍ଡର୍ | IOC | କ୍ରୀଡ଼ା | 1975 | ଥୋମାସ୍ ବାଚ୍ (ପୁନଃ ପୁରସ୍କୃତ) |
5. ଜାତିସଂଘ ଓ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ପୁରସ୍କାର
- ୟୁନେସ୍କୋ ଶାନ୍ତି ପୁରସ୍କାର: ଫେଲିକ୍ସ ହୁଫୋଏଟ୍-ବୋଇନି ପୁରସ୍କାର (1991ରୁ) – 2022 ବିଜେତା: ଆଞ୍ଜେଲା ମର୍କେଲ୍
- ଜାତିସଂଘ ମାନବାଧିକାର ପୁରସ୍କାର: ପ୍ରତି 5 ବର୍ଷରେ – 2023: ଫ୍ରଣ୍ଟ୍ ଲାଇନ୍ ଡିଫେଣ୍ଡର୍ସ (ଆୟର୍ଲ୍ୟାଣ୍ଡ)
- ଜାତିସଂଘ ଚାମ୍ପିୟନ୍ସ୍ ଅଫ୍ ଦି ଅର୍ଥ: ୟୁନାଇଟେଡ୍ ନେସନ୍ସ ଇନ୍ଭାଇରନ୍ମେଣ୍ଟ – 2023: ସାର୍ ଡେଭିଡ୍ ଆଟେନବରୋ
6. କ୍ରୀଡ଼ା ଲରେୟସ୍ ବିଶ୍ୱ କ୍ରୀଡ଼ା ପୁରସ୍କାର
- ପ୍ରତିଷ୍ଠା: 2000, ରିଶମଣ୍ଟ ଓ ଡେମ୍ଲର ଦ୍ୱାରା
- 2023 କ୍ରୀଡ଼ାବିତ୍: ଲାୟୋନେଲ୍ ମେସି
- 2023 କ୍ରୀଡ଼ାବିତୀ: ଶେଲି-ଆନ୍ ଫ୍ରେସର୍-ପ୍ରାଇସ୍
- ଭାରତୀୟ ବିଜେତା: ସଚିନ୍ ତେନ୍ଦୁଲକର (2010), ବିଶ୍ୱନାଥନ୍ ଆନନ୍ଦ (2012), ମିଲ୍ଖା ସିଂହ (2002 – ସ୍ପିରିଟ୍)
ଏକ-ଧାଡ଼ି ସଂଶୋଧନ ବୁଲେଟ୍
- ଗ୍ରୀନ୍ ନୋବେଲ – ଗୋଲ୍ଡମ୍ୟାନ୍ ଇନ୍ଭାଇରନ୍ମେଣ୍ଟାଲ୍ ପ୍ରାଇଜ୍ (1990ରେ ଆରମ୍ଭ)।
- ଅର୍ଥନୀତିରେ ନୋବେଲ 2023 – କ୍ଲଡିଆ ଗୋଲ୍ଡିନ୍ (ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର) – ଲିଙ୍ଗ ମଜୁରି ବ୍ୟବଧାନ।
- ପ୍ରଥମ ଏସୀୟ ନୋବେଲ ବିଜେତା – ରବୀନ୍ଦ୍ରନାଥ ଠାକୁର (ସାହିତ୍ୟ, 1913)।
- ଅସ୍କାର ମୂର୍ତ୍ତିର ଓଜନ 3.86 କି.ଗ୍ରା., 24-କ୍ୟାରେଟ୍ ସୁନା ପ୍ଲେଟେଡ୍ କାଂସା।
- ବୁକର୍ ଅଫ୍ ବୁକର୍ସ – ସଲମାନ୍ ରୁଶ୍ଦୀ (ମିଡନାଇଟ୍ସ୍ ଚିଲ୍ଡ୍ରେନ୍, 1993 ଓ 2008)।
- ଦାଦାସାହେବ ଫାଲକେ – ଗାନ୍ଧୀ ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ଭାରତୀୟ ଅସ୍କାର ବିଜେତା (ସହଭାଗୀ)।
- ୟୁନିସେଫ୍ ଆଡ୍ରେ ହେପବର୍ଣ୍ଣ ହ୍ୟୁମାନିଟେରିଆନ୍ ଆୱାର୍ଡ଼ – ପ୍ରିୟଙ୍କା ଚୋପଡ଼ା (2016)।
- ଅଲିମ୍ପିକ୍ ଲରେଲ୍ – 2016ରେ ପ୍ରଚଳନ; 2021 ବିଜେତା: ମ୍ୟୁନିକ୍ 1972 ସ୍ମାରକୀ ପ୍ରକଳ୍ପ।