കലാസംസ്കാരം
പ്രധാന ആശയങ്ങളും സൂത്രവാക്യങ്ങളും
കലാസംസ്കാരത്തിനായി 5-7 അത്യാവശ്യ ആശയങ്ങൾ നൽകുക:
| # | ആശയം | ചുരുക്ക വിശദീകരണം |
|---|---|---|
| 1 | ശാസ്ത്രീയ നൃത്ത രൂപങ്ങൾ | 8 പ്രധാന രൂപങ്ങൾ: ഭരതനാട്യം (തമിഴ്നാട്), കഥക് (വടക്കൻ ഇന്ത്യ), കഥകളി (കേരളം), മോഹിനിയാട്ടം (കേരളം), ഒഡിസി (ഒഡീശ), കുച്ചിപ്പുടി (ആന്ധ്രാപ്രദേശ്), മണിപ്പുരി (മണിപ്പൂർ), സത്രിയ (അസം) |
| 2 | യുനെസ്കോ ലോക പൈതൃക സ്ഥലങ്ങൾ | ഇന്ത്യയിൽ 42 സ്ഥലങ്ങൾ: 34 സാംസ്കാരിക, 7 പ്രകൃതി, 1 മിശ്രിത (കാഞ്ചനജംഗ). ഏറ്റവും പുതിയവ: ധോളാവിര (2021), ശാന്തിനികേതൻ (2023) |
| 3 | ശാസ്ത്രീയ സംഗീതം | രണ്ട് പ്രധാന പാരമ്പര്യങ്ങൾ: ഹിന്ദുസ്ഥാനി (വടക്ക്), കർണാടക (ദക്ഷിണം). പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ: രാഗം (മെലഡി), താളം (ലയം), ശ്രുതി (സൂക്ഷ്മസ്വരങ്ങൾ) |
| 4 | ജനപദ കലകൾ | സംസ്ഥാനപരമായ പാരമ്പര്യങ്ങൾ: ഭംഗ്ര (പഞ്ചാബ്), ഗർബ (ഗുജറാത്ത്), ബിഹു (അസം), ഘൂമർ (രാജസ്ഥാൻ), തെയ്യം (കേരളം) |
| 5 | ഇന്ത്യൻ കരകൗശല വസ്തുക്കൾ | ജിഐ ടാഗ് ലഭിച്ച കരകൗശലങ്ങൾ: പശ്മിന (ജമ്മു-കശ്മീർ), ബനാരസി സിൽക്ക് (യു.പി), ചന്ദേരി (എം.പി), കാഞ്ചീപുരം സിൽക്ക് (തമിഴ്നാട്), മധുബനി (ബിഹാർ) |
| 6 | സാഹിത്യ പുരസ്കാരങ്ങൾ | ജ്ഞാനപീഠം (ഉന്നത സാഹിത്യ ബഹുമതി), സാഹിത്യ അക്കാദമി, വ്യാസ സമ്മാൻ, സരസ്വതി സമ്മാൻ. ആദ്യ ജ്ഞാനപീഠം: 1965-ൽ ജി. ശങ്കര കുറുപ്പിന് |
10 പരിശീലന ബഹുവികൽപ്പ ചോദ്യങ്ങൾ
കുറച്ചുകൂടി ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള 10 ബഹുവികൽപ്പ ചോദ്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുക (Q1-3: എളുപ്പം, Q4-7: ഇടത്തരം, Q8-10: ബുദ്ധിമുട്ട്)
Q1. തമിഴ്നാട്ടിൽ ഉത്ഭവിച്ച ശാസ്ത്രീയ നൃത്തരൂപം ഏതാണ്? A) കഥക് B) ഭരതനാട്യം C) ഒഡിസി D) കഥകളി
ഉത്തരം: B) ഭരതനാട്യം
പരിഹാരം: ഭരതനാട്യം ഏറ്റവും പഴക്കമേറിയ ശാസ്ത്രീയ നൃത്തരൂപമാണ്, തമിഴ്നാട്ടിലെ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ചത്. കഥക് വടക്കൻ ഇന്ത്യയിൽ നിന്നും, ഒഡിസി ഒഡീശയിൽ നിന്നും, കഥകളി കേരളത്തിൽ നിന്നും.
ഷോർട്ട്കട്ട്: “ഭരത"നാട്യം - “ഭരത” = ഇന്ത്യ, ദക്ഷിണത്ത് ഉത്ഭവിച്ചത് എന്ന് ഓർക്കുക
ആശയം: കലാസംസ്കാരം - ശാസ്ത്രീയ നൃത്ത രൂപങ്ങൾ
Q2. അജന്ത ഗുഹകൾ ഏത് കലാരൂപത്തിന് പ്രസിദ്ധമാണ്? A) മതിൽചിത്രങ്ങൾ B) ശിൽപങ്ങൾ C) വാസ്തുവിദ്യ D) സംഗീതം
ഉത്തരം: A) മതിൽചിത്രങ്ങൾ
പരിഹാരം: അജന്ത ഗുഹകൾ (മഹാരാഷ്ട്ര) രണ്ടാം നൂറ്റാണ്ട് ബിസി മുതൽ ആറാം നൂറ്റാണ്ട് സിഇ വരെയുള്ള ബുദ്ധമത മതിൽചിത്രങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു, ജാതക കഥകൾ ചിത്രീകരിക്കുന്നു.
ഷോർട്ട്കട്ട്: “അജന്ത” = “ആർട്ട്” ചിത്രങ്ങൾക്കുള്ള “എ”
ആശയം: കലാസംസ്കാരം - പുരാതന ഇന്ത്യൻ കല
Q3. ഉസ്താദ് ബിസ്മില്ലാ ഖാന്റെ പേരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വാദ്യോപകരണം ഏതാണ്? A) സിതാർ B) തബല C) ശഹനായ് D) കുഴൽ
ഉത്തരം: C) ശഹനായ്
പരിഹാരം: ഉസ്താദ് ബിസ്മില്ലാ ഖാൻ ഒരു പ്രശസ്ത ശഹനായ് വാദകനായിരുന്നു, 1947-ലെ സ്വാതന്ത്ര്യദിനത്തിൽ ചെങ്കോട്ടയിൽ വാദ്യം വായിച്ചത്.
ഷോർട്ട്കട്ട്: “ബിസ്മില്ലാ” = “ഊതുന്ന” വാദ്യോപകരണം = ശഹനായ്
ആശയം: കലാസംസ്കാരം - സംഗീതോപകരണങ്ങളും മാസ്റ്ററുമാരും
Q4. “ഘൂമർ” എന്ന ജനപദ നൃത്തം ഏത് സംസ്ഥാനത്തിന് പ്രസിദ്ധമാണ്? A) ഗുജറാത്ത് B) രാജസ്ഥാൻ C) പഞ്ചാബ് D) ഹരിയാന
ഉത്തരം: B) രാജസ്ഥാൻ
പരിഹാരം: ഘൂമർ രാജസ്ഥാനിലെ പരമ്പരാഗത സ്ത്രീകളുടെ നൃത്തമാണ്, വർണ്ണാഭമായ ഘാഗ്രകൾ ധരിച്ച് വൃത്താകാര ചലനങ്ങളിൽ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.
ഷോർട്ട്കട്ട്: “ഘൂമർ” = “ഘൂംഘട്ട്” (മൂടുപടം) + രാജസ്ഥാനി സ്ത്രീ സംസ്കാരം
ആശയം: കലാസംസ്കാരം - ജനപദ നൃത്തങ്ങൾ
Q5. “നാട്യശാസ്ത്രം” രചിച്ചത്: A) ഭരത മുനി B) വാല്മീകി C) വ്യാസൻ D) പാണിനി
ഉത്തരം: A) ഭരത മുനി
പരിഹാരം: നാട്യശാസ്ത്രം (200 ബിസി - 200 സിഇ) ഭരത മുനി രചിച്ച നൃത്തം, നാടകം, സംഗീതം എന്നിവ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന പുരാതന ഗ്രന്ഥമാണ്.
ഷോർട്ട്കട്ട്: “ഭരത"നാട്യം “ഭരത” മുനിയുടെ നാട്യശാസ്ത്രത്തിൽ നിന്നാണ് വന്നത്
ആശയം: കലാസംസ്കാരം - കലകളെക്കുറിച്ചുള്ള പുരാതന ഗ്രന്ഥങ്ങൾ
Q6. വാരണാസിയിൽ നിന്നുള്ള ജിഐ ടാഗ് സംരക്ഷണം ലഭിച്ച കരകൗശലം ഏതാണ്? A) പശ്മിന B) ബനാരസി സിൽക്ക് C) ചന്ദേരി D) കാഞ്ചീപുരം
ഉത്തരം: B) ബനാരസി സിൽക്ക്
പരിഹാരം: വാരണാസിയിൽ നിന്നുള്ള (യു.പി) ബനാരസി സിൽക്ക് സാരികൾക്ക് 2009-ൽ ജിഐ ടാഗ് ലഭിച്ചു, സ്വർണ്ണ/വെള്ളി സാരി പണിക്ക് പ്രസിദ്ധമാണ്.
ഷോർട്ട്കട്ട്: “ബനാരസി” = “ബനാരസ്” = വാരണാസി
ആശയം: കലാസംസ്കാരം - കരകൗശല വസ്തുക്കളും ജിഐ ടാഗുകളും
Q7. രുക്മിണി ദേവി അരുണ്ഡേൽ ഏത് നൃത്തരൂപവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു? A) കഥക് B) ഭരതനാട്യം C) ഒഡിസി D) മോഹിനിയാട്ടം
ഉത്തരം: B) ഭരതനാട്യം
പരിഹാരം: രുക്മിണി ദേവി അരുണ്ഡേൽ (1904-1986) ഭരതനാട്യം പുനരുജ്ജീവിപ്പിച്ചു, ചെന്നൈയിൽ കലാക്ഷേത്ര ഫൗണ്ടേഷൻ സ്ഥാപിച്ചു.
ഷോർട്ട്കട്ട്: “അരുണ്ഡേൽ” = “എ” = “പുരാതന” നൃത്ത പുനരുജ്ജീവനം
ആശയം: കലാസംസ്കാരം - നൃത്ത പുനരുജ്ജീവനക്കാർ
Q8. “രഥ” ക്ഷേത്രങ്ങൾക്ക് പേരുകേട്ട യുനെസ്കോ സ്ഥലം ഏതാണ്? A) ഖജുരാഹോ B) മഹാബലിപുരം C) ഹമ്പി D) പട്ടദ്കൽ
ഉത്തരം: B) മഹാബലിപുരം
പരിഹാരം: മഹാബലിപുരത്തെ സ്മാരകങ്ങളുടെ കൂട്ടം (1984) പഞ്ച രഥങ്ങൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു - അഞ്ച് ഏകശിലാ പാറ മുറിച്ചുണ്ടാക്കിയ രഥങ്ങളുടെ ആകൃതിയിലുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങൾ.
ഷോർട്ട്കട്ട്: “രഥ” = “തേര്” = മഹാബലിപുരം തീര ക്ഷേത്രങ്ങൾ
ആശയം: കലാസംസ്കാരം - യുനെസ്കോ ലോക പൈതൃക സ്ഥലങ്ങൾ
Q9. “ഗംഗൂബായി ഹംഗൽ” പുരസ്കാരം ഏത് മേഖലയിലാണ് നൽകുന്നത്? A) സാഹിത്യം B) സംഗീതം C) നൃത്തം D) നാടകം
ഉത്തരം: B) സംഗീതം
പരിഹാരം: ഗംഗൂബായി ഹംഗൽ (1900-2009) കിരാന ഘരാനയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു പ്രശസ്ത ഹിന്ദുസ്ഥാനി ശാസ്ത്രീയ ഗായികയായിരുന്നു. കർണാടകയിൽ സംഗീത മികവിനായി ഈ പുരസ്കാരം നൽകുന്നു.
ഷോർട്ട്കട്ട്: “ഗംഗൂബായി ഹംഗൽ” = “ജി” = “ഗാനം” (പാട്ട്)
ആശയം: കലാസംസ്കാരം - സംഗീത പുരസ്കാരങ്ങൾ
Q10. 2023-ൽ യുനെസ്കോയുടെ മെമ്മറി ഓഫ് വേൾഡ് രജിസ്റ്ററിൽ ഏത് ഗ്രന്ഥമാണ് ഉൾപ്പെടുത്തിയത്? A) ഋഗ്വേദം B) രാമചരിതമാനസ് C) ഗുരു ഗ്രന്ഥ് സാഹിബ് D) ഭഗവദ്ഗീത
ഉത്തരം: B) രാമചരിതമാനസ്
പരിഹാരം: രാമചരിതമാനസ് (തുളസീദാസ്, 16-ാം നൂറ്റാണ്ട്) അവധി ഗ്രന്ഥം 2023-ൽ യുനെസ്കോ മെമ്മറി ഓഫ് വേൾഡ് രജിസ്റ്ററിൽ ചേർത്തു, ഏഴാമത്തെ ഇന്ത്യൻ എൻട്രി.
ഷോർട്ട്കട്ട്: 2023 = “ടു-സീറോ-ടു-ത്രീ” = “തുളസീദാസ് രാമായണം”
ആശയം: കലാസംസ്കാരം - യുനെസ്കോ മെമ്മറി ഓഫ് വേൾഡ് രജിസ്റ്റർ
5 മുൻവർഷ ചോദ്യങ്ങൾ
യഥാർത്ഥ പരീക്ഷാ റഫറൻസുകളുള്ള പി.വൈ.ക്യു-സ്റ്റൈൽ ചോദ്യങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുക:
PYQ 1. “പിച്ച്വായി” ചിത്രങ്ങൾക്ക് പേരുകേട്ട നഗരം ഏതാണ്? [RRB NTPC 2021 CBT-1]
ഉത്തരം: നാഥ്ദ്വാര (രാജസ്ഥാൻ)
പരിഹാരം: പിച്ച്വായി ചിത്രങ്ങൾ രാജസ്ഥാനിലെ നാഥ്ദ്വാരയിൽ ഉത്ഭവിച്ചതാണ്, ശ്രീനാഥ്ജി രൂപത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ച് ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ജീവിതം ചിത്രീകരിക്കുന്നു.
പരീക്ഷാ ടിപ്പ്: “പിച്ച്വായി” = “പി” = “പെയിന്റിംഗ്” + രാജസ്ഥാനി കല എന്ന് ഓർക്കുക
PYQ 2. “കൊണാർക്ക് സൂര്യക്ഷേത്രം” ഏത് ആകൃതിയിലാണ്? [RRB Group D 2022]
ഉത്തരം: 24 ചക്രങ്ങളുള്ള തേര്
പരിഹാരം: കൊണാർക്ക് സൂര്യക്ഷേത്രം (ഒഡീശ, 13-ാം നൂറ്റാണ്ട്) രാജാവ് നരസിംഹദേവൻ I നിർമ്മിച്ചതാണ്, 24 ചക്രങ്ങൾ (12 ജോഡി) 12 മാസങ്ങൾക്കായി സൂര്യദേവന്റെ തേരിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.
പരീക്ഷാ ടിപ്പ്: കൊണാർക്ക് = കോണ (കോൺ) + അർക്ക (സൂര്യൻ) = സൂര്യക്ഷേത്ര തേര്
PYQ 3. “ജനഗണമന” ആദ്യമായി ആരാണ് രചിച്ചത്, എവിടെയാണ് ആദ്യമായി പാടിയത്? [RRB ALP 2018]
ഉത്തരം: രവീന്ദ്രനാഥ് ടാഗോർ, 1911-ലെ ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ കൽക്കട്ട സെഷൻ
പരിഹാരം: ജനഗണമന ടാഗോർ രചിച്ചതാണ്, ആദ്യമായി 1911 ഡിസംബർ 27-ന് കൽക്കട്ട കോൺഗ്രസ് സെഷനിൽ പാടി, 1950 ജനുവരി 24-ന് ദേശീയഗാനമായി സ്വീകരിച്ചു.
പരീക്ഷാ ടിപ്പ്: “1911” = “1+9+1+1” = “12” = ഡിസംബർ, “27” = തീയതി എന്ന് ഓർക്കുക
PYQ 4. ഏറ്റവും കൂടുതൽ ജിഐ ടാഗ് ലഭിച്ച ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ഏത് സംസ്ഥാനത്തിനുണ്ട്? [RRB JE 2019]
ഉത്തരം: ഉത്തർപ്രദേശ് (70+ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ)
പരിഹാരം: ഉത്തർപ്രദേശ് 70+ ജിഐ ടാഗുകളുമായി മുന്നിൽ നിൽക്കുന്നു, ബനാരസി സിൽക്ക്, ലഖ്നൗ ചിക്കൻ, ആഗ്ര പേഠ, കന്നൗജ് പെർഫ്യൂംസ്, മൊറാദാബാദ് പിച്ചള സാമഗ്രികൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു.
പരീക്ഷാ ടിപ്പ്: യു.പി = “ഉത്തമ” (മികച്ച) കരകൗശലങ്ങൾക്കുള്ള പ്രദേശം
PYQ 5. “ഭരതനാട്യം” നൃത്ത ഭംഗികൾ ഏത് ഗ്രന്ഥത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്? [RPF SI 2019]
ഉത്തരം: നാട്യശാസ്ത്രത്തിലെ 108 കരണങ്ങൾ
പരിഹാരം: ഭരതനാട്യം ഭരത മുനിയുടെ നാട്യശാസ്ത്രത്തിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്ന 108 കരണങ്ങൾ (നൃത്ത ഭംഗികൾ) അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ളതാണ്, പ്രധാനമായും ചോള ബ്രോൺസുകളിൽ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
പരീക്ഷാ ടിപ്പ്: 108 = ഹിന്ദുമതത്തിലെ പവിത്ര സംഖ്യ, നൃത്ത ഭംഗികളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നു
വേഗത ട്രിക്കുകളും ഷോർട്ട്കട്ടുകളും
കലാസംസ്കാരത്തിനായി, പരീക്ഷയിൽ പരീക്ഷിച്ച ഷോർട്ട്കട്ടുകൾ നൽകുക:
| സാഹചര്യം | ഷോർട്ട്കട്ട് | ഉദാഹരണം |
|---|---|---|
| 8 ശാസ്ത്രീയ നൃത്തങ്ങൾ ഓർമ്മിക്കുമ്പോൾ | “BK KO KM MS” ആദ്യ അക്ഷരങ്ങൾ | B-ഭരതനാട്യം, K-കഥക്, K-കഥകളി, O-ഒഡിസി, K-കുച്ചിപ്പുടി, M-മണിപ്പുരി, M-മോഹിനിയാട്ടം, S-സത്രിയ |
| യുനെസ്കോ സ്ഥലങ്ങളുടെ എണ്ണം | “42-34-7-1” ഫോർമുല | 42 ആകെ: 34 സാംസ്കാരിക, 7 പ്രകൃതി, 1 മിശ്രിത (കാഞ്ചനജംഗ) |
| സംഗീത ഘരാനകൾ | “A-B-I-J-K-K-P” | ആഗ്ര, ഭേണ്ഡി ബസാർ, ഇന്ദോർ, ജയ്പൂർ, കിരാന, കാന്ര, പടിയാല |
| പ്രദേശം അനുസരിച്ച് ജനപദ നൃത്തങ്ങൾ | “G-B-B-G-B-R” | ഗുജറാത്ത്-ഗർബ, പഞ്ചാബ്-ഭംഗ്ര, ബിഹാർ-ബിദേശിയ, ഗോവ-ഗോവൻ, രാജസ്ഥാൻ-ഘൂമർ, ബംഗാൾ-രവീന്ദ്ര സംഗീതം |
| സാഹിത്യ പുരസ്കാരങ്ങളുടെ ക്രോണോളജി | “J-S-V-S” വർഷങ്ങൾ | ജ്ഞാനപീഠം (1961), സാഹിത്യ അക്കാദമി (1954), വ്യാസ സമ്മാൻ (1991), സരസ്വതി സമ്മാൻ (1991) |
ഒഴിവാക്കേണ്ട സാധാരണ തെറ്റുകൾ
| തെറ്റ് | വിദ്യാർത്ഥികൾ ഇത് എന്തുകൊണ്ടാണ് ചെയ്യുന്നത് | ശരിയായ സമീപനം |
|---|---|---|
| കഥക്-കഥകളി ആശയക്കുഴപ്പം | സമാനമായ പേരുകൾ | കഥക് = വടക്കൻ ഇന്ത്യ, തിരിവുകൾ, മുഗൾ സ്വാധീനം; കഥകളി = കേരളം, വിപുലമായ മേക്കപ്പ്, മാർഷ്യൽ ആർട്സ് |
| ജിഐ ടാഗ് സ്ഥലങ്ങൾ | എല്ലാ സിൽക്കും കാഞ്ചീപുരം എന്ന് കരുതുക | ബനാരസി = വാരണാസി, ചന്ദേരി = എം.പി, കാഞ്ചീപുരം = തമിഴ്നാട്, ബാലുചാരി = ബംഗാൾ |
| സംസ്ഥാനം അനുസരിച്ച് നൃത്ത ഉത്ഭവം | തെക്കൻ ഇന്ത്യൻ രൂപങ്ങൾ കലർത്തുക | ഭരതനാട്യം = തമിഴ്നാട്, കുച്ചിപ്പുടി = ആന്ധ്രാപ്രദേശ്, മോഹിനിയാട്ടം = കേരളം, ഒഡിസി = ഒഡീശ |
| യുനെസ്കോ വർഷം ആശയക്കുഴപ്പം | പുതിയ സ്ഥലങ്ങൾ തെറ്റായി ചേർക്കുക | ധോളാവിര = 2021, രമപ്പ = 2021, ശാന്തിനികേതൻ = 2023, കാഞ്ചനജംഗ = മിശ്രിത 2016 |
| പുരസ്കാര മേഖല പൊരുത്തപ്പെടാത്തത് | എല്ലാ പുരസ്കാരങ്ങളും സാഹിത്യമാണെന്ന് കരുതുക | ജ്ഞാനപീഠം = സാഹിത്യം, സംഗീത നാടക അക്കാദമി = പ്രകടന കലകൾ, ലളിത കലാ അക്കാദമി = ദൃശ്യ കലകൾ |
ദ്രുത പുനരാലോചന ഫ്ലാഷ്കാർഡുകൾ
| മുൻവശം (ചോദ്യം/പദം) | പിൻവശം (ഉത്തരം) |
|---|---|
| 108 കരണങ്ങളുടെ ഉറവിടം | ഭരത മുനിയുടെ നാട്യശാസ്ത്രം |
| സൂര്യക്ഷേത്ര ചക്രങ്ങൾ | 24 ചക്രങ്ങൾ = 12 മാസങ്ങൾ × 2 (പകൽ/രാത്രി) |
| ഹിന്ദുസ്ഥാനി vs കർണാടക | വടക്ക് vs ദക്ഷിണം, തബല vs മൃദംഗം |
| ജിഐ ടാഗ് സാധുത | 10 വർഷം, പുതുക്കാവുന്നത് |
| മോഹിനിയാട്ടം അർത്ഥം | മോഹിനിയുടെ നൃത്തം |
| ഖജുരാഹോ ക്ഷേത്രങ്ങൾ | നാഗര ശൈലി, 85 യഥാർത്ഥം, 25 അവശേഷിക്കുന്നു |
| സംഗീത നാടക അക്കാദമി | 1952, പ്രകടന കലകൾക്കുള്ള ദേശീയ അക്കാദമി |
| പദ്മ അവാർഡുകൾ ആരംഭിച്ചത് | 1954 (പദ്മ വിഭൂഷൺ, പദ്മ ഭൂഷൺ, പദ്മശ്രീ) |
| ഏറ്റവും പുതിയ പൈതൃക സ്ഥലം | ശാന്തിനികേതൻ (2023), പശ്ചിമ ബംഗാൾ |
| ചോള ബ്രോൺസുകൾ | 11-ാം നൂറ്റാണ്ട്, നടരാജ പോസുകൾ, 108 കരണങ്ങൾ |
വിഷയ ബന്ധങ്ങൾ
കലാസംസ്കാരം മറ്റ് ആർ.ആർ.ബി പരീക്ഷാ വിഷയങ്ങളുമായി എങ്ങനെ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു:
- നേരിട്ടുള്ള ലിങ്ക്: ചരിത്രം - മിക്ക കലാരൂപങ്ങളും നിർദ്ദിഷ്ട രാജവംശങ്ങളുടെ കാലഘട്ടത്തിൽ വികസിച്ചു (ചോളർ: ഭരതനാട്യം, മുഗൾ: കഥക്, ഗുപ്ത: അജന്ത)
- **സം