विधान निष्कर्ष
झटपट पुनरावलोकन: विधान–निष्कर्ष 🚂
1. सुवर्ण नियम (मुस्त-मग)
- वैध निष्कर्ष: विधानातून तर्कशुद्धपणे यायला हवा; बाह्य माहिती नको.
- अवैध निष्कर्ष: विधानाला विरोध करतो किंवा नवीन माहिती आणतो.
- सार्वत्रिक शब्द (सर्व, प्रत्येक, नेहमी, फक्त) → कडक तपासणी; एक अपवाद पुरेसा.
- शक्यता शब्द (काही, कदाचित, शक्य, अनेकदा) → उदार तपासणी; किमान एक उदाहरण हवे.
- सिलोगिझम शॉर्टकट: 2 सेकंदात व्हेन आकृत्या काढा; निष्कर्षाची आकृती शक्य असल्यास = वैध.
2. मेमरी ट्रिक्स (६०-सेकंद स्मरण)
| ट्रिक | अर्थ |
|---|---|
| A-B-C | All, But, Can’t → Allows But Check Contradiction |
| Venn-10 | १० सेकंदात वर्तुळ काढा; निष्कर्षाचे वर्तुळ बसल्यास निवडा |
| POP | Possibility Ok, Probability Pass (१०० % नको) |
3. वैध vs अवैध – ३-सेकंद टेबल
| वैशिष्ट्य | वैध निष्कर्ष | अवैध निष्कर्ष |
|---|---|---|
| स्रोत | फक्त विधान | बाह्य माहिती |
| दिशा | विधानासारखीच | उलट / अनिश्चित |
| शब्द | म्हणजेच, नक्कीच | कदाचित, नेहमी (विधान कमकुवत असताना) |
| नकार | कधीच विरोध करत नाही | विरोध करू शकतो |
4. रॅपिड पॅटर्न बँक (रेल्वे फेव्हरिट)
| विधानाचा नमुना | अपेक्षित निष्कर्षाचा प्रकार |
|---|---|
| “सर्व X हे Y आहेत” | काही Y हे X आहेत (वैध) |
| “कोणताही X हा Y नाही” | काही X हे Y नाहीत (वैध) |
| “काही X हे Y आहेत” | ठराविक “सर्व” किंवा “नाही” नाही |
| “फक्त X हेच Y आहेत” | Y → X (रुपांतर करता येते) |
5. १० रॅपिड-फायर बहुपर्यायी प्रश्न
Click for lightning answers
-
विधान: सर्व ट्रेन ही धातू आहेत.
निष्कर्ष: काही धातू ही ट्रेन आहेत.
उत्तर: ✔️ वैध (रुपांतर) -
विधान: कोणताही सफरचंद हे आंबे नाहीत.
निष्कर्ष: काही सफरचंदे ही आंबे आहेत.
उत्तर: ❌ अवैध (विरोधाभास) -
विधान: बहुतेक विद्यार्थी प्रामाणिक आहेत.
निष्कर्ष: सर्व विद्यार्थी प्रामाणिक आहेत.
उत्तर: ❌ अवैध (अती) -
विधान: फक्त अधिकारीच व्यवस्थापक आहेत.
निष्कर्ष: सर्व व्यवस्थापक अधिकारी आहेत.
उत्तर: ✔️ वैध (only = उलट) -
विधान: काही बॉक्स हे चौरस आहेत.
निष्कर्ष: काही चौरस हे बॉक्स आहेत.
उत्तर: ✔️ वैध (सममित) -
विधान: सर्व पेन ही शाई आहेत.
निष्कर्ष: कोणतीही शाई पेन नाही.
उत्तर: ❌ अवैध (विरोधाभासी) -
विधान: अनेक पुस्तके लाल आहेत.
निष्कर्ष: काही पुस्तके लाल आहेत.
उत्तर: ✔️ वैध (अनेक → काही) -
विधान: फक्त दिल्लीच राजधानी आहे.
निष्कर्ष: मुंबई राजधानी आहे.
उत्तर: ❌ अवैध (only चे उल्लंघन) -
विधान: काही A हे B आहेत.
निष्कर्ष: सर्व B हे A आहेत.
उत्तर: ❌ अवैध (ठराविक नाही)
१०. विधान: कोणतीही मांजर ही कुत्री नाही.
निष्कर्ष: काही मांजरा कुत्र्या नाहीत.
उत्तर: ✔️ वैध (तात्काळ निष्कर्ष)
शेवटचा घोट: शंका असल्यास, ५ सेकंदात २-वर्तुळांचा व्हेन आरेख काढा—प्रत्येक प्रश्नावर २० सेकंद वाचवता!
BETA
