आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार
आंतरराष्ट्रीय पुरस्कार – रेल्वे परीक्षांसाठी संपूर्ण सामान्य ज्ञान
1. नोबेल पुरस्कार
- स्थापना: १९०१ (प्रथम प्रदान)
- संस्थापक: अल्फ्रेड नोबेल (स्वीडिश शोधक, १८३३-९६)
- रोख पुरस्कार २०२३: SEK ११ दशलक्ष (≈ ₹८७ लाख) प्रति श्रेणी
- श्रेण्या: ६ – शांतता, साहित्य, भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र, वैद्यकशास्त्र, अर्थशास्त्र (१९६९ मध्ये जोडले)
- सर्वात तरुण विजेता: मलाला युसुफझाई (शांतता, २०१४, वय १७)
- सर्वात वयस्क विजेता: जॉन बी. गुडइनफ (रसायनशास्त्र, २०१९, वय ९७)
- भारतीय नागरिक: ५ – रवींद्रनाथ टागोर (१९१३), सी. व्ही. रमण (१९३०), मदर तेरेसा (१९७९), अमर्त्य सेन (१९९८), कैलाश सत्यार्थी (२०१४)
2. ऑस्कर (अकादमी पुरस्कार)
- पहिला समारंभ: १६ मे १९२९, हॉलिवूड रूझवेल्ट हॉटेल
- सर्वाधिक पुरस्कार: वॉल्ट डिस्ने (२२ ऑस्कर)
- सर्वोत्कृष्ट आंतरराष्ट्रीय चित्रपट: १९५७ मध्ये सुरू (पूर्वी “सर्वोत्कृष्ट परदेशी भाषेतील चित्रपट”)
- पहिली भारतीय नामांकन: मेहबूब खानचा मदर इंडिया (१९५८)
- जिंकणारे पहिले भारतीय: भानू अथैया (कॉस्ट्यूम डिझाइन, गांधी, १९८३)
- अलीकडील भारतीय विजय: आरआरआर – “नाटू नाटू” (सर्वोत्कृष्ट मूळ गाणे, २०२३)
3. भारत रत्न बनाम जागतिक समकक्ष
| भारतीय पुरस्कार | जागतिक समकक्ष | टिपा |
|---|---|---|
| भारत रत्न | ऑर्डर ऑफ द रायझिंग सन (जपान) | राष्ट्रीय सेवेसाठी नागरी सन्मान |
| पद्म विभूषण | लेजिऑन डी’ऑनर (फ्रान्स) | दुसरा सर्वोच्च नागरी पुरस्कार |
| परमवीर चक्र | मेडल ऑफ ऑनर (यूएसए) | सर्वोच्च युद्धकाळी शौर्य पुरस्कार |
4. प्रमुख आंतरराष्ट्रीय सन्मान – द्रुत सारणी
| पुरस्कार | देणारा | क्षेत्र | पासून | २०२३ विजेता (जेथे जाहीर) |
|---|---|---|---|---|
| नोबेल शांतता पुरस्कार | नॉर्वेजियन नोबेल समिती | शांतता | १९०१ | नर्गेस मोहम्मदी (इराण) |
| प्रित्झकर आर्किटेक्चर पुरस्कार | हायट फाउंडेशन | वास्तुकला | १९७९ | डेव्हिड चिपरफील्ड (यूके) |
| एबेल पुरस्कार | नॉर्वे | गणित | २००३ | लुइस कॅफरेली (यूएसए-आर्जेंटिना) |
| ट्युरिंग पुरस्कार | ACM | संगणकशास्त्र | १९६६ | अवी विगडरसन (यूएसए-इस्त्रायल) |
| बुकर पुरस्कार | बुकर फाउंडेशन | काल्पनिक साहित्य (इंग्रजी) | १९६९ | पॉल लिंच – प्रोफेट सॉन्ग (आयर्लंड) |
| पुलित्झर | कोलंबिया विद्यापीठ | पत्रकारिता आणि कला | १९१७ | वॉशिंग्टन पोस्ट (सार्वजनिक सेवा) |
| रामन मॅगसेसे | फिलिपाईन्स | समुदाय सेवा | १९५८ | कोर्वी रक्षंद (बांगलादेश) |
| राईट लिव्हलीहूड | स्वीडन | सामाजिक न्याय | १९८० | अमिनाटा तुरे (जर्मनी) |
| ऑलिम्पिक ऑर्डर | IOC | क्रीडा | १९७५ | थॉमस बाख (पुन्हा प्रदान) |
5. संयुक्त राष्ट्रे आणि संबंधित पुरस्कार
- युनेस्को शांतता पुरस्कार: फेलिक्स हूपोउएट-बॉयग्नी पुरस्कार (१९९१ पासून) – २०२२ विजेता: अँजेला मर्केल
- यूएन मानवी हक्क पुरस्कार: दर ५ वर्षांनी – २०२३: फ्रंट लाइन डिफेंडर्स (आयर्लंड)
- यूएन चॅम्पियन्स ऑफ द अर्थ: यूएन पर्यावरण – २०२३: सर डेव्हिड अॅटनबरो
६. क्रीडा लॉरियस वर्ल्ड स्पोर्ट्स अवॉर्ड्स
- स्थापना: २००० मध्ये रिशमाँट आणि डेमलर यांनी
- २०२३ स्पोर्ट्समन: लायोनेल मेस्सी
- २०२३ स्पोर्ट्सवुमन: शेली-अॅन फ्रेझर-प्रायस
- भारतीय विजेते: सचिन तेंडुलकर (२०१०), विश्वनाथन आनंद (२०१२), मिल्खा सिंग (२००२ – स्पिरिट)
एक-ओळी पुनरावलोकन बुलेट्स
- ग्रीन नोबेल – गोल्डमन पर्यावरण पुरस्कार (१९९० मध्ये सुरू).
- अर्थशास्त्रातील नोबेल २०२३ – क्लॉडिया गोल्डिन (यूएसए) – लिंग वेतन अंतर.
- पहिले आशियाई नोबेल विजेते – रवींद्रनाथ टागोर (साहित्य, १९१३).
- ऑस्कर पुतळा ३.८६ किलो वजनाचा, २४-कॅरॅट सोनेरी प्लेटेड कांस्य.
- बुकर ऑफ बुकर्स – सलमान रश्दी (मिडनाइट्स चिल्ड्रन, १९९३ आणि २००८).
- दादासाहेब फाळके – गांधी साठी पहिले भारतीय ऑस्कर विजेते (वाटून).
- युनिसेफचे ऑड्रे हेपबर्न ह्युमॅनिटेरियन अवॉर्ड – प्रियंका चोपडा (२०१६).
- ऑलिम्पिक लॉरेल – २०१६ मध्ये सुरू; २०२१ विजेता: म्युनिक १९७२ स्मारक प्रकल्प.