દિશા-સેન્સ યુક્તિઓનું તર્ક
દિશા અનુભૂતિ – RRB માટે 30 મિનિટનું પુનરાવર્તન શીટ
મુખ્ય ખ્યાલો
- 8 દિશાઓ: N, NE, E, SE, S, SW, W, NW
- ડાબું / જમણું: હંમેશાં ધારો કે તમે ઉત્તર તરફ જોઈ રહ્યા છો જ્યાં સુધી પ્રશ્ન બીજું ન કહે.
- ઘડિયાળની દિશામાં: જમણું વળાંક; વિપરીત દિશામાં: ડાબું વળાંક.
- છાંયો:
- સવારે (સૂર્યોદય) → છાંયો પશ્ચિમ
- સાંજે (સૂર્યાસ્ત) → છાંયો પૂર્વ
- 12 વાગે → કોઈ છાંયો નહીં
- પાયથાગોરસ: ટૂંકામાં અંતર = √(x² + y²)
સોનેરી નિયમો / સૂત્રો
| પરિસ્થિતિ |
નિયમ / સૂત્ર |
| નેટ ઉત્તર-દક્ષિણ સ્થાનાંતર |
Σ ઉત્તર – Σ દક્ષિણ |
| નેટ પૂર્વ-પશ્ચિમ સ્થાનાંતર |
Σ પૂર્વ – Σ પશ્ચિમ |
| શરૂઆતના બિંદુ સુધી સીધી રેખામાં અંતર |
√(નેટ ઉ-દ² + નેટ પ-પ²) |
| સીધો કોણ વળાંક |
90°; U-વળાંક = 180° |
ટ્રિક્સ અને શોર્ટકટ્સ
- કાગળ વાળવાની ટ્રિક: 5 સેમી ચોરસ ગ્રિડ દોરો; દરેક ચાલ = 1 ચોરસ → ચોરસ ગણો, કોણ નહીં.
- સાઇન સંકલ્પ:
- N/E → +
- S/W → –
- (x, y) રૂપે મૂકો → અંતિમ સ્થાન (x, y); અંતર = √(x² + y²).
- ઘડિયાળ યાદ:
- 3 વાગે → E; 6 → S; 9 → W; 12 → N.
- છાંયો મેમોનિક:
- Morning → Moves West (M&W).
- વિરુદ્ધ દિશાઓ:
- N ↔ S, E ↔ W, NE ↔ SW, SE ↔ NW.
સામાન્ય પરીક્ષા પ્રશ્ન-જવાબ
પ્ર1. એક માણસ પૂર્વ તરફ 4 કિમી જાય છે, પછી ઉત્તર તરફ 3 કિમી. તે શરૂઆતથી કેટલો દૂર છે?
√(4²+3²)=5 કિમી
પ્ર2. જો દક્ષિણ-પૂર્વ ઉત્તર બને, તો પશ્ચિમ શું બનશે?
દક્ષિણ-પૂર્વ → 135° ક્લોકવાઇઝ ફર્યું; પશ્ચિમ પર પણ એ જ લાગુ પાડો → **ઉત્તર-પૂર્વ**
પ્ર3. સવારે પડતી છાંયો Xના જમણે પડે છે. X કઈ દિશામાં મુખ કરીને ઊભો છે?
સવારની છાંયો → પશ્ચિમ; છાંયો **જમણે** પડે ⇒ X **દક્ષિણ** તરફ મુખ કરે છે
પ્ર4. 20 મીટર જમણે, 30 મીટર ડાબે, 60 મીટર જમણે, 10 મીટર ડાબે ચાલ્યા પછી શરૂઆતની દિશામાં મુખ છે. સ્થાનાંતર?
નેટ પૂર્વ-પશ્ચિમ: +20-30+60-10 = +40 મીટર પૂર્વ; નેટ ઉત્તર-દક્ષિણ: 0. અંતર = 40 મીટર
ઝડપી તથ્યો કોષ્ટક
| ક્લોક ફેરવણી |
નવી દિશા (શરૂઆત ઉત્તર તરફ) |
| 90° જમણે |
પૂર્વ |
| 135° જમણે |
દક્ષિણ-પૂર્વ |
| 180° |
દક્ષિણ |
| 225° જમણે |
દક્ષિણ-પશ્ચિમ |
| 270° જમણે |
પશ્ચિમ |
એક વાક્યમાં યાદ રાખવાની ટ્રિક્સ
- Never Eat Soggy Waffles — ક્લોકવાઇઝ દિશાઓનો ક્રમ.
- Left = Letter L (90° એન્ટી-ક્લોક બનાવે છે).