तुम्ही आत्ता बसलेल्या खोलीत कमाल मर्यादेवर पंखा आहे का? तो पंखा शांत आहे की आवाज करतो? जर तो आवाज करत असेल, तर तुम्हाला खात्री बाळगता येईल की तो तुम्ही वाचणार असलेल्या कवितेतील ‘बोलणाऱ्या पंख्याचा’ दूरचा नातलग आहे.

एकदा एक बोलणारा पंखा होता—-
विद्युतीय होता त्याचा गप्पा-गोष्टींचा आवाज.
मला कळेना काय म्हणतो तो
आणि आशा आहे की त्याने काही फरक पडत नाही
कारण एके दिवशी कोणीतरी तेल लावले
त्याच्या लहानशा फिरणाऱ्या मोटरला
आणि सगळे रहस्य नाहीसे झाले —-
तो पाण्यासारखा नीरवपणे चालू लागला.

कवितेशी कार्य

१. पंखे बोलत नाहीत, पण ते बोलतात अशी कल्पना करणे शक्य आहे. मग, पंख्याच्या गप्पा-गोष्टींसारखा वाटणारा आवाज कोणता आहे?

२. खालील वाक्ये पूर्ण करा.

(i) गप्पा-गोष्टींचा आवाज विद्युतीय आहे कारण______________________________________________________

(ii) तो गूढ आहे कारण ______________________________________________________

३. बोलणारा पंखा काय मागणी करत होता असे तुम्हाला वाटते?

४. इलेक्ट्रिक पंखा चालू केला की इतका जोरात वारा कसा पाडतो?

५. तुमच्या घरात ‘बोलणारा पंखा’ आहे का? पंखा आणि मेकॅनिक यांच्यातील संवाद तयार करा.

सेल वेड, माय फ्रेंड!

जेव्हा तुम्हाला ‘एक चांगले तेल लावलेले सायकल’ म्हणायचे असते, आणि प्रत्यक्षात तुम्ही ‘एक चांगले उकडलेले आइसिकल’ म्हणता, तेव्हा तुम्ही स्पूनरिझम बोलला आहात-बोलताना दोन किंवा अधिक शब्दांच्या सुरुवातीच्या आवाजांची अदलाबदल चुकून करणे.

राहुलच्या शिक्षकाला राग आला होता. राहुल सेमिस्टर परीक्षेत दोनदा नापास झाला होता. शिक्षक गर्जले, “तू आतापर्यंत दोन कीड्या चाखल्या आहेस.” शिक्षक काय म्हणायचा होता?