આંતરરાષ્ટ્રીય પુરસ્કારો
આંતરરાષ્ટ્રીય પુરસ્કારો – રેલ્વે પરીક્ષાઓ માટે સંપૂર્ણ GK
1. નોબેલ પુરસ્કાર
- સ્થાપના: 1901 (પ્રથમ એવોર્ડ)
- સ્થાપક: આલ્ફ્રેડ નોબેલ (સ્વીડિશ શોધક, 1833-96)
- રાશિ 2023: SEK 11 મિલિયન (≈ ₹87 લાખ) દરેક શ્રેણી માટે
- શ્રેણીઓ: 6 – શાંતિ, સાહિત્ય, ભૌતિકશાસ્ત્ર, રસાયણશાસ્ત્ર, ચિકિત્સા, અર્થશાસ્ત્ર (1969માં ઉમેરાયો)
- સૌથી યુવા વિજેતા: મલાલા યુસુફઝઈ (શાંતિ, 2014, ઉંમર 17)
- સૌથી વધુ ઉંમરના વિજેતા: જ્હોન બી. ગુડઇનફ (રસાયણશાસ્ત્ર, 2019, ઉંમર 97)
- ભારતીય નાગરિકો: 5 – રવીન્દ્રનાથ ટાગોર (1913), સી. વી. રામન (1930), મધર ટેરેસા (1979), અમર્ત્ય સેન (1998), કૈલાશ સત્યાર્થી (2014)
2. ઓસ્કર (એકેડેમી એવોર્ડ્સ)
- પ્રથમ સમારોહ: 16 મે 1929, હોલિવુડ રૂઝવેલ્ટ હોટેલ
- સૌથી વધુ એવોર્ડ્સ: વોલ્ટ ડિઝની (22 ઓસ્કર)
- શ્રેષ્ઠ આંતરરાષ્ટ્રીય ફીચર: 1957માં શરૂ (પહેલાં “શ્રેષ્ઠ વિદેશી ભાષાની ફિલ્મ”)
- પ્રથમ ભારતીય નામાંકન: મેહબૂબ ખાનની મધર ઇન્ડિયા (1958)
- જીતનાર પ્રથમ ભારતીય: ભાનુ અથૈયા (કોસ્ટ્યુમ ડિઝાઇન, ગાંધી, 1983)
- તાજેતરની ભારતીય જીત: RRR – “નાટુ નાટુ” (શ્રેષ્ઠ મૂળ ગીત, 2023)
3. ભારત રતન વિ. વૈશ્વિક સમકક્ષો
| ભારત એવોર્ડ | વૈશ્વિક સમકક્ષ | નોંધો |
|---|---|---|
| ભારત રતન | ઓર્ડર ઓફ ધ રાઇઝિંગ સન (જાપાન) | રાષ્ટ્રીય સેવા માટેનો નાગરિક સન્માન |
| પદ્મ વિભૂષણ | લેજિયન ડી’હોનર (ફ્રાંસ) | બીજો સર્વોચ્ચ નાગરિક પુરસ્કાર |
| પરમવીર ચક્ર | મેડલ ઓફ ઓનર (USA) | યુદ્ધકાળીન સર્વોચ્ચ શૌર્ય પુરસ્કાર |
4. મુખ્ય આંતરરાષ્ટ્રીય સન્માનો – ઝડપી કોષ્ટક
| એવોર્ડ | આપનાર | ક્ષેત્ર | શરૂથી | 2023 વિજેતા (જ્યાં જાહેર થયું) |
|---|---|---|---|---|
| નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર | નોર્વેજિયન નોબેલ કમિટી | શાંતિ | 1901 | નર્ગેસ મોહમ્મદી (ઈરાન) |
| પ્રિટ્ઝકર આર્કિટેક્ચર પ્રાઇઝ | હાયટ ફાઉન્ડેશન | આર્કિટેક્ચર | 1979 | ડેવિડ ચિપરફિલ્ડ (UK) |
| એબેલ પ્રાઇઝ | નોર્વે | ગણિત | 2003 | લુઇસ કેફારેલી (USA-આર્જેન્ટીના) |
| ટ્યુરિંગ એવોર્ડ | ACM | કમ્પ્યુટિંગ | 1966 | અવિ વિગડરસન (USA-ઇઝરાયલ) |
| બુકર પ્રાઇઝ | બુકર ફાઉન્ડેશન | કાલ્પનિક સાહિત્ય (અંગ્રેજી) | 1969 | પોલ લિન્ચ – પ્રોફેટ સોંગ (આયર્લેન્ડ) |
| પુલિત્ઝર | કોલંબિયા યુનિવર્સિટી | પત્રકારત્વ અને કલા | 1917 | વોશિંગ્ટન પોસ્ટ (જનસેવા) |
| રેમન મેગ્સેસે | ફિલિપાઇન્સ | સમુદાય સેવા | 1958 | કોર્વી રક્ષંદ (બાંગ્લાદેશ) |
| રાઇટ લાઇવલીહૂડ | સ્વીડન | સામાજિક ન્યાય | 1980 | અમિનાતા ટુરે (જર્મની) |
| ઓલિમ્પિક ઓર્ડર | IOC | રમતગમત | 1975 | થોમસ બાચ (ફરીથી એવોર્ડ) |
5. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર અને સંકળાયેલા પુરસ્કારો
- યુનેસ્કો શાંતિ પુરસ્કાર: ફેલિક્સ હોફબોઇટ-બોઇગ્ની પ્રાઇઝ (1991થી) – 2022 વિજેતા: એન્જેલા મર્કેલ
- યુએન માનવાધિકાર એવોર્ડ: દર 5 વર્ષે – 2023: ફ્રન્ટ લાઇન ડિફેન્ડર્સ (આયર્લેન્ડ)
- યુએન ચેમ્પિયન્સ ઓફ ધ અર્થ: યુએન પર્યાવરણ – 2023: સર ડેવિડ એટનબરો
6. સ્પોર્ટ્સ લોરિયસ વર્લ્ડ સ્પોર્ટ્સ એવોર્ડ્સ
- સ્થાપના: 2000માં રિશમોન્ટ અને ડેમલર દ્વારા
- 2023 સ્પોર્ટ્સમેન: લિઓનેલ મેસી
- 2023 સ્પોર્ટ્સવુમન: શેલી-એન ફ્રેઝર-પ્રાઇસ
- ભારતીય વિજેતાઓ: સચિન તેંડુલકર (2010), વિશ્વનાથન આનંદ (2012), મિલખા સિંઘ (2002 – સ્પિરિટ)
એક-લાઈન રિવિઝન બુલેટ્સ
- ગ્રીન નોબેલ – ગોલ્ડમેન પર્યાવરણ પુરસ્કાર (1990માં શરૂ).
- અર્થશાસ્ત્રમાં નોબેલ 2023 – ક્લોડિયા ગોલ્ડિન (USA) – જેન્ડર વેજ ગેપ.
- પ્રથમ એશિયાઈ નોબેલ વિજેતા – રવીન્દ્રનાથ ટાગોર (સાહિત્ય, 1913).
- ઓસ્કર સ્ટેચ્યુનું વજન 3.86 કિગ્રા, 24-કેરેટ ગોલ્ડ-પ્લેટેડ કાંસું.
- બુકર ઓફ બુકર્સ – સલમાન રશ્દી (મિડનાઇટ્સ ચિલ્ડ્રન, 1993 અને 2008).
- દાદાસાહેબ ફાલ્કે – ગાંધી માટે ઓસ્કર જીતનાર પ્રથમ ભારતીય (શેર્ડ).
- યુનિસેફનો ઓડ્રી હેપબર્ન હ્યુમેનિટેરિયન એવોર્ડ – પ્રિયંકા ચોપડા (2016).
- ઓલિમ્પિક લોરેલ – 2016માં શરૂ; 2021 વિજેતા: મ્યુનિચ 1972 મેમોરિયલ પ્રોજેક્ટ.