ദേശീയ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ

1. സ്വദേശി പ്രസ്ഥാനം

• ഇതും അറിയപ്പെടുന്നു: വന്ദേ മാതരം, ബഹിഷ്കരണ പ്രസ്ഥാനം
• ആരംഭിച്ചത്: ബംഗാൾ വിഭജനം (1905) ലോർഡ് കർസൺ നടപ്പാക്കിയതോടെ
• ലക്ഷ്യം: സ്വയംപര്യാപ്തത പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുകയും വിദേശവസ്തുക്കൾ ബഹിഷ്കരിക്കുകയും ചെയ്യുക
• പ്രധാന സവിശേഷതകൾ:
  • വലിയ ജനപങ്കാളിത്തം
  • സ്വദേശി സ്കൂളുകളും കടകളും രൂപീകരണം
  • സ്വദേശി വസ്തുക്കളുടെ ഉപയോഗം
• പ്രാധാന്യം: ഇന്ത്യയിലെ വലിയ രാഷ്ട്രീയ ഉണർവിന്റെ തുടക്കമായി
• പ്രധാന തീയതി: 1905

2. ഖിലാഫത്ത് പ്രസ്ഥാനം

• ആരംഭിച്ചത്: ഒട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പതനവും ഖിലാഫത്ത് നിർത്തലാക്കലും (1918) മൂലം
• ലക്ഷ്യം: ഖിലാഫത്ത് നിലനിർത്തുകയും മുസ്ലിം താൽപ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുക
• നേതാക്കൾ: ഷൗക്കത്ത് അലി, മുഹമ്മദ് അലി
• ഐക്യം: സഹകരണമില്ലാത്ത പ്രസ്ഥാനവുമായി (1920-1922) ചേർന്ന് പ്രവർത്തിച്ചു
• പ്രാധാന്യം: മുസ്ലിം ഐക്യം ശക്തിപ്പെടുത്തി, ദേശീയ പ്രസ്ഥാനത്തെ പിന്തുണച്ചു
• പ്രധാന തീയതി: 1919-1922

3. സഹകരണമില്ലാത്ത പ്രസ്ഥാനം

• ആരംഭിച്ചത്: മഹാത്മാ ഗാന്ധി 1920-ൽ
• ലക്ഷ്യം: റോളറ്റ് നിയമവും ബ്രിട്ടീഷ് നയങ്ങളും എതിർക്കുക
• പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ:
  • ബ്രിട്ടീഷ് വസ്തുക്കൾ ബഹിഷ്കരിക്കൽ
  • സർക്കാർ ജോലികളിൽ നിന്ന് പിൻവാങ്ങൽ
  • നിയമനടപടികൾ നിർത്തിവയ്ക്കൽ
• പിൻവലിക്കൽ: ചൗരി ചൗറ സംഭവം (1922) മൂലം
• പ്രാധാന്യം: ഇന്ത്യ വിട്ടു ചലിക്കുക പ്രസ്ഥാനമായിരുന്നു
• പ്രധാന തീയതി: 1920-1922

4. സ്വരാജ് പാർട്ടി

• സ്ഥാപകർ: സി.ആർ. ദാസും മോത്തിലാൽ നെഹ്റുവും 1923-ൽ
• ലക്ഷ്യം: ബ്രിട്ടീഷ് സംവിധാനത്തിനുള്ളിൽ നിന്ന് സ്വയംഭരണം (സ്വരാജ്) നേടാൻ
• തന്ത്രം: തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ പങ്കെടുത്ത് നിയമനിർമ്മാണ മാർഗങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുക
• പ്രാധാന്യം: ഭരണഘടനാ മാർഗങ്ങൾ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭങ്ങളോടൊപ്പം ആവശ്യമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കി
• പ്രധാന തീയതി: 1923

5. സൈമൺ കമ്മീഷൻ

• അറിയപ്പെടുന്നത്: സൈമൺ കമ്മീഷൻ എന്ന പേരിൽ
• ലക്ഷ്യം: 1919-ലെ ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റ് ആക്ടിന്റെ പ്രവർത്തനം അവലോകനം ചെയ്യുക
• ഘടന: എല്ലാ അംഗങ്ങളും ബ്രിട്ടീഷുകാർ
• നിരസിക്കൽ: ഇന്ത്യൻ പ്രാതിനിധ്യമില്ലാത്തതിനാൽ
• പ്രാധാന്യം: വ്യാപക പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കും “സൈമൺ ഗോ ബാക്ക്” എന്ന മുദ്രാവാക്യത്തിനും കാരണമായി
• പ്രധാന തീയതി: 1928-1930

6. റോളറ്റ് ആക്ടും ജാലിയൻവാലാബാഗ് സംഭവവും

• റോളറ്റ് ആക്ട്: 1919-ൽ പാസാക്കി, വിചാരണയില്ലാതെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യാനും ആറുമാസം തടങ്കലിൽ വയ്ക്കാനും അനുവദിച്ചു
• ജാലിയൻവാലാബാഗ് സംഭവം: നിരായുധ പൗരന്മാരെ നൂറുകണക്കിന് കൊലപ്പെടുത്തി (1919)
• നേതാവ്: ജനറൽ ഡയർ
• പ്രാധാന്യം: ബ്രിട്ടീഷ് വിരുദ്ധ വികാരം ആഴത്തിൽ വളർത്തി, സഹകരണമില്ലാ പ്രക്ഷോഭത്തിന് വഴിയൊരുക്കി
• പ്രധാന തീയതി: 1919

7. സവിനയ നിയമലംഘന പ്രക്ഷോഭം

• ആരംഭിച്ചത്: മഹാത്മാ ഗാന്ധി 1930-ൽ
• ലക്ഷ്യം: ബ്രിട്ടീഷ് അധികാരത്തെ ജനകീയ സവിനയ നിയമലംഘനത്തിലൂടെ വെല്ലുവിളിക്കുക
• പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ:
  • ഉപ്പ് സത്യാഗ്രഹം (ഡാണ്ടി മാർച്ച്) (1930)
  • ബ്രിട്ടീഷ് വസ്തുക്കളുടെ ബഹിഷ്കരണം
  • ഉപ്പ് നികുതി പ്രതിഷേധം
• പ്രാധാന്യം: ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയതും സംഘടിതവുമായ പ്രക്ഷോഭം
• പ്രധാന തീയതി: 1930-1932

8. റൗണ്ട് ടേബിൾ സമ്മേളനങ്ങൾ

• ആയോജകർ: ബ്രിട്ടീഷ് സർക്കാർ (1930-1932)
• ലക്ഷ്യം: ഇന്ത്യയ്ക്കായി ഒരു ഭരണഘടന രൂപപ്പെടുത്തുക
• പങ്കാളികൾ: ഇന്ത്യൻ നേതാക്കൾ, ബ്രിട്ടീഷ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ, മറ്റ് ബന്ധപ്പെട്ടവർ
• ഫലം: യോജിപ്പിലെത്തിയില്ല; കോൺഗ്രസ്-ലീഗ് ഐക്യത്തിന് വഴിയൊരുക്കി
• പ്രധാന തീയതി: 1930-1932

9. രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധവും കോൺഗ്രസ് മന്ത്രിസഭകളുടെ രാജിയും

• ഉദ്ദീപകം: WWII-യുടെ പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടൽ (1939)
• കോൺഗ്രസ് നടപടി: പ്രതിഷേധമായി പ്രവിശ്യാ സർക്കാരുകളിൽ നിന്ന് രാജിവെച്ചു
• കാരണം: സ്വയംഭരണമില്ലാതെ യുദ്ധത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനെ കോൺഗ്രസ് എതിർത്തു
• പ്രാധാന്യം: സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായുള്ള ആവശ്യം ശക്തിപ്പെട്ടു
• പ്രധാന തീയതി: 1939

10. ഓഗസ്റ്റ് ഓഫർ

• പുറപ്പെടുവിച്ചത്: ലോർഡ് ലിൻലിത്ഗോ (1940)
• ആവശ്യപ്പെട്ടത്: ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഡൊമിനിയൻ പദവിയും യുദ്ധപ്രയത്നത്തിൽ പങ്കാളിത്തവും
• പ്രതികരണം: കോൺഗ്രസ് നിരസിച്ചു; പൂർണ സ്വാതന്ത്ര്യം ആവശ്യപ്പെട്ടു
• പ്രാധാന്യം: സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനായുള്ള ആവശ്യം വർദ്ധിച്ചുവെന്ന് വ്യക്തമാക്കി
• പ്രധാന തീയതി: 1940

11. ഷിംല സമ്മേളനം

• നടന്ന സ്ഥലം: ഷിംല (1942)
• പങ്കാളികൾ: ബ്രിട്ടീഷ് ഉദ്യോഗസ്ഥരും ഇന്ത്യൻ നേതാക്കളും
• ലക്ഷ്യം: WWII-യുടെ സമയത്ത് ഇന്ത്യയുടെ ഭാവിയെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യുക
• ഫലം: യോജിപ്പിലെത്തിയില്ല; ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യാ പ്രസ്ഥാനത്തിന് വഴിയൊരുക്കി
• പ്രധാന തീയതി: 1942

12. ക്രിപ്പ്സ് മിഷൻ

• നേതൃത്വം: ലോർഡ് ക്രിപ്സ് (1942)
• പ്രമേയം: ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഡോമിനിയൻ പദവിയും യുദ്ധപ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കാളിത്തവും
• പ്രതികരണം: കോൺഗ്രസ് നിരസിച്ചു, പൂർണ സ്വാതന്ത്ര്യം ആവശ്യപ്പെട്ടു
• പ്രാധാന്യം: ബ്രിട്ടീഷ്-ഇന്ത്യൻ നേതാക്കള之间的 അന്തരം കുറയ്ക്കാനായില്ല
• പ്രധാന തീയതി: 1942

13. വേവൽ പദ്ധതി

• ആവിഷ്കരിച്ചത്: ലോർഡ് വേവൽ (1945)
• പ്രമേയം: ഇന്ത്യയ്ക്കായി ഒരു ഭരണഘടനാ സഭ രൂപീകരിക്കുക
• പ്രതികരണം: കോൺഗ്രസ് അംഗീകരിച്ചു, പക്ഷേ മുസ്ലിം ലീഗ് നിരസിച്ചു
• പ്രാധാന്യം: ഭരണഘടനാ സഭയ്ക്ക് അടിത്തറയിട്ടു
• പ്രധാന തീയതി: 1945

14. കാബിനറ്റ് മിഷനും ഭരണഘടനാ സഭയും

• കാബിനറ്റ് മിഷൻ: ഇന്ത്യയ്ക്കായി ഭരണഘടനാ നിർദ്ദേശം (1946)
• ഭരണഘടനാ സഭ: ഭരണഘടന തയ്യാറാക്കാൻ രൂപീകരിച്ചു
• ഘടന: എല്ലാ സമുദായങ്ങളെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന 389 അംഗങ്ങൾ
• പ്രാധാന്യം: ഇന്ത്യയുടെ ഭരണഘടനയ്ക്ക് അടിസ്ഥാനമിട്ടു
• പ്രധാന തീയതി: 1946

15. മൗണ്ട്ബാറ്റൻ പദ്ധതി

• അറിയപ്പെടുന്നത്: വിഭജന പദ്ധതി
• ആവിഷ്കരിച്ചത്: ലോർഡ് മൗണ്ട്ബാറ്റൻ (1947)
• ലക്ഷ്യം: ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയെ ഇന്ത്യയും പാകിസ്താനുമായി വിഭജിക്കുക
• മുഖ്യ സവിശേഷതകൾ:
  • രണ്ട്-ദേശ സിദ്ധാന്തം
  • മതപരമായി വിഭജനം
• പ്രാധാന്യം: രണ്ട് സ്വതന്ത്ര രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ സൃഷ്ടിയിലേക്ക് നയിച്ചു
• പ്രധാന തീയതി: 1947

16. 1947-ലെ ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യ നിയമം

• അംഗീകരിച്ചത്: ബ്രിട്ടീഷ് പാർലമെന്റ് (1947)
• വ്യവസ്ഥകൾ:
  • ഇന്ത്യയെ ഇന്ത്യയും പാകിസ്താനുമായി വിഭജിക്കൽ
  • പുതിയ സർക്കാരുകളിലേക്ക് അധികാര കൈമാറ്റം
• പ്രാധാന്യം: ഇന്ത്യയിലെ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണം അവസാനിപ്പിച്ച് രണ്ട് രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ ജന്മം അടയാളപ്പെടുത്തി
• പ്രധാന തീയതി: 1947