ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು
ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು: ರೈಲ್ವೇ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಿಕೆ ಕ್ಯಾಪ್ಸೂಲ್
1. ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗತಿಗಳು
- ಭಾರತವು 4 ಜಾಗತಿಕ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಹಾಟ್ಸ್ಪಾಟ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 17 ಮೆಗಾ-ಬಯೋ-ಡೈವರ್ಸ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
- ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜಾಲ: 1,031 (ಜನವರಿ 2024)
- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು (NP): 106
- ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳು (WLS): 573
- ಸಂರಕ್ಷಣಾ ರಿಸರ್ವ್ಗಳು (CR): 220
- ಸಮುದಾಯ ರಿಸರ್ವ್ಗಳು (CmR): 132
- ಔಪಚಾರಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶ ≈ ಭಾರತದ ಭೂಪ್ರದೇಶದ 5.03 %.
2. ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ
| ವರ್ಗ | ಕಾನೂನು ಆಧಾರ | ಉದ್ದೇಶ | ಆಡಳಿತ | ಉದಾಹರಣೆ |
|---|---|---|---|---|
| ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ | WPA 1972 Sec-35 | ಸಂಪೂರ್ಣ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಮಾನವ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲ | ಮುಖ್ಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ವಾರ್ಡನ್ | ಕಾರ್ಬೆಟ್ NP |
| ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ | WPA 1972 Sec-18-26 | ಪ್ರಜಾತಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಸೀಮಿತ ಮಾನವ ಬಳಕೆ | DFO → ಮುಖ್ಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ವಾರ್ಡನ್ | ಭರತ್ಪುರ WLS |
| ಸಂರಕ್ಷಣಾ ರಿಸರ್ವ್ | WPA 1972 Sec-36A | ಬಫರ್/ಲಿಂಕ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ಕೇಪ್, ಸರ್ಕಾರಿ ಭೂಮಿ ಆದರೆ NP/ಅಭಯಾರಣ್ಯವಲ್ಲ | ರಾಜ್ಯ → ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಿತಿ | ಗೋಗಾಬೀಲ್ CR (ಬಿಹಾರ) |
| ಸಮುದಾಯ ರಿಸರ್ವ್ | WPA 1972 Sec-36C | ಖಾಸಗಿ/ಸಮುದಾಯ ಭೂಮಿಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ | ಚುನಾಯಿತ ಸಮುದಾಯ ಸಂಸ್ಥೆ | ಕೊಕ್ಕರೆಬೆಲ್ಲೂರ್ CmR (ಕರ್ನಾಟಕ) |
3. ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳ ಕಾಲರೇಖೆ
| ವರ್ಷ | ಘಟನೆ |
|---|---|
| 1936 | ಹೇಲಿ NP (ಈಗ ಕಾರ್ಬೆಟ್) – ಭಾರತದ ಮೊದಲ NP |
| 1972 | ವನ್ಯಜೀವಿ (ಸಂರಕ್ಷಣಾ) ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಗೆ |
| 1973 | ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್ ಶುರುವಾಯಿತು (9 ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು) |
| 1982 | ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಎಲಿಫೆಂಟ್ ಶುರುವಾಯಿತು |
| 1992 | ಮೊದಲ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ – ನೀಲಗಿರಿ BR |
| 2008 | ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NTCA) ರಚನೆ |
| 2010 | ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ಬರ್ಗ್ ಹುಲಿ ಶಿಖರ ಸಮ್ಮೇಳನ – ಜಾಗತಿಕ ಹುಲಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ |
| 2022 | 50ನೇ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ – ಕೈಮೂರ್ TR (UP) ಘೋಷಣೆ |
| 2023 | ಭಾರತದ ಹುಲಿ ಅಂದಾಜು: 3,167 (ಇದುವರೆಗಿನ ಅತ್ಯಧಿಕ) |
4. ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್ – ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ (ಜನವರಿ 2024)
| ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | ರಾಜ್ಯ | ಪ್ರದೇಶ (ಚ.ಕಿ.ಮೀ.) | 2022ರ ಅಂದಾಜು ಹುಲಿಗಳು |
|---|---|---|---|
| ನಾಗಾರ್ಜುನಸಾಗರ-ಶ್ರೀಶೈಲಂ | ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ | 3,296 | 74 |
| ಬಂಡಿಪುರ | ಕರ್ನಾಟಕ | 1,456 | 174 |
| ಜಿಮ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್ | ಉತ್ತರಾಖಂಡ | 1,288 | 260 |
| ಕಾಜಿರಂಗಾ | ಅಸ್ಸಾಂ | 859 | 121 |
| ಸುಂದರಬನ್ಸ್ | ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ | 2,584 | 100 |
| ತಡೋಬಾ-ಅಂಧಾರಿ | ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ | 1,727 | 165 |
| ಪೆರಿಯಾರ್ | ಕೇರಳ | 925 | 30 |
- ಒಟ್ಟು ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು: 53 (2024)
- ಹುಲಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ರಾಜ್ಯಗಳು: 20
5. ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಎಲಿಫೆಂಟ್ – ತ್ವರಿತ ಸಂಗತಿಗಳು
- ಪ್ರಾರಂಭ: 1992
- ಆನೆ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು: 33 (2023ರಂತೆ)
- ಕಾಡು ಆನೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 2017: 27,312 (ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ)
- ಅತ್ಯಧಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕರ್ನಾಟಕ (6,049)
| ಆನೆ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | ರಾಜ್ಯ | ಪ್ರದೇಶ (ಚ.ಕಿ.ಮೀ.) |
|---|---|---|
| ಸಿಂಗ್ಭೂಮ್ | ಝಾರ್ಖಂಡ್ | 13,000 |
| ಮಯೂರ್ಭಂಜ್ | ಒಡಿಶಾ | 3,214 |
| ನೀಲಗಿರಿ | ತಮಿಳುನಾಡು | 4,663 |
| ಅಣ್ಣಾಮಲೈ | ತಮಿಳುನಾಡು | 1,445 |
| ದಿಹಿಂಗ್-ಪಟ್ಕೈ | ಅಸ್ಸಾಂ | 937 |
6. ಯುನೆಸ್ಕೋ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು (ಭಾರತ)
| ತಾಣ | ರಾಜ್ಯ | ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ವರ್ಷ |
|---|---|---|
| ಕಾಜಿರಂಗಾ NP | ಅಸ್ಸಾಂ | 1985 |
| ಕಿಯೋಲಾದೇಯೋ ಘಾನಾ WLS | ರಾಜಸ್ಥಾನ | 1985 |
| ಮನಾಸ್ NP | ಅಸ್ಸಾಂ | 1985 |
| ನಂದಾದೇವಿ NP | ಉತ್ತರಾಖಂಡ | 1988 |
| ವ್ಯಾಲಿ ಆಫ್ ಫ್ಲವರ್ಸ್ NP | ಉತ್ತರಾಖಂಡ | 2005 |
| ಸುಂದರಬನ್ಸ್ NP | ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ | 1987 |
| ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು (ಸರಣಿ) | 7 ರಾಜ್ಯಗಳು | 2012 |
| ಗ್ರೇಟ್ ಹಿಮಾಲಯನ್ NP | ಹಿಮಾಚಲ | 2014 |
7. ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ಗಳು (BR) – ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು
- ಒಟ್ಟು: 18 (12 ಯುನೆಸ್ಕೋದ MAB ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ)
- ಮೊದಲನೆಯದು: ನೀಲಗಿರಿ BR (1986, ತಮಿಳುನಾಡು-ಕೇರಳ-ಕರ್ನಾಟಕ)
- ದೊಡ್ಡದು: ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮನ್ನಾರ್ BR (10,500 ಚ.ಕಿ.ಮೀ.)
- ಚಿಕ್ಕದು: ದಿಬ್ರು-ಸೈಖೋವಾ BR (765 ಚ.ಕಿ.ಮೀ.)
| ಯುನೆಸ್ಕೋ ಪಟ್ಟಿಯ BR | ಪ್ರಮುಖ ವನ್ಯಜೀವಿ |
|---|---|
| ನೀಲಗಿರಿ | ನೀಲಗಿರಿ ತಹರ್, ಸಿಂಹಬಾಲದ ಕೋತಿ |
| ನಂದಾದೇವಿ | ಹಿಮ ಚಿರತೆ, ಹಿಮಾಲಯನ್ ಕಸ್ತೂರಿ ಜಿಂಕೆ |
| ಸುಂದರಬನ್ಸ್ | ರಾಯಲ್ ಬೆಂಗಾಲಿ ಹುಲಿ, ಮುಖಜ ಜಲದ ಮೊಸಳೆ |
| ಪಚ್ಮಡ್ಢಿ | ದೈತ್ಯ ಅಳಿಲು, ಡೋಲ್ (ಕಾಡು ನಾಯಿ) |
| ಸಿಮ್ಲಿಪಾಲ್ | ಮೆಲಾನಿಸ್ಟಿಕ್ ಹುಲಿ, ಚೌಸಿಂಘಾ |
8. ಸಮುದ್ರ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು
| ಹೆಸರು | ರಾಜ್ಯ | ಪ್ರದೇಶ (ಚ.ಕಿ.ಮೀ.) |
|---|---|---|
| ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಕಚ್ಛ್ NP | ಗುಜರಾತ್ | 163 |
| ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಸಮುದ್ರ NP | ಅಂಡಮಾನ್ | 282 |
| ರಾಣಿ ಝಾನ್ಸಿ ಸಮುದ್ರ NP | ಅಂಡಮಾನ್ | 256 |
9. ಒಂದು ಸಾಲಿನ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಬುಲೆಟ್ಗಳು
- ಜಿಮ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್ NP – ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮೊದಲ ಪ್ರದೇಶ (1973).
- ರಾಣ್ಥಂಬೋರ್ NP – ಹುಲಿ ದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ, ಸವಾಯಿ ಮಾಧೋಪುರ, ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
- ಗಿರ್ NP – ಏಷಿಯಾಟಿಕ್ ಸಿಂಹದ ಕೊನೆಯ ಆಶ್ರಯ; ಗುಜರಾತಿನ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಾಣಿ.
- ದುಧ್ವಾ NP – ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ದೊಡ್ಡ ಬೆಕ್ಕುಗಳನ್ನು (ಹುಲಿ, ಚಿರತೆ, ಸ್ವಾಂಪ್ ಜಿಂಕೆ) ಹೊಂದಿರುವ UPಯ ಏಕೈಕ NP.
- ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ NP – ಕೇರಳ, ಮೊದಲೇ ಮಾನವ ವಸತಿಯಿಲ್ಲ, ನೀಲಗಿರಿ BRನ ಕೇಂದ್ರ.
- ಕಿಯೋಲಾದೇಯೋ ಘಾನಾ – ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣ ಮತ್ತು ಸೈಬೀರಿಯನ್ ಕ್ರೇನ್ ಚಳಿಗಾಲದ ಆಶ್ರಯ.
- ಸುಂದರಬನ್ಸ್ – ಅತಿದೊಡ್ಡ ಭರತಿ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಕಾಡು; ಬೆಂಗಾಲಿ ಹುಲಿ ಉತ್ತಮ ಈಜುಗಾರ.
- ಪೆರಿಯಾರ್ TR – ಕೃತಕ ಪೆರಿಯಾರ್ ಸರೋವರದ ಸುತ್ತ; ದೋಣಿ-ಆಧಾರಿತ ಹುಲಿ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.
- ಸರಿಸ್ಕಾ TR – ಹುಲಿ ಪುನಃಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ 2008ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭ (ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಳಾಂತರ).
- ಪನ್ನಾ TR – ಶೂನ್ಯ ಹುಲಿಯಿಂದ 15 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 65+ ಹುಲಿಗಳಿಗೆ (ಯಶಸ್ಸಿನ ಕಥೆ).
- ದಾಚಿಗಾಮ್ NP – ಹಂಗುಲ್/ಕಾಶ್ಮೀರ್ ಜಿಂಕೆಯ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ, ಶ್ರೀನಗರದ ಬಳಿ.
- ನಾಮ್ದಾಫಾ NP – ಪೂರ್ವದ ಅತ್ಯಂತ NP (ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ), ಭಾರತದಲ್ಲಿ 3ನೇ ದೊಡ್ಡದು.
- ಗ್ರೇಟ್ ಹಿಮಾಲಯನ್ NP – ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಅಲ್ಪೈನ್ ಪ್ರಜಾತಿಗಳು; ಯುನೆಸ್ಕೋ WH 2014.
- ಪೆಂಚ್ TR – **“ದಿ ಜಂಗಲ್ ಬುಕ್”**ಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ (MP-ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಗಡಿ).
- ಸಾತ್ಪುರಾ TR – ನಡಿಗೆ ಸಫಾರಿ ಅನುಮತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಭಾರತದ ಏಕೈಕ TR.
- ಮೇಲ್ಘಾಟ್ TR – ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೊದಲ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ (1973-74).
- ಮುದುಮಲೈ TR – ಕರ್ನಾಟಕ-ಕೇರಳ-ತಮಿಳುನಾಡು ತ್ರಿಮುಖ ಸಂಧಿ.
- ಪರಂಬಿಕುಲಂ TR – ಕೇರಳ & ತಮಿಳುನಾಡು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
- ಬೋರಿ-ಸಾತ್ಪುರಾ – ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಅರಣ್ಯ ರಿಸರ್ವ್ (1865) ಮತ್ತು MPಯ ಮೊದಲ TR.
- ಖಿಜಡಿಯಾ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ – ಗುಜರಾತಿನ ಮೊದಲ ರಾಮ್ಸರ್ ತಾಣ (2021).
10. ತ್ವರಿತ ಉಲ್ಲೇಖಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಷ್ಟಕಗಳು
ಅಗ್ರ-5 ಹುಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು (2022)
| ಶ್ರೇಣಿ | ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ | ಹುಲಿಗಳು |
|---|---|---|
| 1 | ಕಾರ್ಬೆಟ್ | 260 |
| 2 | ಬಂಡಿಪುರ | 174 |
| 3 | ನಾಗರಹೊಳೆ | 164 |
| 4 | ತಡೋಬಾ | 165 |
| 5 | ಕಾಜಿರಂಗಾ | 121 |
ರಾಜ್ಯವಾರು NP & WLS (2024)
| ರಾಜ್ಯ | NP | WLS |
|---|---|---|
| MP | 11 | 25 |
| ಒಡಿಶಾ | 2 | 19 |
| ಕರ್ನಾಟಕ | 5 | 30 |
| ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ | 6 | 41 |
| ಅಸ್ಸಾಂ | 5 | 18 |
| ರಾಜಸ್ಥಾನ | 5 | 25 |
ಅಭ್ಯಾಸ MCQs
Q1. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ ಯಾವುದು?
A. ಬಂಡಿಪುರ NP
B. ಹೇಲಿ NP
C. ಕಾಜಿರಂಗಾ NP
D. ಗಿರ್ NP
ಉತ್ತರ: B. ಹೇಲಿ NP (ಈಗ ಜಿಮ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್)
Q2. ವನ್ಯಜೀವಿ (ಸಂರಕ್ಷಣಾ) ಕಾಯ್ದೆ, 1972 ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ವರ್ಗವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ?
A. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ
B. ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ
C. ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್
D. ಸಂರಕ್ಷಣಾ ರಿಸರ್ವ್
ಉತ್ತರ: C. ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ (ಪ್ರತ್ಯೇಕ MAB ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ)
Q3. ಭಾರತದ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ
A. ನಾಗಾರ್ಜುನಸಾಗರ-ಶ್ರೀಶೈಲಂ
B. ಸುಂದರಬನ್ಸ್
C. ಕಾನ್ಹಾ
D. ಕಾರ್ಬೆಟ್
ಉತ್ತರ: A. ನಾಗಾರ್ಜುನಸಾಗರ-ಶ್ರೀಶೈಲಂ
Q4. ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಎಲಿಫೆಂಟ್ ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಯಿತು?
A. 1972
B. 1982
C. 1992
D. 2002
ಉತ್ತರ: C. 1992
Q5. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಜೋಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ?
A. ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ – ಕೇರಳ
B. ದಾಚಿಗಾಮ್ – ಜಮ್ಮು & ಕಾಶ್ಮೀರ
C. ಕಿಯೋಲಾದೇಯೋ – ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ
D. ತಡೋಬಾ – ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
ಉತ್ತರ: C. ಕಿಯೋಲಾದೇಯೋ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ
Q6. ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮನ್ನಾರ್ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಎಲ್ಲಿದೆ?
A. ಕೇರಳ & ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ
B. ತಮಿಳುನಾಡು
C. ಗುಜರಾತ್
D. ಒಡಿಶಾ
ಉತ್ತರ: B. ತಮಿಳುನಾಡು
Q7. ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಹುಲಿ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ಕೇಪ್ಗಳನ್ನು—ದುಧ್ವಾ, ಪಿಲಿಭೀತ್ ಮತ್ತು ಕೈಮೂರ್—ಹೊಂದಿರುವ ಏಕೈಕ ರಾಜ್ಯ
A. ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ
B. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ
C. ಕರ್ನಾಟಕ
D. ಅಸ್ಸಾಂ
ಉತ್ತರ: B. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ
Q8. ಯಾವ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಭಾರತೀಯ ಕಾಡು ಕತ್ತೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ?
A. ರಣ್ ಆಫ್ ಕಚ್ಛ್ WLS
B. ಚಿಲಿಕಾ WLS
C. ದಿಬ್ರು-ಸೈಖೋವಾ WLS
D. ತಾಲ್ ಛಾಪರ್ WLS
ಉತ್ತರ: A. ರಣ್ ಆಫ್ ಕಚ್ಛ್ WLS
Q9. ಯುನೆಸ್ಕೋ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣದ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಯಾವ ವರ್ಷ ನೀಡಲಾಯಿತು?
A. 1988
B. 2000
C. 2012
D. 2018
ಉತ್ತರ: C. 2012
Q10. ಕಪ್ಪು ಕತ್ತರಿ ಬಕ್ರೇನ (black-necked crane) ಗಾಗಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಮುದಾಯ ರಿಸರ್ವ್
A. ಕಿಬ್ಬರ್ CR
B. ಗೋಗಾಬೀಲ್ CR
C. ಕೊಕ್ಕರೆಬೆಲ್ಲೂರ್ CmR
D. ಮಂಗಳಜೋಡಿ CmR
ಉತ್ತರ: A. ಕಿಬ್ಬರ್ CR (ಲಡಾಖ್)
Q11. ಸರಿಸ್ಕಾ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಎಲ್ಲಿದೆ?
A. ಗುಜರಾತ್
B. ರಾಜಸ್ಥಾನ
C. ಹರಿಯಾಣ
D. ಪಂಜಾಬ್
ಉತ್ತರ: B. ರಾಜಸ್ಥಾನ
Q12. 2022ರ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕ ಕಾಡು ಹುಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸರಿಸುಮಾರು ಎಷ್ಟು % ಗೆ ಲೆಕ್ಕವಾಗುತ್ತದೆ?
A. 50 %
B. 60 %
C. 70 %
D. 75 %
ಉತ್ತರ: D. ~75 %
Q13. ಪನ್ನಾ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಈ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಇದೆ
A. ನರ್ಮದಾ
B. ಕೇನ್
C. ಬೇತ್ವಾ
D. ತಾಪ್ತಿ
ಉತ್ತರ: B. ಕೇನ್
Q14. ಭಾರತದ ಯಾವ ಬಯೋಸ್ಫಿಯರ್ ರಿಸರ್ವ್ ಯುನೆಸ್ಕೋ MAB ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಲ್ಲ?
A. ಮನಾಸ್
B. ದಿಬ್ರು-ಸೈಖೋವಾ
C. ಅಗಸ್ತ್ಯಮಲೈ
D. ಪಚ್ಮಡ್ಢಿ
ಉತ್ತರ: B. ದಿಬ್ರು-ಸೈಖೋವಾ (18 BRಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 12 ಮಾತ್ರ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿವೆ)
Q15. ಮೇಲ್ಘಾಟ್ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ ಎಲ್ಲಿದೆ?
A. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
B. ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ
C. ಒಡಿಶಾ
D. ತೆಲಂಗಾಣಾ
ಉತ್ತರ: A. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
Q16. ಭಾರತದಲ್ಲಿ “ಹುಲಿ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ” ಮೊದಲು ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು?
A. ಪನ್ನಾ
B. ಸರಿಸ್ಕಾ
C. ರಾಜಾಜಿ
D. ಸಾತ್ಪುರಾ
ಉತ್ತರ: B. ಸರಿಸ್ಕಾ (2008)
Q17. ಭಾರತದ 50ನೇ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ
A. ಕಾಮ್ಲಾಂಗ್ (ಅರುಣಾಚಲ)
B. ಕೈಮೂರ್ (UP)
C. ಗುರು ಘಾಸಿದಾಸ್ (ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ)
D. ಬೋರ್ (ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ)
ಉತ್ತರ: B. ಕೈಮೂರ್ (2022)
Q18. ಪರಂಬಿಕುಲಂ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ
A. ಕೇರಳ & ಕರ್ನಾಟಕ
B. ತಮಿಳುನಾಡು & ಕೇರಳ
C. ಕೇರಳ & ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಪ್. ತಮಿಳುನಾಡು
D. ಕರ್ನಾಟಕ & ತಮಿಳುನಾಡು
ಉತ್ತರ: B. ಕೇರಳ & ತಮಿಳುನಾಡು (ಒಪ್ಪಂದ ಸಹಿ)
Q19. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿರುವವರು
A. ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು CC ಸಚಿವ
B. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ
C. ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ
D. ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ
ಉತ್ತರ: B. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ
Q20. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಮುದ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ
A. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಸಮುದ್ರ NP
B. ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಕಚ್ಛ್ ಸಮುದ್ರ NP
C. ಗೋವಾದ ಸಮುದ್ರ NP
D. ರಾಣಿ ಝಾನ್ಸಿ ಸಮುದ್ರ NP
ಉತ್ತರ: B. ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಕಚ್ಛ್ ಸಮುದ್ರ NP (1980)